Cotton Rate : राज्यात यंदा कापूस उत्पादनात मोठी घट होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. एल निनोचा प्रभाव, पावसातील मोठे खंड आणि कपाशीच्या पिकाची झालेली अपेक्षेपेक्षा कमी वाढ यामुळे उत्पादनावर परिणाम होण्याची चिन्हे आहेत. दुसरीकडे, बाजारात कापसाची उपलब्धता कमी होण्याची शक्यता आणि खासगी व्यापाऱ्यांकडून वाढलेली खरेदी यामुळे दरात तेजी दिसून येत आहे. चांगल्या दर्जाच्या कापसाला काही ठिकाणी ९,००० ते ९,६०० रुपये प्रतिक्विंटलपर्यंत भाव मिळत असल्याचे सांगितले जात आहे. त्यामुळे आगामी काळात कापसाचे दर १० हजार रुपयांचा टप्पा गाठणार का, याकडे कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
पावसाच्या खंडाचा कापूस उत्पादनाला फटका
यंदाच्या खरीप हंगामात पावसाचे उशिरा आगमन झाल्याने कपाशीच्या लागवडीला विलंब झाला. त्यानंतर पावसाने दीर्घकाळ दडी मारल्याने पिकाच्या वाढीवर परिणाम झाला. वेळेवर पाऊस न झाल्यामुळे कपाशीला अपेक्षित प्रमाणात फुलपात्या आणि बोंडे लागली नाहीत. परिणामी, उत्पादनात घट होण्याची शक्यता वाढली आहे. पूर्वहंगामी कापसाचे एकरी उत्पादन जेमतेम चार ते पाच क्विंटलपर्यंत राहण्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. तर कोरडवाहू क्षेत्रातील कापसाचे उत्पादन अत्यल्प राहण्याची शक्यता आहे. काही भागांत उत्पादनात ४० टक्के किंवा त्याहून अधिक घट होऊ शकते, असा अंदाज वर्तवला जात आहे. मात्र, प्रत्यक्ष उत्पादनाची स्थिती काढणीच्या टप्प्यावर अधिक स्पष्ट होईल.
खासगी व्यापाऱ्यांकडून कापसाची खरेदी वाढली
उत्पादन घटण्याची शक्यता लक्षात घेऊन खासगी व्यापाऱ्यांनी शेतकऱ्यांकडून थेट कापूस खरेदीला वेग दिल्याचे चित्र आहे. चांगल्या दर्जाच्या कापसासाठी ९,००० ते ९,६०० रुपये प्रतिक्विंटलपर्यंत दर दिले जात असल्याचे सांगितले जात आहे. गेल्या काही हंगामांच्या तुलनेत कापसाला नऊ हजार रुपयांपेक्षा अधिक भाव मिळू लागल्याने शेतकऱ्यांच्या अपेक्षा वाढल्या आहेत. बाजारातील मागणी, उपलब्ध कापसाचे प्रमाण आणि जिनिंग उद्योगाची गरज या घटकांवर आगामी काळातील दरांची दिशा अवलंबून असेल.
Nashik Kumbhmela : सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे ३१ ऑक्टोबर रोजी ध्वजारोहण सोहळा पार पडणार आहे. या सोहळ्याच्या माध्यमातून ...
कापसाचा भाव १० हजारांवर जाणार ?
कापूस उत्पादनात मोठी घट झाली आणि बाजारात कच्च्या कापसाचा पुरवठा मर्यादित राहिला, तर दराला आणखी आधार मिळू शकतो. त्यामुळे कापसाचा भाव प्रतिक्विंटल १० हजार रुपयांपर्यंत किंवा त्यापुढे जाण्याची शक्यता बाजारात व्यक्त केली जात आहे. मात्र, हा संभाव्य दरवाढीचा अंदाज आहे. प्रत्यक्ष बाजारभाव कापसाचा दर्जा, ओलावा, स्थानिक मागणी, व्यापाऱ्यांची खरेदी आणि बाजारातील आवक यांनुसार बदलू शकतात. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी विक्रीचा निर्णय घेताना स्थानिक बाजारातील दरांची तुलना करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
कापसाचे हमीभाव किती आहेत ?
केंद्र सरकारने संबंधित हंगामासाठी मध्यम धाग्याच्या कापसाला प्रतिक्विंटल ८,२६७ रुपये, तर लांब धाग्याच्या कापसाला ८,६६७ रुपये किमान आधारभूत किंमत (MSP) जाहीर केल्याचे दिलेल्या माहितीत नमूद आहे. हमीभावाने कापूस खरेदी करण्यासाठी भारतीय कापूस महामंडळाची (CCI) यंत्रणा कार्यरत असते. मात्र, खुल्या बाजारात हमीभावापेक्षा जास्त दर मिळत असल्यास शेतकरी खासगी व्यापाऱ्यांकडे कापूस विकण्याचा पर्याय निवडू शकतात. प्रत्यक्ष विक्रीपूर्वी संबंधित खरेदी केंद्रावरील पात्रता, कापसाचा दर्जा आणि लागू असलेल्या खरेदी अटी तपासणे आवश्यक आहे.
जिनिंग उद्योगासमोर कच्च्या कापसाच्या उपलब्धतेचे आव्हान
कापूस उत्पादन घटण्याच्या शक्यतेमुळे जिनिंग कारखान्यांनाही कच्च्या मालाच्या उपलब्धतेबाबत चिंता आहे. कच्च्या कापसाचे दर प्रतिक्विंटल नऊ हजार रुपयांच्या पुढे गेल्याचे सांगितले जात असून, ३५६ किलोच्या कापूस खंडीचा दर ६७ हजार रुपयांपर्यंत पोहोचल्याची माहिती खान्देश जिनिंग व्यावसायिक संघटनेचे अध्यक्ष प्रदीप जैन यांनी दिली.
उत्पादन, बाजारातील आवक आणि जिनिंग उद्योगाची मागणी या तिन्ही बाबी आगामी काळात कापसाच्या दरांसाठी महत्त्वाच्या ठरणार आहेत. त्यामुळे यंदाच्या हंगामात कापसाचा भाव दहा हजार रुपयांचा टप्पा ओलांडतो का, याकडे शेतकरी आणि व्यापारी दोघांचेही लक्ष लागले आहे.
