Dhanteras 2026: आज धनत्रयोदशी, 'या' मुहूर्तावर करा लक्ष्मी-कुबेर पूजन; जाणून घ्या सोने-चांदी खरेदीसाठी सर्वात लाभदायक वेळ

Dhanteras 2026 : दिवाळीच्या उत्सवाला सुरुवात झाली असून आज, शुक्रवार 6 नोव्हेंबर रोजी देशभरात धनत्रयोदशी साजरी केली जात आहे. महाराष्ट्रात या सणाला धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व आहे. या दिवशी भगवान धन्वंतरी, देवी लक्ष्मी आणि धनाचे अधिपती कुबेर यांचे पूजन करून आरोग्य, सुख-समृद्धी आणि भरभराटीसाठी प्रार्थना केली जाते. सोने-चांदी आणि नवीन भांडी खरेदी करण्याबरोबरच धणे आणि गुळाच्या पूजनालाही विशेष महत्त्व आहे.

लक्ष्मी-कुबेर पूजनाचा शुभ मुहूर्त

वैदिक पंचांगानुसार, धनत्रयोदशीच्या दिवशी लक्ष्मी-कुबेर पूजनासाठी संध्याकाळचा प्रदोष काळ शुभ मानला जातो.

• पूजनाचा शुभ मुहूर्त: सायंकाळी 6:32 ते रात्री 8:31
• त्रयोदशी तिथी प्रारंभ: 6 नोव्हेंबर रोजी सकाळी 10:30
• त्रयोदशी तिथी समाप्ती: 7 नोव्हेंबर रोजी सकाळी 10:47
• शुभ काळ: प्रदोष काळ आणि स्थिर वृषभ लग्न

त्रयोदशी तिथी आणि प्रदोष काळ एकत्र येत असल्याने आज संध्याकाळी लक्ष्मी-कुबेर पूजन करणे शुभ मानले जाते.

धनत्रयोदशीला धणे पूजनाचे महत्त्व काय?

महाराष्ट्रातील धनत्रयोदशीच्या परंपरेत धणे आणि गुळाला विशेष स्थान आहे. या दिवशी अखंड धणे खरेदी करून ते लक्ष्मीपूजनात ठेवले जातात. काही कुटुंबांमध्ये धणे आणि गूळ एकत्र करून देवीला नैवेद्य दाखवण्याचीही परंपरा आहे. धणे हे धनधान्य, समृद्धी आणि भरभराटीचे प्रतीक मानले जाते. काही ज्योतिषीय मान्यतांनुसार त्यांचा संबंध बुध ग्रहाशी जोडला जातो. लक्ष्मीपूजनानंतर हे धणे कुंडीत किंवा अंगणातील बागेत पेरण्याची प्रथाही काही ठिकाणी आहे. घरात धनधान्याची वाढ व्हावी आणि प्रगतीची बीजे रुजावीत, अशी त्यामागील भावना आहे.

सोने-चांदी खरेदीचा शुभ मुहूर्त

धनत्रयोदशीला सोने, चांदी आणि नवीन वस्तू खरेदी करणे शुभ मानले जाते. दिलेल्या पंचांगानुसार, महाराष्ट्रातील प्रमुख शहरांमधील संध्याकाळचे मुहूर्त पुढीलप्रमाणे आहेत.

• पुणे: सायंकाळी 6:32 ते रात्री 8:31
• मुंबई: सायंकाळी 6:35 ते रात्री 8:35
• नागपूर: सायंकाळी 6:07 ते रात्री 8:06
• नाशिक: सायंकाळी 6:30 ते रात्री 8:29
• कोल्हापूर: सायंकाळी 6:33 ते रात्री 8:31
• छत्रपती संभाजीनगर: सायंकाळी 6:24 ते रात्री 8:24

काही पंचांगांनुसार, 6 नोव्हेंबर रोजी सकाळी 10:30 पासून 7 नोव्हेंबर रोजी सकाळी 6:37 पर्यंत खरेदीसाठी शुभ कालावधी दिला आहे. मात्र, शहरानुसार आणि पंचांग पद्धतीनुसार मुहूर्ताच्या वेळेत फरक असू शकतो.

सोने-चांदी खरेदी करण्यामागील धार्मिक महत्त्व

पौराणिक कथेनुसार, देव आणि दानवांनी केलेल्या समुद्रमंथनातून भगवान धन्वंतरी अमृतकलश घेऊन प्रकट झाले. त्यामुळे धनत्रयोदशीला धन्वंतरी जयंती असेही म्हटले जाते. भगवान धन्वंतरी यांना आयुर्वेद आणि आरोग्याचे अधिष्ठाता मानले जाते. या दिवशी सोने-चांदी खरेदी करण्याची परंपरा समृद्धी, स्थैर्य आणि शुभतेचे प्रतीक मानली जाते. सोने हे देवी लक्ष्मीचे, तर चांदी शुद्धता आणि शुभतेचे प्रतीक असल्याची धार्मिक श्रद्धा आहे. नवीन वस्तू घरात आणल्याने वर्षभर भरभराट राहते, अशीही मान्यता आहे.

धन्वंतरी पूजन आणि यमदीपदानाचे महत्त्व

धनत्रयोदशीला भगवान धन्वंतरींची पूजा करून उत्तम आरोग्य आणि दीर्घायुष्याची प्रार्थना केली जाते. याच दिवशी संध्याकाळी घराबाहेर दक्षिण दिशेला दिवा लावण्याची परंपरा आहे. या विधीला यमदीपदान म्हणतात. धार्मिक मान्यतेनुसार, यमदेवासाठी दीपदान केल्याने कुटुंबाचे अकाली मृत्यूपासून रक्षण होते. कुटुंबातील सदस्यांच्या आरोग्य आणि दीर्घायुष्यासाठी हा विधी केला जातो.

धनसंपत्तीबरोबरच आरोग्य जपण्याचा संदेश

धनत्रयोदशी हा केवळ सोने-चांदी खरेदी करण्याचा सण नाही. आरोग्य, संपत्ती, समाधान आणि कुटुंबाच्या कल्याणाचे महत्त्व अधोरेखित करणारा हा उत्सव आहे. धनसंपत्तीबरोबरच आरोग्याचे धन जपण्याचा संदेशही या सणातून दिला जातो. त्यामुळे या मंगलदिनी भगवान धन्वंतरी, देवी लक्ष्मी आणि कुबेर यांचे पूजन करून सुख, शांती, आरोग्य आणि समृद्धीसाठी प्रार्थना केली जाते.