ईश्वरपूर : राज्यातील नगर पालिका आणि नगर पंचायतीच्या निवडणुकांचा प्रचार आता ऐन रंगात आला आहे आणि सर्वच पक्षांचे नेते प्रचाराच्या तोफा घेऊन रणांगणात उतरले आहेत. प्रमुख नेत्यांनी मतदारांपर्यंत पोहोचण्यासाठी आपल्या प्रचाराचा वेग वाढवला आहे. याच पार्श्वभूमीवर, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस (Devendra Fadanvis) यांनी रविवारी (दिनांक द्या, उदा. २९ नोव्हेंबर) सांगली जिल्ह्यातील ईश्वरपूर येथे भारतीय जनता पक्षाच्या (भाजप) उमेदवारांच्या प्रचारार्थ जाहीर सभा घेतली. या सभेला नागरिकांचा मोठा प्रतिसाद लाभला. भाषणादरम्यान, मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी एका विशिष्ट राजकीय नेत्याला लक्ष्य करत जोरदार शाब्दिक टोला लगावला. मुख्यमंत्र्यांनी हे विधान कोणत्या नेत्याला उद्देशून केले आणि या वक्तव्याचा नेमका अर्थ काय, याबाबत राजकीय विश्लेषक वेगवेगळे अंदाज व्यक्त करत आहेत. कोणाला लक्ष्य केले? हे विधान भाजपमधील असंतुष्ट नेत्यांना इशारा आहे की विरोधी पक्षातील एखाद्या महत्त्वाच्या नेत्याला, याबद्दल अधिकृत माहिती अजून आलेली नाही. या वक्तव्यामुळे निवडणुकीच्या या अखेरच्या टप्प्यात विरोधकांवरील दबाव वाढवण्याचा आणि पक्षातील निष्ठावानांना विश्वास देण्याचा प्रयत्न मुख्यमंत्र्यांनी केला आहे, असे मानले जात आहे. मुख्यमंत्र्यांच्या या 'नो जागा'च्या टोल्यानंतर आता संबंधित नेत्याची यावर काय प्रतिक्रिया येते, याकडे राज्याचे लक्ष लागले आहे.
'ईश्वरपूर'चा विकास करणार; मुख्यमंत्र्यांकडून थेट आश्वासन
मुख्यमंत्र्यांनी नमूद केले की, "मला अतिशय आनंद आहे की या शहराचं नाव बदलून 'ईश्वरपूर' असं झालं आणि त्यानंतर मी पहिल्यांदाच या शहरात आलो आहे." नामकरणाच्या प्रक्रियेचा उल्लेख करत मुख्यमंत्री म्हणाले, "पहिल्यांदा (शहरातील लोकांनी) नाव बदलून ईश्वरपूर केलं, त्यानंतर लोक आमच्याकडे आले आणि आम्ही 'उरूण ईश्वरपूर' असे केले." आता मतदारांना साद घालताना मुख्यमंत्र्यांनी विकासाची पुढील दिशा स्पष्ट केली: "आता आम्ही तुमच्याकडे आलोय. तुम्ही नगराध्यक्ष पद आणि नगरसेवक पदाचे आमचे (भाजपचे) उमेदवार निवडून द्या." जर भाजपनेते नगरपालिकेत निवडून आले, तर मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी वचन दिले की, "आम्ही 'उरुण ईश्वरपूर' हे सांगली जिल्ह्यातले सर्वात विकसित शहर करू." मुख्यमंत्र्यांच्या या विधानामुळे स्थानिक पातळीवर उत्साह संचारला असून, त्यांनी नामकरणाच्या निर्णयावर शिक्कामोर्तब करून शहराच्या सर्वांगीण प्रगतीचे आश्वासन दिल्याने या निवडणुकीत विकासाचा मुद्दा अधिक प्रभावी ठरणार असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
"मंत्रिमंडळ 'फुल' आहे, 'व्हॅकन्सी' नाही!"
राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार (राष्ट्रवादी-शरदचंद्र पवार) पक्षाचे ज्येष्ठ नेते जयंत पाटील यांच्या संभाव्य भाजप प्रवेशाबाबत गेल्या काही महिन्यांपासून सुरू असलेल्या राजकीय चर्चा आणि तर्कवितर्कांना मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी पूर्णविराम दिला आहे. सांगली जिल्ह्यातील ईश्वरपूर येथील जाहीर सभेत बोलताना मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी जयंत पाटील यांचे नाव न घेता, त्यांना थेट लक्ष्य करत जोरदार टोला लगावला. "बाहेरच्यांना मंत्रीपद नाही..." मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, "आता मंत्रिमंडळ फुल आहे. सध्या व्हॅकन्सी (रिक्त जागा) नाही." जयंत पाटील यांच्या भाजप प्रवेश आणि संभाव्य मंत्रीपदाच्या चर्चांवर भाष्य करताना फडणवीस पुढे म्हणाले, "एकच गोष्ट सांगतो, माझ्या मंत्रिमंडळात कुठलीही जागा नाही. नव्याने मागण्या करू नका. बाहेरच्याला मंत्रीपद देणार नाही. कोणालाही मंत्री पद मिळणार नाही." मुख्यमंत्र्यांच्या या स्पष्ट आणि कठोर विधानामुळे राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे.
मुख्यमंत्र्यांनी एका बाजूला जयंत पाटील यांच्या संभाव्य प्रवेशाचे दरवाजे सध्या तरी बंद केले आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला भाजप आणि सहयोगी पक्षांतील इच्छुकांनाही सध्या मंत्रीपदाची शक्यता नाही, असा स्पष्ट संदेश दिला आहे. फडणवीस यांच्या या वक्तव्यामुळे जयंत पाटील यांच्यासह इतर अनेक इच्छुक नेत्यांच्या आशांवर पाणी फेरले गेले असून, आगामी काळात राज्यातील राजकीय समीकरणे कोणती नवी दिशा घेतात, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
२०१४ नंतर शहरांच्या विकासाचे चित्र बदलले: मुख्यमंत्री फडणवीस
मुख्यमंत्र्यांनी आपल्या भाषणाची सुरुवात ऐतिहासिक बदलापासून केली. ते म्हणाले की, "आधी या देशात राजेशाही होती. राणीच्या पोटातून मुलगा बाहेर आला की तो राजा होत असे. परंतु आता संविधान (घटना) आल्यानंतर ती व्यवस्था बदलली आहे." या बदलामुळे, "आता राजा मताच्या पेटीतून होतोय," असे त्यांनी ठामपणे सांगितले. देशाच्या स्वातंत्र्यानंतरच्या ६५ वर्षांतील परिस्थितीवर बोट ठेवत फडणवीस यांनी सांगितले की, "आपल्या देशात गावकेंद्रित व्यवस्था होती. ६५ वर्षांत भारतात केंद्राकडे शहरांच्या विकासाकरिता कोणत्या योजना नव्हत्या." यामुळेच, "देशातल्या शहरांचा हवा तसा विकास होऊ शकला नाही," अशी खंत त्यांनी व्यक्त केली. मात्र, २०१४ नंतर परिस्थितीत मोठे परिवर्तन झाल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. "२०१४ नंतर नरेंद्र मोदी पंतप्रधान बनले. शहरांचं चित्र बदललं पाहिजे, शहरांमध्ये सोयी दिल्या पाहिजेत," असा विचार त्यांनी मांडला. त्यानुसार, मोदी सरकारने देशात पहिल्यांदाच शहरांच्या विकासासाठी खालील महत्त्वाकांक्षी योजना तयार केल्या, स्मार्ट सिटी योजना, अमृत योजना, स्वच्छ भारत शहरी योजना या योजनांमधून "लाखो कोटी रुपये निधी मोदी सरकारने शहरांना द्यायला सुरुवात केली," असे मुख्यमंत्र्यांनी नमूद केले. या माध्यमातून उरुण ईश्वरपूरसारख्या शहरांनाही विकासाच्या संधी मिळणार असल्याचे त्यांनी सूचित केले.
मुख्यमंत्र्यांनी सांगितला महाराष्ट्राचा 'कचरा व्यवस्थापन' फॉर्म्युला!
कचरा व्यवस्थापन हा शहरांसाठी 'डोक्यावरचा ताण' असायचा, असे मान्य करत मुख्यमंत्री म्हणाले की, "आता महाराष्ट्रात 300 पेक्षा जास्त शहरांमध्ये घनकचऱ्याचे व्यवस्थापन आपण (सरकार) करत आहोत." यामुळे, आता घनकचरा हा केवळ कचरा राहिला नसून, तो 'संपत्ती' बनला आहे. कचऱ्याचे मूल्यवर्धन (Value Addition) कसे केले जात आहे, हे सांगताना फडणवीस यांनी माहिती दिली की, घनकचरा व्यवस्थापन करून त्या माध्यमातून कोळसा (Coal) आणि खते (Fertilizers) तयार केली जात आहेत. मोठ्या महापालिकांमध्ये कचऱ्याद्वारे गॅस आणि विद्युत निर्मिती (Electricity Generation) देखील करण्यात आली आहे. स्थानिक विकासावर लक्ष केंद्रित करताना मुख्यमंत्र्यांनी ईश्वरपूर शहरासाठी मोठा प्रकल्प हाती घेण्याचे आश्वासन दिले. ते म्हणाले, "ईश्वरपूर शहरासाठी भविष्यात रिंग रोड तयार करून वाहतूक प्रश्न दूर करू." या शहराला सर्वांगीण पद्धतीने विकसित करण्याचा प्लॅन तयार असल्याचे सांगत मुख्यमंत्र्यांनी ग्वाही दिली, "या शहराला वेगवेगळ्या पद्धतीने कसं विकसित करता येईल याचा प्लॅन आपल्याकडे आहे." मुख्यमंत्र्यांच्या या वक्तव्यामुळे शहरातील स्वच्छतेच्या आणि वाहतुकीच्या समस्या सोडवण्याच्या दिशेने ठोस पाऊले उचलली जातील, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.