मुंबई : मुंबईतील नागरिकांसाठी एक अत्यंत आनंदाची आणि दिलासा देणारी बातमी आहे. मुंबई महानगरपालिकेकडून (BMC) आता म्हाडाच्या (MHADA) धर्तीवर परवडणारी घरे (Affordable Housing) उपलब्ध करून देण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आला आहे. हा निर्णय घेण्यामागे पालिकेच्या धोरणात केलेला महत्त्वाचा बदल कारणीभूत आहे. आतापर्यंत विकासक महापालिकेला प्रीमियमच्या स्वरूपात रोख रक्कम देत असत. मात्र, यापुढे रोख रकमेऐवजी थेट विकसित घरे महापालिकेला मिळणार आहेत. यामुळे महापालिकेच्या हातात मोठ्या संख्येने घरे जमा होतील, जी नागरिकांना परवडणाऱ्या दरात उपलब्ध करून दिली जातील. या निर्णयामुळे अनेक मुंबईकरांना स्वतःच्या घराचे स्वप्न पूर्ण करण्याची मोठी संधी मिळणार आहे. महापालिकेला मिळालेल्या या घरांची विक्री लॉटरी पद्धतीने केली जाणार आहे. ही बहुप्रतिक्षित लॉटरी दिवाळीनंतर काढण्यात येणार आहे. यामुळे लाखो मुंबईकरांना परवडणाऱ्या दरात 'स्वतःचं घर' घेण्याची संधी उपलब्ध होणार आहे.
अर्ज कधीपासून सुरु होणार?
मुंबई महानगरपालिकेला प्रीमियमच्या स्वरूपात विकासकांकडून एकूण ४२६ घरे मिळाली आहेत. ही सर्व घरे आता नागरिकांसाठी खुली करण्यात येणार आहेत. या घरांसाठीची ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया पुढील आठवड्यापासून सुरू होणार आहे. यामुळे दिवाळीपूर्वीच मुंबईकरांना अर्ज भरता येणार आहे. उपलब्ध असलेल्या या घरांचे क्षेत्रफळ २७० ते ५२८ चौरस फूट इतके आहे. त्यांची किंमत अंदाजे ६० लाख ते १ कोटी रुपयांच्या दरम्यान असण्याची शक्यता आहे. या घरांच्या विक्रीतून मुंबई महानगरपालिकेला मोठा महसूल (Revenue) मिळण्याची अपेक्षा आहे. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या विक्रीतून पालिकेला तब्बल ३०० कोटी रुपयांपेक्षा अधिक महसूल मिळण्याची शक्यता आहे. परवडणाऱ्या दरातील या घरांच्या लॉटरीमुळे मध्यमवर्गीय मुंबईकरांचे स्वतःच्या घराचे स्वप्न पूर्ण होण्याची आशा वाढली आहे.
मुंबईत अत्यल्प व अल्प उत्पन्न गटांतील नागरिकांसाठी सुवर्णसंधी
विकास नियंत्रण नियमावली (DCPR) १५ नुसार, आता मुंबईत चार हजार चौरस मीटरपेक्षा मोठ्या भूखंडांवर बांधकाम करणाऱ्या विकासकांना त्यांच्या एकूण प्रकल्पातील २० टक्के घरे महापालिकेसाठी राखून ठेवावी लागणार आहेत. ही घरे प्रामुख्याने आर्थिकदृष्ट्या दुर्बळ (EWS), अल्प आणि अत्यल्प उत्पन्न गटांसाठी राखीव असतील. या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी नागरिकांना त्यांच्या वार्षिक उत्पन्नानुसार दोन गटांमध्ये गणले जाईल. ज्या नागरिकांचे वार्षिक उत्पन्न सहा लाख रुपयांपर्यंत आहे. ज्या नागरिकांचे वार्षिक उत्पन्न नऊ लाख रुपयांपर्यंत आहे. या दोन्ही उत्पन्न गटातील नागरिक महापालिकेच्या या परवडणाऱ्या घरांच्या खरेदीसाठी अर्ज करण्यास पात्र असतील. या घरांसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया अत्यंत सोयीस्कर ठेवण्यात आली आहे. अर्ज प्रक्रिया महापालिकेच्या संकेतस्थळावरून पूर्णपणे ऑनलाईन (Online) पार पडणार आहे. हा महत्त्वपूर्ण निर्णय हजारो मुंबईकरांना परवडणाऱ्या दरात घरे उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल आहे.
मुंबईत 'स्वस्त घरे' कोणत्या भागात?
मुंबई महानगरपालिकेच्या 'परवडणाऱ्या घरांच्या' लॉटरीमुळे आता शहरातील मध्यम आणि निम्न उत्पन्न गटातील नागरिकांना कायदेशीर आणि सुरक्षित घरं मिळण्याची एक सुवर्णसंधी उपलब्ध झाली आहे. ही घरे मुंबईतील विविध महत्त्वाच्या भागांमध्ये उपलब्ध असणार आहेत. महापालिकेकडून लॉटरीसाठी उपलब्ध होणारी घरे भांडुप पश्चिम सर्वाधिक २७० घरे, कांजुरमार्ग, अंधेरी पूर्व, कांदिवली पूर्व-पश्चिम, दहिसर, गोरेगाव आणि जोगेश्वरी, भायखळा येथे असणार आहेत. घरांच्या किंमती आणि आकारमानामध्ये भौगोलिक स्थानानुसार बदल असणार आहे. शहरातील भाग असल्याने येथील घरे आकाराने लहान असली तरी त्यांची किंमत तुलनेने जास्त असेल. भांडुप, कांजुरमार्ग यांसारख्या उपनगरांमध्ये अधिक प्रशस्त आणि कमी दरातील घरांचे पर्याय उपलब्ध असतील. म्हाडाच्या लॉटरीप्रमाणेच, महापालिकेच्या या प्रक्रियेतही राखीव कोटा ठेवण्यात येणार आहे. स्वातंत्र्यसैनिक, अपंग (दिव्यांग) आणि इतर विशेष गटांसाठी काही घरे राखीव असतील. महापालिकेचा हा नवा उपक्रम मुंबईतील गृहनिर्माण क्षेत्रात मोठा बदल घडवणारा ठरण्याची शक्यता आहे.