मुंबई : आर्थिक आणि तांत्रिक सुरक्षेला बळ देण्यासाठी नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ सिक्युरिटीज मार्केट्सने (एनआयएसएम) एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. आंतरराष्ट्रीय वित्तीय सेवा केंद्राच्या (जीआयएफटी आयएफएससी) परिसंस्थेत सायबर सुरक्षेच्या क्षमता अधिक सक्षम करणे, संभाव्य धोक्यांविषयी जागरूकता निर्माण करणे आणि आव्हानांचा सामना करण्याची तयारी वाढवणे या उद्देशाने दोन नवीन प्रमाणपत्र अभ्यासक्रम सुरू करण्यात आले आहेत. एनआयएसएमचे संचालक शशी कृष्णन आणि इंटरनॅशनल फायनान्शियल सर्व्हिसेस सेंटर्स अथॉरिटीचे (आयएफएससीए) अध्यक्ष के. राजारामन यांच्या प्रमुख उपस्थितीत या अभ्यासक्रमांचे दिमाखदार उद्घाटन झाले असून, या निर्णयामुळे वित्तीय क्षेत्रातील डिजिटल सुरक्षा आणखी मजबूत होण्यास मदत होणार आहे.
अभ्यासक्रमांचे स्वरूप आणि दोन प्रमुख टप्पे
नवीन उपक्रमांतर्गत सायबर सुरक्षेच्या गरजेनुसार अभ्यासक्रमांचे दोन भागात वर्गीकरण करण्यात आले आहे. यामध्ये एनआयएसएम-आयएफएससीए-०२ए हा मूलभूत प्रमाणपत्र अभ्यासक्रम असून, तो 18 नोव्हेंबर 2026 पासून सुरू होणार आहे. या माध्यमातून आयएफएससीएचे अधिकारी, नियमनाधीन संस्थांमधील (आरई) कर्मचारी आणि ज्ञान वाढवू इच्छिणाऱ्या इतर व्यक्तींना प्रशिक्षित केले जाईल. यामध्ये बदलते सायबर धोके, डेटा सुरक्षा, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आणि क्वांटम संगणनामुळे निर्माण होणारी आव्हाने यांसारख्या विविध महत्त्वाच्या विषयांचा सविस्तर समावेश करण्यात आला आहे.
दुसरीकडे, एनआयएसएम-आयएफएससीए-02 बी हा प्रगत (अ‍ॅडव्हान्स) प्रमाणपत्र अभ्यासक्रम 30 डिसेंबर 2026 पासून सुरू होईल, जो विशेषतः नियमनाधीन संस्थांमधील प्रमुख पदाधिकाऱ्यांसाठी तयार करण्यात आला आहे. यात मुख्य माहिती सुरक्षा अधिकारी (सीआयएसओ), प्रिन्सिपल ऑफिसर, नियुक्त अधिकारी आणि अनुपालन अधिकारी यांचा समावेश आहे. या अभ्यासक्रमात जोखीम व्यवस्थापन अधिक सक्षम करणे, नियामक आवश्यकता समजून घेणे आणि प्रत्यक्ष परिस्थितीवर आधारित उदाहरणांच्या आधारे निर्णयक्षमता वाढवण्यावर भर दिला जाणार आहे.
सना : मध्यपूर्वेतील भू-राजकीय संघर्षाला पुन्हा एकदा तीव्र उधाण आले असून, येमेनमध्ये हुती बंडखोरांनी थेट राष्ट्रपती राजवाड्याला लक्ष्य करत केलेल्या ...
परीक्षा शुल्क, रचना आणि नोंदणी प्रक्रिया
दोन्ही अभ्यासक्रमांसाठी परीक्षा शुल्क, प्रश्नपत्रिका स्वरूप आणि प्रमाणपत्रांची वैधता वेगवेगळी निश्चित करण्यात आली आहे. मूलभूत परीक्षेसाठी 1,180 रुपये शुल्क असून, 50 गुणांच्या या परीक्षेत 50 टक्के गुण मिळवणे आवश्यक आहे आणि चुकीच्या उत्तरांसाठी निगेटिव्ह मार्किंग नाही. या प्रमाणपत्राची वैधता दोन वर्षांची असेल. तर प्रगत अभ्यासक्रमाचे शुल्क 2,950 रुपये असून, यात बहुपर्यायी आणि केस स्टडी आधारित प्रश्न असतील. उत्तीर्ण होण्यासाठी 60 टक्के गुणांची अट असून चुकीच्या उत्तरांसाठी 25 टक्के गुण वजा केले जातील. या प्रगत प्रमाणपत्राची वैधता तीन वर्षांची असेल. परीक्षेची नोंदणी करण्यासाठी इच्छुकांना एनआयएसएमच्या https://cert.nism.ac.in/ या अधिकृत प्रमाणपत्र पोर्टलवर संपर्क साधता येईल, जिथे नोंदणीनंतर अभ्यास साहित्य विनामूल्य उपलब्ध होईल.