आरबीआयच्या बुलेटिनमध्ये स्पष्ट
मोहित सोमण: आरबीआयने (Reserve Bank of India) १९ डिसेंबर आठवड्याच्या बुलेटिनमध्ये दिलेल्या माहितीनुसार, या आठवड्यात परकीय चलन साठ्यात (Foreign Exchange Reserves Forex) ४.३६ अब्ज डॉलरने वाढ झाल्याने चलनसाठा ६९३ अब्ज डॉलरवर पोहोचले आहे. माहितीनुसार, एफसीए (Foreign Currency Assets FCA) या संपूर्ण आठवड्यात १६४ अब्ज डॉलरने वाढ झाल्याने ते ५५९ अब्ज डॉलरवर पोहोचले आहे. याशिवाय एसडीआर (Special Drawing Rights SDR) मध्ये आठवड्यात ८ अब्ज डॉलरने वाढ झाल्याने १८.७४ अब्ज डॉलरवर पोहोचले. आरबीआयच्या आकडेवारीत स्पष्ट झाले आहे की सोन्याचा साठा (Gold Reserves) आठवड्यात २.६२ अब्ज डॉलरने वाढत ११०.३६ अब्ज डॉलरवर पोहोचले आहे.
संपूर्ण आठवड्यात रुपयामध्ये मोठी अस्थिरता (Volatility) दिसून आली आणि सलग चार सत्रांमध्ये डॉलरच्या तुलनेत नवीन निचांकि आकडा गाठला होता. जागतिक स्तरावर फेडदर व्याजदर कपातीनंतर कमोडिटी व डॉलर निर्देशांकाय मजबूती आल्याने रूपया कमकुवत झाला होता. त्यामुळे परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणात आपली गुंतवणूक भारतीय बाजारातून काढून घेतली. परिणामी रूपयांचे मागणी घटल्याने आणखी अवमूल्यन झाले होते. या अस्थिर सत्रातील व्यापारादरम्यान, प्रति डॉलर ९१.०८ आणि ८९.२५ च्या दरम्यान चढउतार झाल्याने, अखेरीस रूपया डॉलरच्या तुलनेत सुमारे १.३% मजबूत झाला होता.
बाजारातील मोठ्या सट्टेबाजीच्या स्थितीची व्याप्ती लक्षात घेतल्यानंतर आरबीआयने अधिक आक्रमकपणे हस्तक्षेप करण्याचा निर्णय घेतल ज्यामुळे स्पॉट दर खाली आला. १९ डिसेंबर रोजी शेवटच्या तासाभरात रुपयामध्ये तीव्र वाढ झाली जी कदाचित आरबीआयने केलेल्या आक्रमक डॉलर विक्रीमुळे झाली असल्याचा तज्ञांचा कयास होता. या दिवशी मध्यवर्ती बँकेने सुमारे ३ अब्ज ते ४ अब्ज डॉलर्सची विक्री केली असावी असा अंदाज आहे.
दरम्यान,आरबीआयने डिसेंबर महिन्यात आतापर्यंत खुल्या बाजारातील केलेली २ लाख कोटींची खरेदी (OMO) आणि फॉरेक्स खरेदी-विक्री स्वॅपद्वारे १.४५ ट्रिलियन रुपयांची दीर्घकालीन तरलता बाजारात आणली आहे. त्यामुळे रूपया काही प्रमाणात स्थिरावला आहे.याशिवाय भारताची आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) मधील भारताची राखीव स्थिती ९५ दशलक्ष डॉलर्सने वाढून ४.७८ अब्ज डॉलर्स झाली आहे. यापूर्वी सप्टेंबर २०२४ मध्ये भारताचा परकीय चलन साठा ७०५ अब्ज डॉलर्सच्या विक्रमी उच्चांकावर पोहोचला होता.