नवी मुंबई : नवी मुंबईकरांसाठी एक महत्त्वाची आणि चिंताजनक बातमी समोर आली आहे. मुंबई, ठाणे आणि भिवंडी-निजामपूरनंतर आता नवी मुंबई महानगरपालिका (NMMC) क्षेत्रातही पाणी कपात लागू करण्यात आली आहे. मोरबे धरणातील जलसाठा (water storage) चिंताजनक पातळीवर घसरल्यामुळे नवी मुंबई महानगरपालिकेने येत्या २५ मेपासून शहरात १० टक्के पाणी कपात लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या मोरबे धरणातील उपलब्ध पाणीसाठ्यात मोठी घट झाल्याने हा निर्णय घेण्यात आला आहे. प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, वाढते तापमान, जलद गतीने होणारे बाष्पीभवन (evaporation) तसेच ‘अल-निनो’ आणि ‘आयओडी’ (Indian Ocean Dipole) यांसारख्या हवामानविषयक घटकांचा परिणाम धरणातील पाणीसाठ्यावर झाला आहे. त्यामुळे आगामी पावसाळ्यापर्यंत उपलब्ध पाणी पुरेल यासाठी ही कपात आवश्यक असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
महापालिकेच्या आकडेवारीनुसार, मोरबे धरणाची एकूण साठवण क्षमता १९०.८९ दशलक्ष घनमीटर इतकी आहे. मात्र सध्या धरणात केवळ ३६.४७ दशलक्ष घनमीटर इतकाच उपयुक्त जलसाठा उपलब्ध असून, तो एकूण क्षमतेच्या अवघ्या १९.११ टक्के आहे. त्यामुळे भविष्यात पाणीटंचाईची (water scarcity) परिस्थिती निर्माण होऊ नये यासाठी प्रशासनाने आतापासूनच उपाययोजना सुरू केल्या आहेत.
महानगरपालिकेच्या निर्णयानुसार, शहरातील विविध विभागांमध्ये आठवड्यातील ठरावीक दिवशी संध्याकाळचा पाणीपुरवठा पूर्णपणे बंद ठेवण्यात येणार आहे. ही पाणी कपात केवळ नवी मुंबईपुरती मर्यादित नसून मोरबे धरणातून पाणी मिळणाऱ्या सिडकोच्या खारघर आणि कामोठे या नोड्सनाही लागू राहणार आहे. या भागांमध्ये दर शुक्रवारी पाणीपुरवठा बंद ठेवण्यात येईल, असे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
विशेष म्हणजे, पाणी कपात लागू करण्यात आली असली तरी शहरातील नियमित पाणीपुरवठ्याच्या वेळेत कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. नागरिकांना सध्या ज्या वेळेत पाणी मिळते, त्याच वेळापत्रकानुसार पुरवठा सुरू राहणार आहे. तसेच पाण्याचा दाब (water pressure) शक्य तितका कायम राखण्याचा प्रयत्न केला जाणार असल्याचेही महापालिकेने सांगितले आहे.
दरम्यान, धरण क्षेत्रात समाधानकारक पाऊस पडून जलसाठ्यात वाढ होईपर्यंत ही कपात कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे नागरिकांनी पाण्याचा वापर अत्यंत जपून करावा, अनावश्यक अपव्यय टाळावा आणि घरगुती तसेच व्यावसायिक ठिकाणी गळती (leakage) आढळल्यास ती तातडीने दुरुस्त करावी, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
विभागनिहाय पाणी कपातीचे वेळापत्रक
बेलापूर
- सोमवार आणि गुरुवार
- संध्याकाळचा पाणीपुरवठा बंद
नेरूळ आणि कोपरखैरणे
- मंगळवार आणि शनिवार
- संध्याकाळचा पाणीपुरवठा बंद
तुर्भे आणि घणसोली
- बुधवार आणि रविवार
- संध्याकाळचा पाणीपुरवठा बंद
वाशी
- गुरुवार आणि सोमवार
- संध्याकाळचा पाणीपुरवठा बंद
ऐरोली
- शुक्रवार
- औद्योगिक क्षेत्रातील संभाव्य शटडाऊननुसार (shutdown) पाणीपुरवठा नियोजन
दिघा
- औद्योगिक क्षेत्रातील संभाव्य शटडाऊननुसार वेळापत्रक लागू
नवी मुंबईत पाणी कपात लागू झाल्याने नागरिकांनी पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे, साठवणुकीचे योग्य नियोजन करणे आणि उपलब्ध पाण्याचे संवर्धन (water conservation) करणे आवश्यक ठरणार आहे. आगामी पावसाळ्यात मोरबे धरणातील जलसाठ्यात वाढ झाल्यानंतरच या निर्बंधांबाबत पुढील निर्णय घेतला जाणार आहे.