NEW DELHI : रशियाकडून केल्या जाणाऱ्या कच्च्या तेलाच्या आयातीवरून पाश्चात्य देशांकडून होणाऱ्या टीकेला परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी चोख प्रत्युत्तर दिले आहे. फिनलंडमधील एका कार्यक्रमात बोलताना जयशंकर यांनी अमेरिकेच्या बदलत्या आणि धरसोडीच्या धोरणांवर जोरदार टीका करत भारताच्या ऊर्जा धोरणाचे समर्थन केले.
"अमेरिका स्वतःच्या सोयीनुसार निर्णय घेते"
कच्च्या तेलाच्या मुद्द्यावर भाष्य करताना एस. जयशंकर यांनी अमेरिकेवर दुटप्पीपणाचा आरोप केला. ते म्हणाले, "अमेरिका कोणत्याही निश्चित तत्त्वावर चालत नाही, तर केवळ स्वतःच्या हितानुसार निर्णय घेते. जेव्हा त्यांना सोयीचे वाटते तेव्हा ते निर्बंध लादतात किंवा उठवतात. यात कोणतेही मोठे नैतिक तत्त्व गुंतलेले आहे, असा आव त्यांनी आणू नये."
#WATCH | Finland: On US President EAM Dr S Jaishankar says, "... We didn't buy significant amount of Russian oil till 2022. Circumstances compelled us to get into that market and I must say the Russians have been steady suppliers because they put the cargoes out there and you go… pic.twitter.com/WYcq4ZkQhr
— ANI (@ANI) June 12, 2026
भारताची ४० टक्के तेल आयात रशियाकडून
भारताच्या ऊर्जा धोरणाबाबत स्पष्ट भूमिका मांडताना जयशंकर यांनी काही महत्त्वाचे मुद्दे अधोरेखित केले:
किंमत आणि उपलब्धता: भारताचे ऊर्जेबाबतचे निर्णय हे भू-राजकारणापेक्षा परवडणारी किंमत आणि उपलब्धता यावर आधारित असतात.
रशियाचा वाटा: आज रशिया हा भारताचा तेलाचा सर्वात मोठा पुरवठादार असून, एकूण आयातीपैकी ४० टक्के तेल रशियाकडून येत आहे.
परिस्थितीनुसार बदल: युक्रेन युद्धापूर्वी भारत रशियन तेलाचा मोठा खरेदीदार नव्हता. मात्र, २०२२ नंतर बदललेल्या जागतिक परिस्थितीत, रशियाकडून सातत्यपूर्ण पुरवठा होत असल्याने आणि तो किफायतशीर असल्याने भारताने त्या बाजारपेठेत प्रवेश केला.
जागतिक बाजारपेठेचे स्थिरीकरण
जयशंकर यांनी आठवण करून दिली की, रशियावर निर्बंध लादल्यानंतर जागतिक ऊर्जा बाजारपेठा स्थिर ठेवण्यासाठी अमेरिकेनेच भारताला रशियन तेल खरेदी करण्यास सांगितले होते. मात्र, त्यानंतर त्याच खरेदीवरून भारतावर टीका करणे किंवा टॅरिफ लादणे हे अमेरिकेच्या धरसोडीच्या धोरणांचे निदर्शक असल्याचे त्यांनी म्हटले.
"ऊर्जा सुरक्षा ही भारताच्या राष्ट्रीय हिताची प्राथमिकता आहे आणि आमचे निर्णय व्यावसायिक गरजांवर आधारित आहेत," असे सांगून त्यांनी या विषयाला नैतिकतेचा मुद्दा बनवण्यास विरोध केला.
सध्याच्या जागतिक अस्थिरतेच्या काळात भारत आपल्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी विविध स्रोतांचा अवलंब करत असून, अमेरिका सध्या भारताची गॅस पुरवठादार म्हणून मोठी भूमिका बजावत आहे. मात्र, तेलाच्या बाबतीत रशियाशी असलेले भारताचे व्यावसायिक संबंध भारताच्या स्वावलंबी धोरणांचे प्रतीक ठरत आहेत.