चेंबूर घटनेनंतर चौकशी समितीने सूचवल्या शिफारशी
Mumbai: मुंबईत झाडांची दुर्घटनेच्या पार्श्वभूमीवर आता चौकशी समितीने काही शिफारस केल्या असून यामध्ये वृक्ष छाटणीचे काम सुरू असताना वृक्षतज्ज्ञांची नियुक्ती करण्यात यावी,असे सूचित केले आहे. तसेच यासाठी वृक्ष तज्ज्ञ उद्यान विभागाशी समन्वय साधून संबंधित प्रकल्पातील झाडांना वैज्ञानिकदृष्ट्या कोणतीही इजा पोहचणार नाही याची काळजी घेईल.आणि त्याची जबाबदारी प्रकल्प राबविणाऱ्या खात्याची असेल. याबरोबरच झाडांचे संरक्षण व्हावे, हा संबंधित प्रकल्पाचा अविभाज्य भाग आहे, तशी अट निविदांमध्ये समाविष्ट करण्यात यावी. याबरोबरच रस्त्यांचे काँक्रीटीकरण करीत असताना झाडांच्या बुंध्यालगतचा ३ मीटर बाय ३ मीटरचा भाग हा डांबरी पृष्ठ भागामध्ये ठेवावा. जेणेकरुन झाडाच्या सदृढतेसाठी आवश्यक असणारे वायुविजन व पाणी झाडांच्या मुळांपर्यंत पोहचू शकेल. यासह वृक्ष सल्लागाराच्या मदतीने प्रकल्पातील बाधित वृक्षांच्या सुरक्षिततेबाबत धोरणात्मक प्रमाणित मानक कार्यप्रणाली (एसओपी) तयार करुन सक्षम प्राधिकाऱ्यांची मान्यता घेऊन ती वितरीत करावी. तसेच आवश्यकतेप्रमाणे तज्ज्ञांचा सल्ला घेण्यात यावा, अशा शिफारशीही समितीने केल्या आहेत.(Chembur News)
चेंबूर डायमंड गार्डनजवळ ३० जून २०२६ रोजी शाळेच्या बसवर पिंपळ प्रजातीचा वृक्ष मुळासकट उन्मळून पडून झालेल्या दुर्घटनेप्रकरणी नियुक्त केलेल्या चौकशी समितीने आपला अहवाल महानगरपालिका आयुक्त आश्विनी भिडे यांना सादर केला आहे. या समितीने सुचवलेल्या उपाययोजनांमध्ये प्रत्येक पावसाळ्यापूर्वी आणि पावसाळ्यानंतर पात्र तज्ज्ञांच्या बहुविद्याशाखीय समितीद्वारे झाडांच्या जोखमीचे वेळोवेळी मूल्यांकन करण्यात यावे. तसेच रस्त्यांच्या कडेला असलेल्या सर्व झाडांची 'जीआयएस' (GIS) आधारित सूची तयार करून ती अद्ययावत ठेवावी. यामध्ये झाडांची प्रजाती, वय, आकार, आरोग्य स्थिती, देखभालीचा इतिहास आणि तपासणीच्या नोंदी असाव्यात.(Breking News)
उत्खनन आणि पायाभूत सुविधांच्या प्रकल्पांदरम्यान, तज्ज्ञांच्या देखरेखीखाली वैज्ञानिक पद्धतीने झाडांच्या मुळांचे रक्षण करावे. जेथे मुळांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान टाळणे अशक्य असेल, तेथे बाधित झाडांचे योग्य मोकळ्या जागेत पुनर्रोपण करण्याचा विचार करावा. भविष्यात रस्त्यांच्या कडेला वृक्षारोपण करताना, उपलब्ध जागेचा विचार करून योग्य आकाराच्या व कमी उंचीच्या स्थानिक झाडांच्या प्रजातींना प्राधान्य द्यावे. झाडांच्या मुळांच्या आरोग्यासाठी, हवेच्या सुलभ हालचालीसाठी आणि जमिनीत पाणी जिरण्यासाठी 'क्रिटिकल रूट झोन' (मुख्य मूळ क्षेत्र) मध्ये पुरेशी पाणी शोषून घेणारी माती राखून, झाडांच्या बुंध्याभोवती होणारे अतिरिक्त काँक्रिटीकरण कमीत कमी करावे.
प्रशिक्षित आणि प्रमाणित कर्मचाऱ्यांद्वारेच झाडांची शास्त्रीय छाटणी केली जावी. झाडाचा संरक्षणात्मक समतोल सुधारण्यासाठी, वाऱ्याचा रोध कमी करण्यासाठी आणि झाडावरील अतिरिक्त भार कमी करण्यासाठी, जेथे आवश्यक असेल तेथे वेळोवेळी फांद्यांची वरील छाटणी करावी; विशेषतः नुकत्याच बांधलेल्या काँक्रिट रस्त्यांच्या शेजारील झाडांसाठी हे आवर्जून केले पाहिजे. रस्ते बांधणी आणि पायाभूत सुविधा प्रकल्पांदरम्यान, अभियांत्रिकी , रस्ते , पर्जन्य जलवाहिनी , उद्यान आणि उपयुक्तता सेवा विभागांमध्ये समन्वय साधण्यासाठी एका समर्पित नोडल अधिका-याची नेमणूक करावी, जेणेकरून संपूर्ण प्रकल्प अंमलबजावणी दरम्यान सद्यस्थितीतील झाडांचे योग्य संरक्षण सुनिश्चित होईल. मुसळधार पाऊस, चक्रीवादळ किंवा तीव्र वादळाच्या घटनांनंतर रस्त्याच्या कडेला असलेल्या जुन्या/पूर्ण वाढ झालेल्या झाडांची त्वरित पाहणी करावी आणि जेथे आवश्यक असेल तेथे योग्य सुधारात्मक किंवा प्रतिबंधात्मक उपाययोजना लागू