कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) विश्वात जगभरात सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या 'ChatGPT' या लोकप्रिय AI चॅटबॉटची सेवा शनिवारी अचानक विस्कळीत झाल्यामुळे खळबळ उडाली आहे. भारत, अमेरिका, युरोप, जपान आणि ऑस्ट्रेलियासह जगातील अनेक देशांमध्ये चॅटजीपीटीचे सर्व्हर डाऊन झाल्यामुळे कोट्यवधी युजर्सना तांत्रिक अडचणींचा सामना करावा लागला. डिजिटल सेवांमधील बिघाडाची नोंद ठेवणाऱ्या 'DownDetector' या संकेतस्थळावर काही मिनिटांतच हजारो वापरकर्त्यांनी सेवा ठप्प झाल्याच्या तक्रारी नोंदवण्यास सुरुवात केली. मोबाईल ॲप आणि वेबसाईट दोन्हीवरून चॅटजीपीटीचा वापर करताना एरर येत असल्याचे युजर्सकडून सांगण्यात आले.
लॉगिन आणि रिस्पॉन्स बंद
शनिवारी दुपारी अचानक झालेल्या या तांत्रिक बिघाडामुळे चॅटजीपीटी वापरणाऱ्या युजर्सचे काम पूर्णपणे थांबले. अनेक युजर्सना आपल्या खात्यामध्ये लॉगिन करताना अडचणी येत होत्या, तर ज्यांचे अकाउंट सुरू होते त्यांना प्रश्न विचारल्यानंतर कोणताही प्रतिसाद (Response) मिळत नव्हता. यामुळे सोशल मीडियावर, विशेषतः X (ट्विटर) वर #ChatGPTDown हा हॅशटॅग वेगाने ट्रेंड होऊ लागला आणि वापरकर्त्यांनी आपल्या संतप्त प्रतिक्रिया व्यक्त करण्यास सुरुवात केली.
कंपनीकडून बिघाडाची कबुली
दरम्यान, चॅटजीपीटीची निर्मिती करणाऱ्या 'OpenAI' या कंपनीने या तांत्रिक अडचणीची अधिकृत दखल घेत सेवा विस्कळीत झाल्याची कबुली दिली आहे. कंपनीने प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनानुसार, सर्व्हर डाऊन होण्यामागील नेमके तांत्रिक कारण शोधण्यासाठी इंजिनियर्सचे पथक वेगाने काम करत आहे. सर्व यंत्रणा लवकरात लवकर पूर्ववत करून वापरकर्त्यांची गैरसोय दूर केली जाईल, असे आश्वासन कंपनीकडून देण्यात आले आहे. मात्र, हा बिघाड सायबर हल्ल्यामुळे झाला की तांत्रिक दोषामुळे, हे तपास पूर्ण झाल्यानंतरच स्पष्ट होईल.
कामकाज, संशोधन आणि व्यवसायांना मोठा फटका
सध्याच्या काळात शिक्षण, संशोधन, आयटी, आणि कंटेंट क्रिएशन क्षेत्रात चॅटजीपीटीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. त्यामुळे ही सेवा अचानक बंद पडल्याचा थेट फटका हजारो विद्यार्थी, व्यावसायिक आणि कॉर्पोरेट कर्मचाऱ्यांना बसला. कामाच्या ऐन वेळेत चॅटजीपीटी ठप्प झाल्यामुळे अनेक ऑनलाईन प्रकल्प, ई-मेल्सचे ड्राफ्टिंग आणि दैनंदिन कामकाज रखडले. अनेक AI आधारित स्टार्टअप्स आणि ऑटोमेशन सिस्टीम्सवरही याचा प्रतिकूल परिणाम झाल्याचे पाहायला मिळाले.
तरुणांमध्ये प्रचंड लोकप्रिय असलेले ChatGPT आहे तरी काय ?
'ChatGPT' हा ओपनएआयने विकसित केलेला प्रगत जनरेटिव्ह एआय (Generative AI) चॅटबॉट आहे. मानवी मेंदूच्या लयीत विचार करून संवादात्मक भाषेत उत्तरे देणे हे याचे मुख्य वैशिष्ट्य आहे. याच्या मदतीने मजकूर लिहिणे, भाषांतर करणे, कोडिंग करणे, सोशल मीडिया पोस्ट आणि ई-मेल्स तयार करणे तसेच चित्रे निर्मिती (Image Generation) करणे शक्य होते. यामुळेच तरुण, विद्यार्थी आणि व्यावसायिकांमध्ये हे टूल अल्पावधीत प्रचंड लोकप्रिय ठरले आहे.