राज्य सरकारकडून प्रभाग रचनेचे आदेश
अलिबाग : निवडणूक अयोगाने दिलेल्या आदेशानुसार पनवेल महापालिकेसह अलिबाग, पेण, उरण, कर्जत, माथेरान, खोपोली, मुरुड, रोहा, श्रीवर्धन, महाड या नगरपालिकांमध्ये येत्या सप्टेंबर, ऑक्टोबरमध्ये निवडणुका होणार आहेत. रायगड जिल्हा परिषदेसह अलिबाग, पेण, पनवेल, उरण, कर्जत, खालापूर, सुधागड, रोहा, म्हसळा, श्रीवर्धन, महाड, पोलादपूर, माणगाव, मुरुड, तळा पंचायत समित्यांसाठीही या निवडणुका होणार आहेत. राज्यातील `ड’ वर्गातील १९, महापालिकांची प्रभागरचना करण्याचे आदेश जिल्हाधिकाऱ्यांना देण्यात आले आहेत. यामध्ये पनवेल महापालिकेचा समावेश आहे.
मागील तीन वर्षांपासून स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका रखडलेल्या आहेत. आधी कोरोना आणि नंतर न्यायालयात ओबीसी आरक्षणाचा मुद्दा लटकल्याने या निवडणुका खोळंबल्या होत्या. आता सर्वोच्च न्यायालयाने या निवडणुका घेण्याचे आदेश दिल्यानंतर राज्य सरकारने सप्टेंबर व ऑक्टोबरमध्ये या निवडणुका घेण्याची तयारी सुरू केली आहे. त्यानुसार राज्य सरकारने प्रभाग रचनेचे आदेश दिले आहेत.
या आदेशांचे पालन करताना नगरविकास विभागाने अ, ब, क वर्ग या दहा महापालिकांची प्रभाग रचना करण्याचे आदेश महापालिका आयुक्तांना दिले आहेत, तर `ड’ वर्ग १९ महापालिकांची प्रभाग रचना करण्याचे आदेश जिल्हाधिकाऱ्यांना दिले आहेत. प्रभाग रचनेसाठी साधारणत: अडीच महिन्यांचा कालावधी लागणार असून, यासाठी गुगल मॅपचा आधार घेण्यास सांगण्यात आले आहे. महायुतीत शिंदे-फडणवीस सरकारच्या काळात ८ सप्टेंबर २०२२ च्या अधिनयमानुसार अ, ब, क व ड वर्ग महापालिकांमध्ये चार सदस्यीय प्रभाग रचना करण्यात येणार आहे; परंतु अपवादात्मक परिस्थितीत तीन किंवा पाच सदस्य प्रभाग रचना असेल.
आयोगाने मान्यता दिल्यानंतर प्रभाग रचना महापालिका आयुक्तांकडून प्रसिद्ध करण्यात येणार असून, त्यावर हरकती सुचना मागविण्यात येणार आहेत. यावर सुनावणी घेऊन निवडणूक आयोगाकडून अंतिम प्रभाग रचनेस मान्यता देण्यात येणार आहे. ही अंतिम प्रभाग रचना प्रसिद्ध करण्यात येणार असून, प्रारूप प्रभाग रचना प्रसिद्ध करेपर्यंत ही प्रभाग रचना गुप्त ठेवण्याचे आदेश महापालिका आयुक्तांना देण्यात आले आहेत. या सर्व प्रक्रियेला अडीच ते तीन महिन्यांचा कालावधी लागणार आहे.