अहिल्यानगर : महाराष्ट्रात नामांतराच्या प्रक्रियेला वेग आला आहे. अहमदनगर (Ahmadnagar) जिल्ह्याचे नाव बदलून ‘अहिल्यानगर’ (Ahilyanagar) करण्यात आल्यानंतर आता रेल्वे स्थानकाच्या नामांतरालाही मंजुरी देण्यात आली आहे. राज्याच्या गृह मंत्रालयाने यासंदर्भात अधिकृत आदेश जारी केला असून, अहमदनगर रेल्वे स्थानकाला आता ‘अहिल्यानगर रेल्वे स्थानक’ म्हणून ओळखले जाणार आहे. या निर्णयामुळे जिल्ह्याच्या नावाबरोबरच वाहतुकीच्या प्रमुख केंद्राला देखील ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक ओळख मिळणार असल्याचे मानले जाते. स्थानिक नागरिक आणि प्रवाशांमध्येही या नव्या नावामुळे वेगळीच उत्सुकता निर्माण झाली आहे.
रेल्वे स्थानकाला ‘अहिल्यानगर’ नाव
अहमदनगर शहरातील रेल्वे स्थानकाचे नामांतर हा स्थानिक नागरिक आणि विविध संघटनांचा जुना लढा होता. गेल्या अनेक वर्षांपासून सातत्याने या स्थानकाचे नाव बदलण्याची मागणी होत होती. ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वारसा जपणाऱ्या या शहराचे नाव पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकर यांच्या स्मरणार्थ ठेवावे, अशी सर्वसामान्यांची इच्छा होती. शेवटी रेल्वे मंत्रालय आणि राज्य सरकार यांच्या संमतीने या मागणीला मान्यता देण्यात आली. अहमदनगर रेल्वे स्थानकाला ‘अहिल्यानगर रेल्वे स्थानक’ असे नवे नाव देण्यात आले आहे. या निर्णयानंतर स्थानिकांमध्ये आनंद आणि समाधानाचे वातावरण निर्माण झाले असून, हा बदल शहराच्या अभिमानाचा क्षण ठरत असल्याचे नागरिक सांगत आहेत.
'अहिल्यानगर' नामांतराला नागरिकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद
अहमदनगर शहराच्या समृद्ध इतिहास आणि सांस्कृतिक पार्श्वभूमीचा विचार करता, शहर आणि रेल्वे स्थानकाचे नाव बदलण्याची मागणी अनेक वर्षांपासून जोर धरून होती. अखेर या मागणीला प्रत्यक्षात उतरवण्यात आल्याने नागरिकांमध्ये समाधानाचे वातावरण आहे. या निर्णयानंतर सोशल मीडियावरही सकारात्मक प्रतिक्रिया उमटताना दिसत आहेत. अनेकांनी हे नामांतर केवळ नाव बदलणे नसून सांस्कृतिक आदराचे प्रतीक असल्याचे मत व्यक्त केले आहे. पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकर यांच्या योगदानाचे स्मरण करून घेतलेला हा निर्णय, या प्रदेशाच्या ऐतिहासिक वारशाला नवी ओळख देणारा ठरला आहे. नागरिकांच्या दृष्टीने हा बदल अभिमानाचा आणि प्रेरणादायी टप्पा ठरत असल्याचे स्पष्ट दिसून येत आहे.
चौंडी गावातून माळव्याच्या गादीपर्यंतचा प्रवास
अहिल्यादेवी होळकर (१७२५-१७९५) या मराठा इतिहासातील एक विलक्षण व्यक्तिमत्व मानल्या जातात. त्यांचा जन्म अहमदनगर जिल्ह्यातील चौंडी या गावात एका साध्या मराठी कुटुंबात झाला. आयुष्यातील सुरुवातीच्या काळातच त्यांचा विवाह माळवा राज्याच्या होळकर घराण्यात झाला आणि त्यानंतर त्यांच्या जीवनाला एक वेगळं वळण मिळालं. पती खंडेराव होळकर यांच्या निधनानंतर, अवघ्या ३१ मे १७२५ रोजी अहिल्याबाई यांना माळवा राज्याची गादी भूषवण्याची वेळ आली. त्यांनी ही जबाबदारी अत्यंत दक्षतेने आणि न्यायाने पेलली. त्यांच्या राज्यकालात प्रशासन, समाजकारण, पायाभूत सुविधा आणि धार्मिक कार्यांना विशेष महत्त्व दिलं गेलं. तब्बल १३ ऑगस्ट १७९५ पर्यंत, म्हणजे त्यांच्या मृत्यूपर्यंत त्या माळव्याच्या राणी म्हणून राज्यकारभार सांभाळत राहिल्या.
गेल्या वर्षी महाराष्ट्र सरकारने औरंगाबादचे नामकरण करून त्याला छत्रपती संभाजीनगर, तर उस्मानाबादचे नामकरण करून धाराशिव असे नवे नाव दिले होते. या निर्णयाचे स्वागत स्थानिक नागरिक आणि नामांतरासाठी सातत्याने लढा देणाऱ्या संघटनांनी उत्साहाने केले. याच पार्श्वभूमीवर आता अहमदनगर शहराचे नामांतर करण्याची मागणी अधिकच जोर धरत आहे. शहराचा ऐतिहासिक संदर्भ आणि पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकर यांचे अविस्मरणीय योगदान लक्षात घेता, अहमदनगरचे नाव बदलून त्यांना आदरांजली द्यावी, अशी भूमिका व्यक्त होत आहे. दरम्यान, नुकतेच अहमदनगर रेल्वे स्थानकाचे नामकरण करून त्याला ‘अहिल्यानगर रेल्वे स्थानक’ असे नाव देण्यात आले आहे.