World Heart Day : सावधान! हार्ट अटॅक येण्यापूर्वी शरीर देते 'हे' गंभीर संकेत; वेळेवर ओळखा लक्षणे

World Heart Day : आज 29 सप्टेंबर रोजी जगभरात जागतिक हृदय दिन (World Heart Day) साजरा केला जातो. हृदयाच्या आरोग्याबाबत जनजागृती करणे आणि हृदयविकाराचा धोका कमी करण्यासाठी लोकांना माहिती देणे हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे. हृदयविकाराचा झटका ही गंभीर वैद्यकीय आपत्कालीन स्थिती आहे. त्याची लक्षणे प्रत्येक व्यक्तीमध्ये सारखी दिसतीलच असे नाही. काही वेळा ती सौम्य असू शकतात आणि अपचन, गॅस किंवा साधा थकवा असल्यासारखी वाटू शकतात. त्यामुळे शरीरात होणारे असामान्य बदल ओळखणे महत्त्वाचे आहे.

छातीत दाब किंवा अस्वस्थता

छातीत दाब जाणवणे, घट्टपणा, जडपणा किंवा वेदना ही हृदयविकाराच्या झटक्याची महत्त्वाची लक्षणे आहेत. हा त्रास काही मिनिटे राहू शकतो किंवा कमी होऊन पुन्हा सुरू होऊ शकतो. प्रत्येक वेळी वेदना तीव्र असेलच असे नाही.

अचानक आणि असामान्य थकवा

नेहमी सहज करता येणाऱ्या कामांमध्येही अचानक जास्त थकवा जाणवणे हे दुर्लक्ष करण्यासारखे नाही. विशेषतः कोणतेही स्पष्ट कारण नसताना शरीरात अशक्तपणा किंवा जास्त थकवा जाणवत असेल तर वैद्यकीय सल्ला घेणे योग्य ठरते.

कमी कामातही धाप लागणे

थोडे चालणे, जिना चढणे किंवा नेहमीचे काम करताना अचानक श्वास घेण्यास त्रास होणे हेही महत्त्वाचे संकेत असू शकतात. काही जणांना छातीत त्रास नसतानाही श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो.

हात, पाठ, मान किंवा जबड्यात वेदना

हृदयविकाराचा त्रास फक्त छातीपुरता मर्यादित असेलच असे नाही. एका किंवा दोन्ही हातांत, पाठीमध्ये, मानेत, जबड्यात किंवा पोटाच्या वरच्या भागात वेदना किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते.

मळमळ किंवा अपचनासारखी लक्षणे

काही लोकांना मळमळ, उलटी किंवा अपचनासारखा त्रास होऊ शकतो. विशेषतः या लक्षणांसोबत छातीत अस्वस्थता, धाप किंवा अशक्तपणा जाणवत असेल तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नये.

अचानक थंड घाम आणि गरगरणे

कारण नसताना थंड घाम फुटणे, चक्कर येणे किंवा गरगरल्यासारखे वाटणे हीदेखील हृदयविकाराच्या झटक्याशी संबंधित लक्षणे असू शकतात. अशी लक्षणे अचानक आणि इतर त्रासांसोबत दिसल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत घ्यावी.

पाठ, खांदा किंवा जबड्यात असामान्य दबाव

विशेषतः महिलांमध्ये हृदयविकाराच्या वेळी छातीत तीव्र वेदनेऐवजी वरच्या पाठीमध्ये, खांद्यात किंवा जबड्यात त्रास, असामान्य थकवा, धाप किंवा पोट बिघडल्यासारखी लक्षणे दिसू शकतात. त्यामुळे अशा बदलांकडे दुर्लक्ष करणे टाळावे. महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, यापैकी एखादे लक्षण दिसले म्हणजे हृदयविकाराचा झटका आलाच आहे, असे निश्चित होत नाही. मात्र छातीत दाब, श्वास घेण्यास त्रास, शरीराच्या वरच्या भागात वेदना, घाम, मळमळ किंवा चक्कर यांसारखी लक्षणे अचानक दिसली तर तातडीने वैद्यकीय मदत घेणे महत्त्वाचे आहे. हृदयविकाराच्या वेळी वेळेवर उपचार मिळणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.