राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणचा सात दिवसांचा शस्त्रसंधीचा आणि महत्त्वाची ऊर्जा वाहिनी पुन्हा सुरू करण्याचा प्रस्ताव थेट फेटाळून लावला आहे. अमेरिकेतील नोव्हेंबरमधील मध्यावधी निवडणुकांनंतर तेहरानवर पुन्हा जोरदार बॉम्बहल्ले सुरू होण्याची शक्यता आता वाढली आहे. दोन महिन्यांपूर्वी, म्हणजेच 28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर संयुक्त हल्ले केल्यानंतर ही मोठी लढाई सुरू झाली होती. ती सात दिवसांच्या आत संपवण्यासाठी आणि सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा असलेला होर्मुझचा जलमार्ग पुन्हा खुला करण्यासाठी तेहरानने अमेरिकेसमोर एक ठोस योजना ठेवली होती.
इराणची 7 दिवसांची 'शांती योजना' नेमकी काय?
संयुक्त राष्ट्रांमध्ये पत्रकारांशी बोलताना इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी सांगितले की, कतारमार्फत अमेरिकेला हा प्रस्ताव दिला गेला आहे. जर अमेरिकेने आपली नौदल नाकेबंदी पूर्णपणे उठवली, तेलावरील निर्बंध माफ केले आणि लेबनॉनचा समावेश असलेल्या युद्धविरामाचे काटेकोरपणे पालन केले, तर जगातील सर्वात महत्त्वाची ऊर्जा वाहिनी असलेला होर्मुझ जलमार्ग अवघ्या सात दिवसांत पुन्हा उघडला जाऊ शकतो. तसेच, आपल्या अणुकार्यक्रमावरील चर्चा पूर्ववत सुरू करण्यासही आपण तयार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.(Strait of Hormuz)
मुंबई: दिग्दर्शक संजय लीला भन्साळी यांच्या बहुप्रतिक्षित ...
"आता संपूर्ण निर्णय अमेरिकेच्या हातात आहे. इराण कोणतीही जबरदस्ती, धमक्या किंवा दहशत सहन करणार नाही आणि दबावाखाली आपले सार्वभौम हक्क कधीही सोडणार नाही," असा सज्जड दमही त्यांनी भरला.
ट्रम्प यांनी प्रस्ताव का फेटाळला?
मात्र, या घोषणेनंतर अवघ्या काही तासांतच 'द वॉल स्ट्रीट जर्नल'ने दिलेल्या वृत्तानुसार, राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हा प्रस्ताव फेटाळून लावला आहे. इराण कधीही अणुबॉम्ब मिळवणार नाही, अशी ठाम शपथ घेतलेल्या ट्रम्प यांना तेहरान आपल्या मागण्या पूर्ण करेल यावर अजिबात विश्वास नाही. उलट, नोव्हेंबरमधील निवडणुकांनंतर तेहरानवर पुन्हा भीषण बॉम्बहल्ले होण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.
तत्पूर्वी, जून महिन्यात दोन्ही देशांमध्ये 14-कलमी करारावर स्वाक्षरी झाली होती, ज्यामध्ये लष्करी कारवाया थांबवण्याचे ठरले होते. परंतु, 8 जुलै रोजी ट्रम्प यांनी हा करार मोडून काढल्याची घोषणा केली. आता ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले आहे की, त्यांना कोणतीही घाई नाही. दरम्यान, व्हाईट हाऊसने शुक्रवारी दुजोरा दिला की अमेरिकी अधिकारी मध्यस्थांसोबत सकारात्मक चर्चा करत आहेत, मात्र ट्रम्प यांच्या या भूमिकेमुळे मध्य-पूर्वेतील तणाव पुन्हा एकदा शिगेला पोहोचला आहे.(Strait of Hormuz)