नवी दिल्ली : देशातील क्रीडा क्षेत्राशी संबंधित एक अत्यंत महत्त्वाची आणि चिंताजनक बातमी समोर आली आहे. केंद्रीय क्रीडा मंत्री मनसुख मांडविया यांनी नुकतीच लोकसभेत एका प्रश्नाला उत्तर देताना मोठी माहिती उघड केली आहे. त्यांच्या मते, चालू वर्षात म्हणजेच २०२६ मध्ये १५ जुलैपर्यंत संपूर्ण भारतात डोपिंगची (प्रतिबंधित पदार्थांचे सेवन) एकूण ७८ प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत. या प्रकरणांमध्ये उत्तर प्रदेश आणि पंजाब राज्यांनी आघाडी घेतली असून, या दोन्ही राज्यांमध्ये प्रत्येकी १३ प्रकरणांची नोंद झाली आहे, जी देशात सर्वाधिक आहेत.
संबित पात्रा यांच्या प्रश्नावर लिखित उत्तर
लोकसभेत भाजपचे खासदार संबित पात्रा यांनी गेल्या तीन वर्षांत प्रतिबंधित पदार्थांसाठी पॉझिटिव्ह आढळलेल्या खेळाडूंच्या संख्येबाबत एक प्रश्न उपस्थित केला होता. या प्रश्नाला उत्तर देताना केंद्रीय क्रीडा मंत्री मनसुख मांडविया यांनी संसदेत हे लिखित आकडे सादर केले. मांडविया यांनी स्पष्ट केले की, "राष्ट्रीय डोपिंग विरोधी नियम २०२१" अंतर्गत दोषी आढळलेल्या या सर्व खेळाडूंवर विविध क्रीडा उपक्रमांमधून तात्काळ बंदी घालण्यात आली असून नियमांनुसार कठोर कारवाई केली जात आहे.
कोणत्या राज्यांची स्थिती कशी?
क्रीडा मंत्र्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, उत्तर प्रदेश आणि पंजाबमध्ये प्रत्येकी १३ प्रकरणांसह सर्वाधिक डोपिंग पॉझिटिव्ह खेळाडू आढळले आहेत. त्यानंतर मध्य प्रदेश या राज्याचा क्रमांक लागत असून तिथे ११ प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत. तसेच, दक्षिण भारतातील कर्नाटक राज्य ९ प्रकरणांसह या यादीत चौथ्या क्रमांकावर आहे.
दुसरीकडे, देशातील काही राज्यांसाठी ही दिलासादायक बाब ठरली आहे. अरुणाचल प्रदेश, आसाम, बिहार, गोवा, हिमाचल प्रदेश, नागालँड, मणिपूर, मेघालय आणि सिक्कीम या राज्यांमधून १५ जुलैपर्यंत एकही खेळाडू डोपिंगसाठी दोषी आढळलेला नाही. या राज्यांचा यादीत शून्य संख्येशी सहभाग राहिला आहे.
मागील काही वर्षांमधील डोपिंग प्रकरणांची आकडेवारी
खेळांमधील वाढत्या डोपिंगच्या समस्येवर प्रकाश टाकत केंद्रीय मंत्र्यांनी मागील वर्षांतील आकडेवारी देखील सादर केली. त्यांच्या माहितीनुसार:
वर्ष २०२३: भारतात डोपिंगची एकूण २१३ प्रकरणे नोंदवली गेली होती.
वर्ष २०२४: ही संख्या वाढून थेट २६० वर पोहोचली, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत बरीच जास्त होती.
वर्ष २०२५: या वर्षात डोपिंग प्रकरणांमध्ये घट होऊन ती संख्या १३१ पर्यंत खाली आली.
वर्ष २०२६ (चालू वर्ष): १५ जुलैपर्यंत ही आकडेवारी ७८ वर पोहोचली आहे.
सरकारकडून प्रतिबंधात्मक पावले
खेळाडूंमधील डोपिंगचे प्रमाण रोखण्यासाठी आणि खेळाची शुद्धता टिकवून ठेवण्यासाठी केंद्र सरकारकडून विविध उपाययोजना राबवल्या जात आहेत. क्रीडा मंत्र्यांनी सांगितले की, डोपिंगचा सामना करण्यासाठी सरकारने खेळाडूंमध्ये जागरूकता निर्माण करण्यावर भर दिला आहे. याशिवाय, राज्य व राष्ट्रीय स्तरावर विविध परिसंवाद, कार्यशाळा आणि प्रशिक्षण शिबिरे आयोजित केली जात आहेत, जेणेकरून युवा खेळाडूंना प्रतिबंधित पदार्थांच्या दुष्परिणामांबद्दल सविस्तर माहिती मिळू शकेल आणि भारतीय खेळ डोपिंगमुक्त होऊ शकतील.