First Indigenous Hydrogen Train : ‘ग्रीन ट्रॅक’वर भारताची झेप! पहिली स्वदेशी हायड्रोजन रेल्वे लवकरच धावणार

नवी दिल्ली : हरित आणि प्रदूषणमुक्त वाहतुकीच्या दिशेने भारताने मोठे पाऊल टाकले असून, देशातील पहिली स्वदेशी हायड्रोजन फ्युएल सेलवर चालणारी रेल्वेगाडी लवकरच प्रवाशांच्या सेवेत दाखल होणार आहे. भारतीय रेल्वेने उत्तर भारतातील जिंद-सोनीपत या मार्गावर 10 डब्यांच्या हायड्रोजन रेल्वेला परिचालनासाठी मंजुरी दिली आहे. (First Indigenous Hydrogen Train)


1200 किलोवॉट क्षमतेच्या अत्याधुनिक हायड्रोजन फ्युएल सेल प्रोपल्शन प्रणालीने सज्ज असलेली ही रेल्वे प्रतितास 75 किलोमीटर वेगाने धावू शकणार आहे. विशेष म्हणजे, या तंत्रज्ञानात हायड्रोजनच्या रासायनिक प्रक्रियेतून वीज निर्माण केली जाते आणि त्यातून केवळ पाण्याची वाफ उत्सर्जित होत असल्याने ही रेल्वे पर्यावरणपूरक वाहतुकीचे नवे उदाहरण ठरणार आहे. (First Indigenous Hydrogen Train)



या प्रकल्पामुळे भारताने जर्मनी, जपान, चीन आणि अमेरिका यांसारख्या प्रगत देशांच्या यादीत स्थान मिळवले आहे. हायड्रोजन-आधारित रेल्वे प्रणाली अजूनही जागतिक स्तरावर प्रारंभिक टप्प्यात असून, अत्यंत कमी देशांकडे हे तंत्रज्ञान उपलब्ध आहे. त्यामुळे भारतीय रेल्वेचा हा प्रयोग देशाच्या तांत्रिक प्रगतीसाठी महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. (First Indigenous Hydrogen Train)


हरियाणातील जिंद-सोनीपत मार्ग हा या प्रकल्पासाठी प्रायोगिक मार्ग म्हणून निवडण्यात आला आहे. जिंद येथे स्वदेशी हायड्रोजन साठवण आणि इंधन पुनर्भरण सुविधा उभारण्यात आली असून, पेट्रोलियम आणि स्फोटक पदार्थ सुरक्षा संघटनेने (PESO) त्यासाठी आवश्यक परवानग्या दिल्या आहेत. (First Indigenous Hydrogen Train)


संशोधन रचना आणि मानके संघटना (RDSO) यांनी हायड्रोजन रेल्वे आणि संबंधित यंत्रणांसाठी आवश्यक परिचालन व देखभाल नियमावलीलाही मान्यता दिली आहे. शकूरबस्ती येथे प्रस्तावित सुविधांमध्ये सुरक्षेच्या दृष्टीने विशेष उपाययोजना, नियमित तपासणी आणि प्रमाणित कार्यपद्धतींची अंमलबजावणी केली जात आहे. (First Indigenous Hydrogen Train)



या रेल्वेच्या परिचालनासाठी कठोर सुरक्षा नियम लागू करण्यात आले आहेत. हायड्रोजन इंधन प्रणालीचे 24 तास निरीक्षण, प्रशिक्षित कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती, नियमित तपासणी आणि देखभाल यांना प्राधान्य दिले जाणार आहे. (First Indigenous Hydrogen Train)


भारतीय रेल्वेचा हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प केवळ आधुनिक तंत्रज्ञानाचे प्रतीक नसून, देशाच्या स्वच्छ ऊर्जा अभियानाला आणि ‘नेट झिरो कार्बन उत्सर्जन’ उद्दिष्टाला मोठे बळ देणारा ठरणार आहे. भविष्यात देशातील इतर रेल्वे मार्गांवरही अशा हरित रेल्वेगाड्या धावण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. (First Indigenous Hydrogen Train)

Comments
Add Comment

Indus Water Treaty : सिंधू जल करार स्थगितच राहणार; आर्बिट्रेशन कोर्टाच्या निर्णयाला भारताचा विरोध

नवी दिल्ली : भारताने सोमवारी सिंधू जल कराराबाबत जागतिक बँकेच्या मध्यस्थीने स्थापन करण्यात आलेल्या कोर्ट ऑफ

Tata Javelin Missile : भारतात टाटा बनवणार टँकविरोधी मिसाईल सिस्टीम जॅव्हलिन; अमेरिकन कंपनीसोबत करार

नवी दिल्ली : भारताने अमेरिकेकडून टँकविरोधी मिसाईल सिस्टीम एफजीएम-148 जॅव्हलिन खरेदी करण्याचा करार केला आहे.

Kiren Rijiju : न्यूयॉर्कमध्ये भारतीय राष्ट्रध्वजाच्या अवमानावर किरेन रिजिजू संतप्त

नवी दिल्ली : न्यूयॉर्कच्या मॅडिसन स्क्वेअर गार्डन येथे झालेल्या निदर्शनांदरम्यान भारतीय राष्ट्रध्वजाचा अवमान

Dhirendra Pratap Singh Murder Case : धीरेंद्र प्रताप सिंह हत्या प्रकरणात नवा ट्विस्ट; जवळच्याच व्यक्तीने आखला हत्येचा कट

लखनऊ : उत्तर प्रदेशची राजधानी लखनऊमध्ये महाराणा प्रताप चॅरिटेबल ट्रस्टचे अध्यक्ष धीरेंद्र प्रताप सिंह (४५)

Greater Noida Accident : ग्रेटर नोएडात भीषण अपघात; ट्रेलर डिव्हायडर तोडून कारवर आदळला, 4 जणांचा मृत्यू

ग्रेटर नोएडा : ग्रेटर नोएडातील जेवर परिसरात यमुना एक्सप्रेसवेवर रविवारी रात्री झालेल्या भीषण अपघातात 4 जणांचा

NEET PG exam : कडक सुरक्षा आणि थेट प्रत्यक्ष देखरेखीत झाली नीट-पीजी परीक्षा

नवी दिल्ली : नॅशनल बोर्ड ऑफ एक्झामिनेशन्स इन मेडिकल सायन्सेस (एनबीईएमएस) या राष्ट्रीय वैद्यकीय विज्ञान परीक्षा