२३ हजारांहून अधिक कार्ट्रिजेसचा साठा उपलब्ध
मुंबई : बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या रुग्णालयांमध्ये क्षयरोग (TB) निदानासाठी आवश्यक असलेल्या 'कार्ट्रिजेस'चा (Cartridges) तुटवडा नसल्याचे स्पष्ट करत, सध्या मुबलक साठा उपलब्ध असल्याची माहिती उद्योगमंत्री उदय सामंत यांनी आज विधान परिषदेत दिली. आमदार पंकज भुजबळ यांनी उपस्थित केलेल्या प्रश्नाला उत्तर देताना त्यांनी मुंबईतील क्षयरोग निर्मूलन कार्यक्रमाची सद्यस्थिती सभागृहासमोर मांडली.
विधान परिषदेत बोलताना आमदार पंकज भुजबळ यांनी मुंबईतील क्षयरोग चाचण्यांच्या तुटवड्याबाबत आणि सीबी-नॅट (CB-NAAT) मशीनच्या दुरुस्ती अभावी प्रलंबित असलेल्या निदानाबाबत प्रश्न उपस्थित केला होता. यावर उत्तर देताना मंत्री उदय सामंत यांनी सांगितले की, मुंबई महानगरपालिका क्षेत्रात सध्या क्षयरोग निदानासाठी लागणाऱ्या साहित्याचा पुरेसा साठा आहे.
मुंबईतील क्षयरोग निदानाची सद्यस्थिती आणि उपलब्ध साठा
विधान परिषदेत मुंबईतील क्षयरोग (TB) निर्मूलन कार्यक्रमावर भाष्य करताना मंत्री उदय सामंत यांनी तांत्रिक सामग्रीच्या उपलब्धतेबाबत सविस्तर आकडेवारी सादर केली. त्यांनी स्पष्ट केले की, सध्या मुंबईत क्षयरोग निदानासाठी आवश्यक असलेल्या साहित्याचा मुबलक साठा उपलब्ध आहे. यामध्ये २३,६६० सीबी-नॅट (CB-NAAT) कार्ट्रिजेस, २४,३०० ट्रू-नॅट (MTB) चिप्स आणि ६,६२० ट्रू-नॅट (RIF) चिप्सचा समावेश आहे. मुंबई महानगरपालिका क्षेत्रात दरमहा साधारणपणे १० हजार कार्ट्रिजेसची गरज भासते, मात्र सध्या त्या गरजेच्या तुलनेत दुप्पट साठा प्रशासनाकडे तयार आहे. भविष्यात कोणताही तुटवडा भासू नये यासाठी शासनाने एक महिन्याचा आगाऊ 'बफर स्टॉक' राखून ठेवण्याचे धोरण स्वीकारले आहे, ज्यामुळे निदानाची प्रक्रिया विनाअडथळा सुरू राहील.
यावेळी मंत्र्यांनी राष्ट्रीय क्षयरोग निर्मूलन कार्यक्रमांतर्गत झालेल्या प्रगतीवरही प्रकाश टाकला. २०२२ ते २०२५ या कालावधीत मुंबईत तब्बल १ लाख ७५ हजार चाचण्या यशस्वीरित्या पूर्ण करण्यात आल्या आहेत. या सातत्यपूर्ण प्रयत्नांमुळेच मुंबईतील क्षयरोगाचे प्रमाण ११ टक्क्यांवरून ८ टक्क्यांवर खाली आले आहे. निदानाच्या संख्येत झालेली वाढ आणि बाधितांच्या प्रमाणात झालेली ही घट, राज्याच्या आरोग्य यंत्रणेसाठी अत्यंत दिलासादायक आणि आश्वासक बाब असल्याचे मंत्री सामंत यांनी नमूद केले.
अद्ययावत उपचार पद्धतीबाबत माहिती देताना मंत्र्यांनी स्पष्ट केले की, राज्यात 'बी-पलाम' (BPaLM) ही अत्याधुनिक उपचार पद्धती कार्यान्वित करण्यात आली आहे. यामुळे 'एमडीआर टीबी' (MDR TB) रुग्ण बरे होण्याच्या प्रमाणात मोठी सुधारणा झाली आहे. झोपडपट्टी आणि दाट लोकवस्तीच्या भागातही या चाचण्या प्रभावीपणे केल्या जात असल्याचे त्यांनी नमूद केले