नवी दिल्ली: अमेरिकेने इराणमधून आपल्या लढाऊ वैमानिकांना परत आणण्यासाठी एक जोखमीची बचाव मोहीम सुरू केली होती. इराणी लष्कराने त्यांची एफ-१५ई स्ट्राइक ईगल विमाने पाडल्यामुळे हे वैमानिक इराणच्या आत खोलवर अडकले होते. वैमानिकांना वाचवण्याची अमेरिकेची मोहीम यशस्वी झाली, पण त्यासाठी मोठी किंमत मोजावी लागली. या मोहिमेत अमेरिकेने दोन अत्याधुनिक विमाने गमावली.
विमान उतरल्यानंतर निरुपयोगी
प्रसारमाध्यमांच्या वृत्तानुसार, या अत्यंत जोखमीच्या बचाव मोहिमेदरम्यान, अमेरिकी सैन्याने इराणी वाळवंटातील एका तात्पुरत्या हवाई तळावर वाहतूक विमाने तैनात केली होती. अडकलेल्या दुसऱ्या अमेरिकन वैमानिकाला परत आणणे हे त्यांचे ध्येय होते. मात्र, परिस्थिती झपाट्याने बिघडली, कारण उतरताना तांत्रिक बिघाडामुळे किंवा वाळवंटातील मऊ जमिनीत अडकल्यामुळे दोन विमाने निरुपयोगी ठरली.
सैन्याने विमानांवर टाकले बॉम्ब
इराणी सैन्य बचाव मोहिमेच्या जवळ पोहोचू लागल्याने, अमेरिकी सैन्याला हे कार्य पूर्ण करण्यासाठी अधिक विमाने बोलवावी लागली. एका प्रादेशिक गुप्तचर अधिकाऱ्याने असोसिएटेड प्रेसला सांगितले की, अपघातामुळे मागे सोडाव्या लागलेल्या दोन मालवाहू विमानांवर अमेरिकी सैन्याने बॉम्बफेक केली.
अमेरिकेने स्वतःची विमाने का नष्ट केली?
या विमानांमधील संवेदनशील उपकरणे इराणच्या हाती पडण्याचा धोका टाळण्यासाठी अमेरिकी सैन्याने ती नष्ट केली. शत्रूच्या प्रदेशात पार पाडल्या जाणाऱ्या अत्यंत जोखमीच्या मोहिमांदरम्यान हा एक प्रोटोकॉल आहे. ओसामा बिन लादेनला ठार मारण्यासाठी अॅबोटाबाद येथे केलेल्या छाप्यादरम्यानही अमेरिकी सैन्याने अशाच प्रोटोकॉलचे पालन केले होते. ही विमाने अत्याधुनिक दळणवळण, दिशादर्शन आणि विशेष कृती प्रणाली यांसारख्या अत्यंत गोपनीय तंत्रज्ञानाने सुसज्ज आहेत. विमानांच्या किंवा उपकरणांच्या आर्थिक नुकसानीपेक्षा या तंत्रज्ञानाचे संरक्षण करणे अधिक महत्त्वाचे मानले जाते.
इराणच्या सरकारी माध्यमांनी फोटो आणि व्हिडिओ प्रसिद्ध केले आहेत, ज्यात एका स्थिर-पंखी वाहतूक विमानाचे जळालेले अवशेष दिसत आहेत. हे अवशेष इस्फहान प्रांतातील एका सपाट वाळवंटी प्रदेशात विखुरलेले होते. हे विमान लॉकहीड मार्टिन सी-१३० असल्याचे दिसते, ज्याची किंमत १०० दशलक्ष डॉलर्सपेक्षा जास्त आहे. या विमानांचा उपयोग अनेकदा विशेष मोहिमांसाठी, शत्रूच्या रेषेमागे सैन्य उतरवण्यासाठी आणि परत आणण्यासाठी केला जातो.