नाशिक : नामांकित कंपन्यांमध्ये नोकरी मिळवून देण्याचे आमिष दाखवून बेरोजगार तरुणांची लाखो रुपयांची फसवणूक करणाऱ्या संशयिताला नाशिकच्या म्हसरूळ पोलिसांनी अटक केली आहे. केंद्रीय कामगार मंत्रालयाच्या मान्यताप्राप्त Work India या नोकरीविषयक पोर्टलवर बनावट प्रोफाइल तयार करून हा प्रकार सुरू असल्याचे तपासात समोर आले आहे. विशेष म्हणजे, अवघा दहावी उत्तीर्ण असलेला आणि बदलापूर येथे ओला कॅब चालवणारा संशयित कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि विविध डिजिटल साधनांचा वापर करून बेरोजगारांना जाळ्यात ओढत असल्याचा आरोप आहे.
राहुल दीपक धुळे उर्फ अमोल सोनवणे (वय 24, रा. जुवेली गाव, बदलापूर पूर्व) असे अटक करण्यात आलेल्या संशयिताचे नाव आहे. त्याच्याविरोधात महाराष्ट्रातील 38 सायबर गुन्ह्यांची नोंद असल्याची माहिती तपासात समोर आली आहे. या प्रकरणामुळे नोकरीच्या शोधात असलेल्या तरुणांच्या ऑनलाइन सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे.
ChatGPT आणि AI टूल्सचा वापर
पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, संशयिताने Work India या नोकरीविषयक पोर्टलवर विविध नामांकित कंपन्यांच्या नावाने बनावट प्रोफाइल तयार केली होती. या प्रोफाइलवर स्वतःचे मोबाईल क्रमांक आणि ई-मेल आयडी देऊन आकर्षक पगाराच्या नोकऱ्यांच्या जाहिराती पोस्ट केल्या जात होत्या. नोकरीच्या शोधात असलेले तरुण या जाहिरातींना प्रतिसाद देताच त्यांच्याशी संपर्क साधला जात असे. त्यानंतर कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि इतर डिजिटल साधनांच्या मदतीने तयार केलेली बनावट नियुक्तीपत्रे (Appointment Letters) आणि रुजू होण्याची पत्रे (Joining Letters) पाठवून त्यांचा विश्वास संपादन केला जात असल्याचा आरोप आहे. नोकरी मिळण्याच्या आशेने तरुणांकडून पैसे घेतले जात होते. मात्र, पैसे दिल्यानंतर संबंधितांना प्रत्यक्ष नोकरी मिळत नसल्याने फसवणुकीचा प्रकार उघडकीस आला.
40 हजारांपासून 7 लाख रुपयांपर्यंत फसवणूक
संशयिताने महाराष्ट्रातील बेरोजगार आणि नोकरीच्या शोधात असलेल्या तरुणांना लक्ष्य केल्याचे तपासात समोर आले आहे. प्रत्येक व्यक्तीकडून 40 हजार रुपयांपासून तब्बल 7 लाख रुपयांपर्यंत रक्कम उकळल्याचा आरोप आहे. म्हसरूळ पोलीस ठाण्यात दाखल असलेल्या एका गुन्ह्यात फिर्यादीची 6 लाख 45 हजार 531 रुपयांची फसवणूक झाल्याचे उघड झाले होते. या प्रकरणाचा तपास करताना पोलिसांना संशयिताच्या कथित फसवणुकीच्या पद्धतीची माहिती मिळाली. याशिवाय, अंबड पोलीस ठाण्यात दाखल असलेल्या एका गुन्ह्याची उकल करण्यातही या तपासामुळे मदत झाल्याचे सांगण्यात आले आहे.
महाराष्ट्रातील 38 सायबर गुन्ह्यांची नोंद
संशयिताविरोधात केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या नॅशनल सायबर क्राइम रिपोर्टिंग पोर्टलवर (NCCRP) महाराष्ट्रातील 38 गुन्ह्यांची नोंद असल्याचे तपासात निष्पन्न झाल्याची माहिती आहे. वेगवेगळ्या मोबाईल क्रमांकांचा आणि ई-मेल आयडींचा वापर करून पोलिसांना चकवा देण्याचा प्रयत्न केला जात असल्याचा आरोप आहे. मात्र, तांत्रिक तपासाच्या आधारे पोलिसांनी संशयितापर्यंत पोहोचण्यात यश मिळवले. या प्रकरणात नोंद असलेल्या सर्व तक्रारींचे स्वरूप, त्यातील आर्थिक व्यवहार आणि संशयिताचा इतर गुन्ह्यांशी असलेला संभाव्य संबंध यांचा पुढील तपास महत्त्वाचा ठरणार आहे.
Nashik : शिक्षकांच्या शाळा बदलून देण्याच्या नावाखाली कथितरीत्या पैशांची मागणी केल्याच्या प्रकरणामुळे नाशिक जिल्हा परिषद शिक्षण विभागात खळबळ उडाली आहे. ...
म्यूल बँक खात्यांचा वापर
फसवणुकीतून मिळालेली रक्कम स्वीकारण्यासाठी संशयिताने कथितरीत्या विविध बँक खात्यांचा वापर केला. यामध्ये इतर व्यक्तींच्या नावावरील किंवा पैशांच्या व्यवहारांसाठी वापरली जाणारी ‘म्यूल बँक खाती’ भाड्याने घेऊन वापरल्याचा संशय आहे. या प्रकरणात संशयिताचा चुलत भाऊही सहभागी असल्याचे तपासात समोर आल्याची माहिती पोलिसांनी दिली आहे. तो सध्या पसार असून, त्याचा शोध सुरू आहे. मुख्य संशयिताला जिल्हा न्यायालयात हजर करण्यात आले. त्यानंतर न्यायालयाने त्याला 21 तारखेपर्यंत पोलीस कोठडी सुनावली. या काळात फसवणुकीचे जाळे, आर्थिक व्यवहार आणि इतर संभाव्य साथीदारांबाबत अधिक माहिती मिळवण्याचा पोलिसांचा प्रयत्न असेल.
पोलिसांच्या तपासात काय-काय जप्त?
या कारवाईदरम्यान पोलिसांनी संशयिताकडून विविध इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे आणि बँक व्यवहारांशी संबंधित साहित्य जप्त केले आहे.
- 4 मोबाईल फोन
- 13 सिमकार्ड
- विविध बँकांची 12 डेबिट आणि क्रेडिट कार्डे
- विविध बँकांची 2 चेकबुक
या साहित्याच्या तपासातून संशयिताने वापरलेले मोबाईल क्रमांक, संपर्क आणि आर्थिक व्यवहार यांची अधिक माहिती मिळण्याची शक्यता आहे.
नोकरीच्या शोधात असलेल्या तरुणांनी सावध राहावे
या घटनेमुळे ऑनलाइन नोकरीच्या जाहिरातींना प्रतिसाद देताना विशेष काळजी घेण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे. नामांकित कंपनीचे नाव, आकर्षक पगार आणि अधिकृत दिसणारे नियुक्तीपत्र यांवरच विश्वास ठेवणे धोकादायक ठरू शकते. नोकरीसाठी अर्ज करताना संबंधित कंपनीच्या अधिकृत वेबसाइटवरून भरतीची खात्री करावी. नोकरी देण्याच्या नावाखाली मोठी रक्कम मागितल्यास सतर्क राहावे. तसेच, संशयास्पद आर्थिक व्यवहार किंवा बनावट नियुक्तीपत्र आढळल्यास संबंधित यंत्रणेकडे तक्रार करावी.