नवी दिल्ली : भारतीय रेल्वेने (Indian Railways) प्रवाशांची सुरक्षितता वाढवण्याच्या दिशेने मोठी आणि निर्णायक झेप घेतली आहे. स्वदेशी बनावटीच्या 'कवच' (Kavach) या स्वयंचलित ट्रेन संरक्षण प्रणालीच्या अंमलबजावणीमध्ये लक्षणीय प्रगती झाली असून, देशातील दोन महत्त्वाच्या रेल्वे कॉरिडॉरवर हे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे. रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी सोमवारी या संदर्भात महत्त्वाची माहिती दिली. मंत्री वैष्णव यांच्या म्हणण्यानुसार, दिल्ली-हावडा (कोलकाता) आणि दिल्ली-मुंबई या दोन प्रमुख रेल्वे कॉरिडॉरवर 'कवच' प्रणाली बसवण्याचे काम आता प्रगत टप्प्यात आले आहे. या कामाला गती देण्यात आली असून, प्रवाशांना लवकरच 'कवच'मुळे होणारा सकारात्मक परिणाम आणि वाढलेली सुरक्षितता अनुभवायला मिळेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
'कवच' प्रणाली ही रेल्वे अपघातांची शक्यता कमी करण्यासाठी आणि ट्रेनची सुरक्षितता वाढवण्यासाठी एक महत्त्वाची ढाल आहे. ही प्रणाली लोको पायलटला (Loco Pilot) निर्धारित वेगमर्यादेत ट्रेन चालविण्यात मदत करते. लोको पायलट अपयशी ठरल्यास, ही प्रणाली आपोआप ब्रेक लावते, ज्यामुळे अपघात टळतो. खराब हवामानातील उपयुक्तता: तसेच, खराब हवामानातही (Bad Weather) ट्रेन सुरक्षितपणे चालवण्यासाठी 'कवच' अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे. रेल्वे मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार 'कवच' प्रणालीची अंमलबजावणी वेगाने सुरू आहे. ही सुरक्षा प्रणाली आधीच सुमारे १,२०० लोकोमोटिव्हमध्ये (ट्रेन इंजिन) स्थापित करण्यात आली आहे. 'कवच'ला जुलै २०२० मध्ये राष्ट्रीय एटीपी प्रणाली (National ATP system) म्हणून स्वीकारण्यात आले होते.
रेल्वे मंत्रालयाने आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये 'कवच'च्या अंमलबजावणीसाठी ₹१,६७३.१९ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे. जून २०२५ पर्यंत, या कामांसाठी ₹२,०१५ कोटी रुपयांचा निधी वापरण्यात आला आहे. सुरक्षिततेच्या दृष्टीने रेल्वेसाठी हा एक महत्त्वाचा टप्पा असून, अपघातांची शक्यता कमी होऊन प्रवाशांची सुरक्षितता मोठ्या प्रमाणात वाढणार आहे. दिल्ली-मुंबई आणि दिल्ली-हावडा मार्गावरील हे काम पूर्ण झाल्यानंतर देशातील इतर प्रमुख मार्गांवरही ही प्रणाली वेगाने कार्यान्वित होण्याची अपेक्षा आहे.