बंगळुरू : प्रायमरी मार्केटमध्ये चांगला प्रतिसाद मिळवल्यानंतर 'मणिपाल हेल्थ एंटरप्रायझेस' (Manipal Health Enterprises) या प्रसिद्ध हॉस्पिटल साखळीच्या शेअर्सचे बुधवारी शेअर बाजारात दमदार पदार्पण (Listing) झाले. प्राथमिक भागविक्रीत (IPO) ठरवलेल्या किमतीपेक्षा ११ टक्के प्रिमियमवर हे शेअर्स सूचीबद्ध झाले. २९ ते ३१ जुलै दरम्यान खुल्या झालेल्या या ९,२७५.२२ कोटी रुपयांच्या IPO ला गुंतवणूकदारांकडून ४.९२ पट अधिक प्रतिसाद मिळाला होता. या इश्यूसाठी ५६० ते ५९० रुपये प्रति शेअर असा दर (Price Band) निश्चित करण्यात आला होता.
शेअर बाजारातील लिस्टिंगनुसार, नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजवर (NSE) मणिपाल हेल्थचा शेअर ५९० रुपयांच्या इश्यू प्राईजच्या तुलनेत १०.५१ टक्के प्रिमियमसह ६५२ रुपयांवर लिस्ट झाला. तर बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंजवर (BSE) तो ११.०२ टक्के वाढीसह ६५५ रुपयांवर सूचीबद्ध झाला. यशस्वी लिस्टिंगनंतर बंगळुरूस्थित या कंपनीचे एकूण बाजार भांडवल (Market Cap) ८६,१५७.२१ कोटी रुपयांवर पोहोचले आहे. विशेष म्हणजे, ग्रे मार्केटमध्ये (Grey Market) सपाट लिस्टिंगचा अंदाज व्यक्त केला जात असताना, कंपनीने अपेक्षेपेक्षा चांगली कामगिरी नोंदवली आहे.
शेअर्स विकायचे, घ्यायचे की Hold करायचे? तज्ज्ञांचे काय आहे मत?
शेअर बाजारात चांगल्या पदार्पणानंतर आता या शेअर्समध्ये गुंतवणूकदारांनी काय करावे, याबाबत तज्ज्ञांनी महत्त्वाचे विश्लेषण केले आहे. '१२९ वेल्थ'चे फंड मॅनेजर आणि 'पॉल ॲसेट'चे संशोधन प्रमुख प्रसेनजित पॉल यांच्या मते, दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी या कंपनीच्या आर्थिक स्थितीचा सखोल अभ्यास करणे गरजेचे आहे. कंपनीने केलेल्या विस्तारीकरणामुळे मणिपालचे एकूण कर्ज वित्त वर्ष २०२५ मधील ४,७६७ कोटी रुपयांवरून, वित्त वर्ष २०२६ मध्ये १०,५५३ कोटी रुपयांपर्यंत वाढले आहे. तथापि, आयपीओद्वारे उभारण्यात येणाऱ्या नव्या निधीपैकी तब्बल ६९% रक्कम (सुमारे ५,५५३ कोटी रुपये) हे कर्ज फेडण्यासाठी वापरली जाणार आहे. याशिवाय, 'सह्याद्री हॉस्पिटल्स'मधील उर्वरित अल्पसंख्याक भागभांडवल (Minority Stake) खरेदी करण्यासाठी ५७४ कोटी रुपये खर्च केले जातील. कर्ज कमी झाल्यामुळे कंपनीचा व्याजावरील खर्च कमी होईल आणि आगामी काळात कंपनीच्या नफ्याची गुणवत्ता सुधारू शकेल.
कंपनीची आर्थिक आणि प्रशासकीय कामगिरी
तज्ज्ञांनी कंपनीच्या आर्थिक आकडेवारीकडे लक्ष वेधताना सांगितले की, वित्त वर्ष २०२६ मध्ये मणिपाल हेल्थचा महसूल २५.४ टक्क्यांनी वाढून १०,३३६ कोटी रुपयांवर पोहोचला आहे. मात्र, याच काळात कंपनीच्या निव्वळ नफ्यात १५ टक्क्यांची घसरण झाली असून तो ९१६.५ कोटी रुपयांवर आला आहे. याव्यतिरिक्त, हॉस्पिटल्समधील 'ऑक्युपन्सी दर' ६७.१% वरून ६४.५% वर घसरला आहे. परंतु, प्रति बेड सरासरी महसूल (ARPOB) ९ टक्क्यांनी वाढून ६८,९३८ रुपये झाला आहे. त्यामुळे ही गुंतवणूक केवळ आरोग्य क्षेत्रातील वाढत्या मागणीवर अवलंबून नसून, कंपनी आपल्या नवीन हॉस्पिटल्सचे एकत्रीकरण कसे करते आणि प्रस्तावित २,४०० नवीन खाटांची भर कशी घालते, यावर तिचे भविष्य अवलंबून असेल. केवळ लिस्टिंग गेन (त्वरित नफा) मिळवू इच्छिणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी सध्याच्या दरावर जोखीम जास्त असू शकते, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे.
'अँकर इन्व्हेस्टर्स'चा मोठा पाठिंबा आणि कंपनीचा विस्तार
आयपीओ सर्वसामान्यांसाठी खुला होण्यापूर्वीच मणिपाल हेल्थने 'अँकर इन्व्हेस्टर्स'कडून (Anchor Investors) ४,१६७ कोटी रुपये गोळा केले होते. यामध्ये अबू धाबी इन्व्हेस्टमेंट अथॉरिटी (ADIA) आणि अलियान्झ ग्लोबल इन्व्हेस्टर्स फंड यांसारख्या मोठ्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांचा समावेश होता. आयपीओच्या माध्यमातून मिळालेला बहुतांश निधी हा कंपनीची उपकंपनी 'मणिपाल हॉस्पिटल्स प्रायव्हेट लिमिटेड'चे कर्ज फेडण्यासाठी आणि 'सह्याद्री हॉस्पिटल्स'मधील उर्वरित भागभांडवल विकत घेण्यासाठी वापरला जाईल. उरलेली रक्कम कंपनीच्या इतर प्रशासकीय कामांसाठी वापरली जाणार आहे. मणिपाल हेल्थ ही भारतातील एक आघाडीची मल्टिस्पेशालिटी हॉस्पिटल नेटवर्क कंपनी असून, ती प्राथमिक उपचारांपासून ते अत्यंत क्लिष्ट आजारांवर उपचार पुरवण्याचे काम करते.
(टीप: हा मजकूर केवळ माहितीच्या उद्देशाने दिला आहे. शेअर बाजारातील कोणतीही गुंतवणूक करण्यापूर्वी certified आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला नक्की घ्या.)