लेह: लडाखचे लेफ्टनंट गव्हर्नर विनय कुमार सक्सेना यांच्या हस्ते आज 'लडाख पश्मीना कॉन्क्लेव्ह 2026' या दोन दिवसीय परिषदेचे उद्घाटन झाले. या परिषदेत धोरणकर्ते, उद्योग तज्ज्ञ, आंतरराष्ट्रीय प्रतिनिधी आणि विविध भागधारक एकत्र आले असून, लडाखच्या जागतिक स्तरावर प्रसिद्ध असलेल्या पश्मीना क्षेत्राला अधिक बळकट करण्याच्या संधींवर चर्चा केली जात आहे.
केंद्रशासित प्रदेश लडाखच्या उद्योग व वाणिज्य विभागातर्फे, सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालयाच्या 'रेझिंग अँड ॲक्सिलरेटिंग एमएसएमई परफॉर्मन्स' (RAMP) कार्यक्रमांतर्गत ही परिषद आयोजित करण्यात आली आहे. शाश्वत उत्पादनाला चालना देणे, मूल्यवर्धनात वाढ करणे, आंतरराष्ट्रीय सहकार्याला प्रोत्साहन देणे आणि लडाख पश्मीनाच्या जागतिक बाजारपेठेचा विस्तार करणे, हे या परिषदेचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
उद्घाटन सत्रातील एक महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे वस्त्रोद्योग मंत्रालय आणि लडाख प्रशासन यांच्यात झालेला सामंजस्य करार (MoU), ज्याद्वारे पश्मीना क्षेत्राच्या विकासासाठी सहकार्य अधिक दृढ केले जाणार आहे. यासोबतच, जीआय (GI) टॅग प्राप्त लडाख पश्मीना कापडाच्या सन्मानार्थ एका स्पेशल पोस्टल कव्हरचे अनावरणही लेफ्टनंट गव्हर्नर आणि इतर मान्यवरांच्या उपस्थितीत करण्यात आले.
उद्घाटन कार्यक्रमात उद्योग सचिव हिमांशू गुप्ता यांनी स्वागतपर भाषण केले. तसेच, लडाख पश्मीनावर आधारित एक प्रास्ताविक चित्रफीत दाखवण्यात आली आणि या क्षेत्रातील संभाव्य संधींवर प्रकाश टाकणारी भाषणे झाली. या कार्यक्रमात लडाखची पश्मीना हस्तकलेची समृद्ध परंपरा आणि हा वारसा जपण्यामध्ये पशुपालक समुदाय व स्थानिक कारागिरांची महत्त्वाची भूमिका अधोरेखित करण्यात आली.
'ओव्हरव्ह्यू ऑफ पश्मीना: इंडिया अँड ओव्हरसीज' या शीर्षकाखाली झालेल्या पहिल्या तांत्रिक सत्रात लडाख पश्मीनाचा विकास, सेंट्रल वूल बोर्डाचे उपक्रम आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील संधींवर चर्चा झाली. सेंट्रल वूल बोर्डाचे कार्यकारी संचालक जी. एस. भट्टी यांनी या क्षेत्रासाठी राबवलेले उपक्रम आणि भविष्यातील वाटचालीबाबत माहिती दिली.
आंतरराष्ट्रीय प्रतिनिधींनी मंगोलियाचा कॅशमीअर उद्योग, कोरियामधील लक्झरी कॅशमीअर ब्रँडिंग आणि जपानसोबत प्रीमियम कापड, शाश्वत फॅशन व जागतिक ब्रँड विकासाच्या क्षेत्रात सहकार्य करण्याच्या संधींबाबत आपले विचार मांडले. या सत्रात 'ऑल चांगथांग पश्मीना ग्रोअर्स कोऑपरेटिव्ह मार्केटिंग सोसायटी'चे थिनले यांनी लडाख पश्मीनाबद्दल सविस्तर माहिती दिली, त्यानंतर उपस्थितांमध्ये संवादही झाला.
कार्यक्रमाचा एक भाग म्हणून, प्रतिनिधींनी पश्मिना डीहेअरिंग प्लांटला भेट दिली आणि लडाख पश्मिनाची गुणवत्ता व बाजारपेठेतील मागणी सुधारण्याच्या उद्देशाने केल्या जाणाऱ्या प्रक्रिया आणि मूल्यवर्धनाच्या प्रयत्नांची माहिती घेतली. या भेटीमुळे मूल्य साखळी मजबूत करण्यासाठी आणि स्थानिक पश्मिना उत्पादकांना पाठिंबा देण्यासाठी आधुनिक प्रक्रिया सुविधांचे महत्त्व अधोरेखित झाले.
पश्मिना उत्पादने आणि या प्रदेशातील हस्तकला व हातमाग वारसा प्रदर्शित करणाऱ्या स्टॉल्सचे उद्घाटन केंद्रशासित प्रदेश लडाखच्या उद्योग संचालक, सोनम नोरबू यांच्या हस्ते करण्यात आले. यामुळे स्थानिक कारागिरी, मूल्यवर्धित उत्पादने आणि या प्रदेशातील कारागीर समुदायांची उद्योजकीय क्षमता प्रदर्शित करण्यासाठी एक व्यासपीठ उपलब्ध झाले.
हा मेळावा पारंपरिक पश्मिना उत्पादक, सरकारी संस्था, तांत्रिक तज्ञ आणि आंतरराष्ट्रीय उद्योग क्षेत्रातील भागधारकांना एकत्र आणण्यासाठी एक व्यासपीठ म्हणून काम करतो, जेणेकरून पश्मिना उत्पादक समुदायांसाठी शाश्वत उपजीविका सुनिश्चित करताना गुणवत्ता, प्रक्रिया, ब्रँडिंग आणि बाजारपेठेतील संबंध अधिक दृढ करता येतील.
24 ऑक्टोबर रोजी होणाऱ्या परिषदेच्या दुसऱ्या दिवशी, उत्पादन, कौशल्य विकास, गुणवत्ता हमी, शाश्वत संसाधन व्यवस्थापन आणि राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांमध्ये प्रवेश यासह पश्मिना परिसंस्था मजबूत करण्यावर चर्चा सुरू राहील.
लडाख पश्मिना परिषद 2026 हा, या प्रदेशाचा वैशिष्ट्यपूर्ण सांस्कृतिक वारसा आणि पारंपरिक कारागिरी जतन करत, लडाख पश्मिनाला जागतिक स्तरावर मान्यताप्राप्त विलासी वस्त्र म्हणून स्थापित करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण उपक्रम आहे.