नवी दिल्ली: रणांगणावर भारताच्या संरक्षण क्षमतेने एक ऐतिहासिक आणि अभूतपूर्व टप्पा गाठला आहे. डीआरडीओ (DRDO), भारत फोर्ज आणि टाटा यांच्या संयुक्त विद्यमाने विकसित केलेली एटीएजीएस (Advanced Towed Artillery Gun System - ATAGS) ही स्वदेशी १५५ मिमी/५२ कॅलिबर तोफ आता भारतीय तोफखान्याची मुख्य ताकद बनली आहे. तिच्या अफाट मारक क्षमतेमुळे आणि आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे आज संपूर्ण जगात या 'मेड इन इंडिया' शस्त्राची चर्चा होत आहे.
काय आहे एटीएजीएसची खासियत?
ही केवळ एक पारंपरिक तोफ नसून आधुनिक रणांगणाचा एक खराखुरा विध्वंसक आहे. या तोफेच्या २५-लिटरच्या प्रचंड चेंबरमुळे आणि पूर्णपणे स्वयंचलित दारूगोळा भरण्याच्या प्रणालीमुळे हिच्या मारक क्षमतेत कमालीची वाढ झाली आहे. या तोफेच्या वेगाची दहशत अशी आहे की, ती अवघ्या १५ सेकंदात ३ गोळ्यांचा अत्यंत वेगवान वर्षाव करू शकते. शत्रूला सावध होण्याचा किंवा प्रतिहल्ला (काउंटर-बॅटरी फायर) करण्याची संधी मिळण्याआधीच हा 'बर्स्ट फायर' मोड संपूर्ण शत्रू बंकर उद्ध्वस्त करण्यास सक्षम आहे.
अतुलनीय पल्ला आणि मारक क्षमता
एटीएजीएसच्या वर्गातील (ओढून नेण्यायोग्य तोफखाना) कोणत्याही महासत्तेकडे सध्या अशी तोफ नाही.
फायटिंग रेंज: स्टँडर्ड राऊंड्ससह ही तोफ सुमारे ३८ किलोमीटरपर्यंत मारा करू शकते. तर ईआरएफबी-बीबी (Extended Range Full Bore – Base Bleed) राऊंड्ससह तिचा पल्ला तब्बल ४८ किलोमीटर पर्यंत पोहोचतो. भविष्यात रॅमजेट राऊंड्सच्या सहाय्याने हा पल्ला ७० ते ८० किलोमीटरपर्यंत जाण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
दारूगोळा: ही तोफ सर्व स्टँडर्ड १५५ मिमी नाटो, अमेरिकी आणि स्वदेशी एचई (HE), क्लस्टर, प्रिसिजन-गाईडेड आणि स्मार्ट दारूगोळा वापरण्यास पूर्णपणे सक्षम आहे.
चीन आणि अमेरिकेच्या तोफांपेक्षा किती वेगळी?
अमेरिकेची एम७७७ (M777) आणि चीनची एएच४ (AH4) या तोफा वजनाने हलक्या (अनुक्रमे ४.२ टन आणि ४.५ टन) असल्यामुळे हेलिकॉप्टरद्वारे उंच पर्वतीय भागात पटकन नेल्या जाऊ शकतात. या तुलनेत १८ टन वजनाची एटीएजीएस तोफ वजनाने भारी असली, तरी तिच्यात एक कमालीचे वैशिष्ट्य आहे. यात असलेल्या अंगभूत सहाय्यक पॉवर युनिट (APU) मुळे ही तोफ कोणत्याही ट्रकशिवाय खडबडीत भूभागावर ताशी १८ किलोमीटर वेगाने स्वतःहून आपली जागा बदलू शकते. लडाख आणि सिक्कीमसारख्या आव्हानात्मक भौगोलिक परिस्थिती असलेल्या सीमांवर ही यंत्रणा अत्यंत उपयुक्त ठरत आहे.
आर्थिक बाजू आणि सैन्यात समावेश
या अक्राळविक्राळ आणि शक्तिशाली तोफेच्या उत्पादनासाठी मोठा निधी गुंतवला गेला आहे. एका तोफेचा अंदाजे खर्च २२ कोटी ते २३ कोटी रुपये दरम्यान आहे. भारतीय लष्करासाठी ३०७ तोफा आणि ३२७ तोफवाहू वाहनांच्या ऑर्डरची एकूण किंमत अंदाजे ६,९०० कोटी ते ७,००० कोटी रुपयांच्या घरात आहे. लडाखपासून सिक्कीमपर्यंतच्या कठीण सीमांवर तैनात झालेली ही स्वदेशी तोफ शत्रूच्या गोटात धडकी भरवत आहे. महागड्या गाईडेड मिसाइल्सशिवाय अगदी अचूक निशाणा साधणारी ही 'एटीएजीएस' तोफ खऱ्या अर्थाने नव्या आणि आत्मनिर्भर भारताची लष्करी ताकद जगासमोर सिद्ध करत आहे.