ॲक्सिस बँकेचा इतिहास आणि पार्श्वभूमी
१. ॲक्सिस बँकेची स्थापना १९९३ मध्ये झाली असून, सुरुवातीला तिचे नाव 'युटीआय बँक' (UTI Bank) असे होते. युनिट ट्रस्ट ऑफ इंडिया (UTI), एलआयसी (LIC) आणि जनरल इन्शुरन्स कॉर्पोरेशन (GIC) या सरकारी संस्थांनी एकत्र
येऊन या बँकेची पायाभरणी केली होती.नाव बदल : बँकेचा विस्तार आणि खासगी ब्रँडिंग अधिक मजबूत करण्यासाठी २००७ मध्ये 'युटीआय बँक' बदलून 'ॲक्सिस बँक' असे करण्यात आले.
मुख्यालय : बँकेचे मुख्य कार्यालय मुंबई, महाराष्ट्र येथे आहे.विस्तार : आज बँक देश-विदेशात पसरलेली असून तिच्या हजारो शाखा आणि एटीएमचे जाळे संपूर्ण भारतात कार्यरत आहे.
२. बँकेचे व्यावसायिक मॉडेल
ॲक्सिस बँक मुख्यत्वे तीन स्तरांवर आपला व्यवसाय चालवते : रिटेल बँकिंग : यामध्ये सर्वसामान्य ग्राहकांसाठी बचत खाते, चालू खाते, गृहकर्ज, कार लोन आणि वैयक्तिक कर्ज या सेवा दिल्या जातात. क्रेडिट कार्ड मार्केटमध्ये बँक चौथ्या क्रमांकावर आहे. कॉर्पोरेट बँकिंग : मोठ्या कंपन्या, उद्योग आणि सरकारी संस्थांना कर्ज पुरवठा करणे, प्रोजेक्ट फायनान्सिंग आणि फॉरेक्स सेवा देणे यात बँकेचा मोठा वाटा आहे.
ट्रेझरी आणि इन्व्हेस्टमेंट : बँक भांडवली बाजारात गुंतवणूक, रोख्यांची खरेदी-विक्री आणि संपत्ती व्यवस्थापन याद्वारे महसूल मिळवते. बँकेचा 'Burgundy' हा प्रीमियर बँकिंग सेगमेंट अत्यंत लोकप्रिय आहे.
३. डिजिटल बँकिंग आणि महत्त्वपूर्ण घडामोडी
ॲक्सिस बँकेने तंत्रज्ञानाचा वापर करून डिजिटल बँकिंग क्षेत्रात मोठी आघाडी घेतली आहे. UPI पेमेंट सेवांमध्ये बँक आघाडीच्या पेमेंट सर्व्हिस प्रोव्हाइडर्सपैकी एक आहे.
सिटिबँकचे अधिग्रहण : २०२३ मध्ये ॲक्सिस बँकेने सिटिबँक इंडियाच्या ग्राहक व्यवसायाचे १२,३२५ कोटी रुपयांना अधिग्रहण केले. यामुळे बँकेला लाखो प्रीमियम आणि श्रीमंत ग्राहक मिळाले, ज्याचा फायदा त्यांच्या क्रेडिट कार्ड व्यवसायाला झाला. ग्लोबल फंड रेझिंग: नुकतेच जून २०२६ मध्ये बँकेने आंतरराष्ट्रीय बाजारातून ८०० दशलक्ष डॉलर्स (Bond Issuance) गोळा केले आहेत, ज्यामुळे बँकेची भांडवली स्थिती अत्यंत मजबूत झाली आहे.
मार्केट कॅप : सुमारे ₹४,२८,२५४ कोटी. चालू किंमत : ₹१,३७७.२०
५२ आठवड्यांचा उच्चांक/नीचांक: ₹१,४१८.३० / ₹१,०४२.५०.
पी/ई रेशो (P/E Ratio): १६.१९,
जो इतर खासगी बँकांच्या तुलनेत रास्त मूल्यात उपलब्ध आहे.
बुक व्हॅल्यू : सुमारे ₹६९२.
गेल्या ५ वर्षांत बँकेने आपल्या गुंतवणूकदारांना स्थिर परतावा दिला आहे. गेल्या वर्षभरात शेअरने जवळपास १२.३१% ची वाढ नोंदवली आहे. मार्च २०२६ च्या तिमाहीत बँकेने ₹७,०७१ कोटींचा निव्वळ नफा (Net Profit) कमावला आहे. सिटिबँकच्या एकत्रीकरणानंतर बँकेचा 'रिटर्न ऑन इक्विटी' (ROE) १३.१% च्या आसपास स्थिर आहे ॲक्सिस बँक ही केवळ एक व्यावसायिक बँक नसून भारतीय अर्थव्यवस्थेचा एक भक्कम कणा आहे. तंत्रज्ञानाचा स्वीकार, सिटिबँकसारखे मोठे अधिग्रहण आणि कॉर्पोरेट क्षेत्रातील मजबूत पकड यामुळे बँकेची भविष्यातील वाटचाल आशादायक दिसते. शेअर बाजाराच्या दृष्टीने विचार केल्यास, ज्या गुंतवणूकदारांना दीर्घकालीन (Long-term) आणि सुरक्षित बँकिंग शेअरमध्ये गुंतवणूक करायची आहे, त्यांच्यासाठी ॲक्सिस बँक हा एक अभ्यासावा असा पर्याय ठरतो.
(सूचना : लेखकाची तसेच त्यांच्या जवळच्या नातेवाइकांची लेखात सुचवित असलेल्या कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये कोणतीही गुंतवणूक नाही किंवा सुचविलेल्या कंपन्यांशी लेखकाचा कुठलाही संबंध नसून कंपनीकडून कोणतेही मानधन किंवा भेटवस्तू घेतलेली नाही.)
EMAIL ID - samrajyainvestments@
gmail.com