मुंबई : प्रवाशांना सुरक्षित आणि दर्जेदार अन्न तसेच स्वच्छ पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देण्यासाठी पश्चिम रेल्वेने अन्न गुणवत्ता, स्वच्छता आणि पाणी सुरक्षेची व्यापक तपासणी मोहीम राबवली आहे. पश्चिम रेल्वेच्या वैद्यकीय विभागाने एप्रिल २०२६ पासून जवळपास १,००० अन्न नमुन्यांची तपासणी केली असून, यामध्ये एकूण सुमारे ९८ टक्के नमुने योग्य असल्याचे आढळले आहे. (Western Railway Food and Water Safety)
अन्न सुरक्षेसोबतच प्रवाशांना सुरक्षित पिण्याचे पाणी मिळावे यासाठीही रेल्वेकडून विशेष देखरेख ठेवण्यात येत आहे. एप्रिल २०२६ पासून पश्चिम रेल्वेच्या विविध विभागांमध्ये सुमारे ३,८७९ बॅक्टेरियोलॉजिकल पाण्याच्या चाचण्या घेण्यात आल्या. त्यामध्ये तब्बल ९९.८७ टक्के नमुने पिण्यास योग्य असल्याचे निष्पन्न झाले. (Western Railway Food and Water Safety)
अन्न गुणवत्तेवर विशेष लक्ष :
पश्चिम रेल्वेच्या आकडेवारीनुसार, अन्न सुरक्षा आणि मानके कायद्यानुसार (FSSA) ३५७ अन्न नमुन्यांची तपासणी करण्यात आली. त्यापैकी ३५६ नमुने निर्धारित निकषांनुसार योग्य ठरले. यामुळे ९९.७२ टक्के नमुने नियमांचे पालन करणारे असल्याचे समोर आले. याशिवाय गुणवत्ता नियंत्रण अनुपालनांतर्गत सुमारे ६४२ नमुन्यांची तपासणी करण्यात आली. त्यापैकी ६२६ नमुने योग्य आढळले असून, याचा अनुपालन दर ९७.५ टक्के आहे. (Western Railway Food and Water Safety)
राजकोट, भावनगर विभाग तसेच मुंबईतील जगजीवन राम रुग्णालयाने FSSA आणि गुणवत्ता नियंत्रण या दोन्ही चाचण्यांमध्ये १०० टक्के उत्तीर्ण दर नोंदवला आहे. तपासणीदरम्यान नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधित विक्रेत्यांवर दंडात्मक कारवाई, नोटीस बजावणे आणि अन्न पुरवठ्याच्या ठिकाणांचे पुन्हा ऑडिट करण्यासारख्या उपाययोजना केल्या जात आहेत. दूषित अन्नाला कोणतीही तडजोड न करण्याचे धोरण रेल्वेने स्वीकारले आहे. (Western Railway Food and Water Safety)
६४ ठिकाणांना ‘Eat Right’ प्रमाणपत्र :
पश्चिम रेल्वेने भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणासोबत (FSSAI) ‘Eat Right India’ उपक्रमांतर्गत काम करताना 64 ‘Eat Right’ प्रमाणपत्रे मिळवली आहेत. यामध्ये ५१ रेल्वे स्थानके आणि १३ रेल्वे कॅम्पसचा समावेश आहे.
या प्रमाणपत्रासाठी तृतीय-पक्षाकडून अन्न हाताळणी, कचरा व्यवस्थापन, कीटक नियंत्रण, विक्रेत्यांची वैयक्तिक स्वच्छता आणि आरोग्यदायी खाद्यपदार्थांची उपलब्धता यांची तपासणी केली जाते. कॅटरिंग कर्मचारी, बेस किचनमधील कर्मचारी आणि प्लॅटफॉर्मवरील स्टॉल चालकांना सुरक्षित अन्न हाताळणीबाबत प्रशिक्षण देण्यावरही भर दिला जात आहे. (Western Railway Food and Water Safety)
पिण्याच्या पाण्याचीही नियमित तपासणी :
पश्चिम रेल्वेच्या वैद्यकीय विभागाकडून प्लॅटफॉर्मवरील नळ, वॉटर कूलर, स्थानकांवरील पाण्याच्या साठवण टाक्या आणि रेल्वे वसाहतीतील पाइपलाइन यांची नियमित तपासणी केली जात आहे.
एप्रिलपासून झालेल्या ३,८७९ बॅक्टेरियोलॉजिकल चाचण्यांमध्ये ९९.८७ टक्के पाणी नमुने योग्य ठरले. वडोदरा, रतलाम, राजकोट, भावनगर आणि दाहोद विभाग तसेच जगजीवन राम रुग्णालयात १०० टक्के बॅक्टेरियोलॉजिकल फिटनेस नोंदवण्यात आला आहे. याशिवाय पाण्याच्या वितरण केंद्रांवर ३३,१०४ अवशिष्ट क्लोरीन चाचण्या घेण्यात आल्या. पाण्यातील जलजन्य रोगकारक घटकांपासून संरक्षणासाठी आवश्यक निर्जंतुकीकरण योग्य पद्धतीने होत आहे की नाही, हे या चाचण्यांद्वारे तपासले जाते. (Western Railway Food and Water Safety)
मुंबई विभागातही सूक्ष्म पातळीवर तपासणी :
उपनगरीय विभागात घेण्यात आलेल्या २,१९३ अवशिष्ट क्लोरीन चाचण्यांपैकी २,१९२ चाचण्यांचे निकाल समाधानकारक होते. गैर-उपनगरीय विभागातील सर्व ३८१ बॅक्टेरियोलॉजिकल नमुने १०० टक्के योग्य आढळले. तसेच ३,०९० अवशिष्ट क्लोरीन चाचण्यांपैकी ३,०९० चाचण्यांमध्ये समाधानकारक पातळी नोंदवण्यात आली. प्रवाशांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने अभियांत्रिकी आणि वैद्यकीय विभागांमध्ये समन्वय ठेवण्यात येत आहे. पाण्याच्या साठवण टाक्यांची वेळेवर स्वच्छता, पाइपलाइनची नियमित तपासणी आणि क्लोरीनेशन प्लांटचे आवश्यकतेनुसार पुनर्समायोजन यावर विशेष लक्ष दिले जात आहे. (Western Railway Food and Water Safety)