नाशिक : नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभमेळा पर्वाचा शुभारंभ ३१ ऑक्टोबर रोजी दुपारी १२ वाजून २ मिनिटांनी होणार आहे. या ऐतिहासिक पर्वाच्या प्रारंभानिमित्त नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे एकाच वेळी ध्वजारोहण करण्यात येणार आहे. त्याच दिवशी सायंकाळी नाशिकमधील रामकुंड परिसरात राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या प्रमुख उपस्थितीत भव्य महा गोदा आरतीचे आयोजन करण्यात आले आहे. या आरतीमध्ये तब्बल ६५०० आदिवासी बांधव सहभागी होणार असून, या माध्यमातून विश्वविक्रम नोंदवण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
विश्वविक्रमाचे नियोजन
सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या प्रारंभानिमित्त दोन विश्वविक्रम करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. अनंत विजय शंखनाद संस्था, रामतीर्थ गोदावरी सेवा समिती आणि पुरोहित संघ यांच्या संयुक्त सहकार्याने शंखनाद आणि महा गोदा आरती हे उपक्रम राबवले जाणार आहेत.कुंभमेळा आयुक्त शेखर सिंह यांनी यासंदर्भात माहिती दिली. यापूर्वी गोदा आरतीमध्ये सुमारे १४०० जणांनी सहभाग घेतला होता. आता हा आकडा वाढवून एकाच वेळी ६५०० जणांच्या सहभागातून महा गोदा आरती करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. यासाठी प्रशासन आणि आयोजक संस्थांकडून नियोजन व तयारी सुरू आहे.
सात तालुक्यांतील ६५० गाव-पाड्यांचा सहभाग
महा गोदा आरतीसाठी नाशिक जिल्ह्यातील पेठ, सुरगाणा, त्र्यंबकेश्वर, दिंडोरी आणि निफाड यांसह सात तालुक्यांमधील ६५० गाव-पाड्यांतील आदिवासी बांधव सहभागी होणार आहेत. प्रत्येक गावातून सहा पुरुष आणि चार महिलांचा सहभाग असेल, असे नियोजन करण्यात आले आहे. या भव्य धार्मिक उपक्रमासाठी सहभागी नागरिकांना गेल्या तीन महिन्यांपासून आरतीचे प्रशिक्षण दिले जात आहे. आयोजकांच्या माहितीनुसार, सहभागी पुरुषांमध्ये ५० वर्षांखालील व्यक्तींचे प्रमाण ६० टक्के, तर महिलांचे प्रमाण ४० टक्के असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
नाशिक : आगामी सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे पायाभूत सुविधा उभारण्याच्या कामांना वेग देण्यात येत आहे. ...
आदिवासी संस्कृतीचा गौरव आणि निसर्गपूजनाचा संदेश
या उपक्रमामागे हिंदू संस्कृतीतील निसर्गपूजनाची परंपरा जपणे, आदिवासी समाजाच्या योगदानाचा गौरव करणे, गोदावरी नदीचे संवर्धन करणे आणि सामाजिक समरसतेला प्रोत्साहन देणे, हे प्रमुख उद्देश आहेत. धार्मिक सोहळ्याच्या माध्यमातून पर्यावरण रक्षणाचा संदेश समाजापर्यंत पोहोचवण्यावरही विशेष भर दिला जाणार आहे. मोठ्या संख्येने आदिवासी बांधव एकत्र येऊन गोदावरीची आरती करणार असल्याने या कार्यक्रमाला धार्मिक आणि सामाजिक महत्त्व प्राप्त होणार आहे.
६५० गावांमध्येही होणार आरती; जलस्रोत संवर्धनावर भर
रामकुंड परिसरातील महा गोदा आरतीनंतर सहभागी होणाऱ्या ६५० गावांमध्येही आरतीचे आयोजन करण्यात येणार आहे. या माध्यमातून गोदावरी नदीसह स्थानिक नद्या, नाले, तलाव आणि पारंपरिक जलस्रोतांच्या संरक्षणाबाबत जनजागृती केली जाणार आहे. जलस्रोतांचे प्रदूषण रोखणे, पाण्याचे महत्त्व अधोरेखित करणे आणि निसर्ग संवर्धनासाठी नागरिकांमध्ये सामूहिक जबाबदारीची भावना निर्माण करणे, हा या उपक्रमाचा व्यापक हेतू आहे. धार्मिक परंपरेची सांगड पर्यावरण संवर्धनाशी घालण्याचा प्रयत्न या कार्यक्रमातून केला जाणार आहे.
सहभागींसाठी विशेष सुविधा
महा गोदा आरतीसाठी मोठ्या संख्येने आदिवासी बांधव उपस्थित राहणार असल्याने त्यांच्या सोयीसाठी स्वतंत्र व्यवस्था करण्यात येत आहे. केटीएचएम महाविद्यालयात सहभागींसाठी खानपान तसेच कपडे बदलण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन आहे. ३१ ऑक्टोबर रोजी होणाऱ्या या कार्यक्रमामुळे सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या प्रारंभाला विशेष महत्त्व प्राप्त होणार आहे. धार्मिक परंपरा, आदिवासी समाजाचा सहभाग आणि पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश यांचा संगम असलेली महा गोदा आरती नाशिकच्या सिंहस्थ पर्वातील महत्त्वाचा उपक्रम ठरणार आहे.