Nashik Kumbhmela : बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेल्या त्र्यंबकेश्वर येथे सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर विकासकामांना वेग आला आहे. कुंभमेळ्यासाठी देशभरातून येणाऱ्या भाविकांची संभाव्य गर्दी लक्षात घेऊन त्र्यंबकेश्वर मंदिर परिसरात आधुनिक दर्शनपथ विकसित करण्यात येत आहे. भाविकांना सुलभ आणि सुरक्षित दर्शन घेता यावे, तसेच मंदिर परिसरातील गर्दीचे नियोजन करता यावे, हा या प्रकल्पामागील मुख्य उद्देश आहे. शासनाकडून त्र्यंबकेश्वरमधील पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी मंजूर करण्यात आलेल्या २७५ कोटी रुपयांच्या निधीतून हे काम केले जात आहे.
बसस्थानकापासून मंदिरापर्यंत भाविकांना मिळणार सुविधा
त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंगाच्या दर्शनासाठी आणि कुशावर्त कुंडात स्नान करण्यासाठी दररोज मोठ्या संख्येने भाविक येतात. सण, उत्सव आणि कुंभमेळ्याच्या काळात ही गर्दी अधिक वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे मंदिर परिसरातील गर्दी नियंत्रित करणे, दर्शनाच्या रांगेत शिस्त राखणे आणि भाविकांची सुरक्षितता सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे. या पार्श्वभूमीवर बसस्थानक, मुख्य वाहनतळ आणि कुशावर्त कुंड येथून येणाऱ्या भाविकांना थेट मंदिराच्या दर्शनरांगेपर्यंत सुरक्षितपणे पोहोचता यावे, यासाठी दर्शनपथ विकसित केला जात आहे. या सुविधेमुळे भाविकांची पायपीट कमी होण्यासह गर्दीचे व्यवस्थापन अधिक प्रभावीपणे करता येणार आहे.
कुंभमेळ्यापूर्वी पहिला टप्पा पूर्ण करण्याचे नियोजन
त्र्यंबकेश्वरमधील पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी मंजूर झालेल्या २७५ कोटी रुपयांच्या निधीतून दर्शनपथाचे काम सुरू आहे. सध्या प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्याची कामे प्रगतिपथावर आहेत. सिंहस्थ कुंभमेळ्यापूर्वी पहिला टप्पा पूर्ण करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. उर्वरित कामे कुंभमेळ्यानंतर पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. दर्शनपथाच्या पहिल्या टप्प्यात भाविकांच्या सोयीसाठी विविध सुविधांची उभारणी केली जाणार आहे. यामध्ये प्रतीक्षागृह, स्वतंत्र पादचारी मार्ग, वाहनतळ, स्वागत इमारत आणि स्वागत कमान यांचा समावेश आहे. याशिवाय मार्गावर स्तंभ, पुतळे आणि बेसॉल्ट दगडांचे फ्लोअरिंग करण्यात येणार आहे. भाविक आणि पर्यटकांना विश्रांती घेता यावी, यासाठी रस्त्याच्या कडेला बसण्याची व्यवस्थाही केली जाणार आहे.
सावली, पिण्याचे पाणी आणि सीसीटीव्हीची सुविधा
दर्शनासाठी रांगेत उभ्या राहणाऱ्या भाविकांना उन्हाचा आणि गर्दीचा त्रास होऊ नये, यासाठी दर्शनपथावर सावलीची व्यवस्था करण्यात येणार आहे. आधुनिक पथदिवे, पिण्याच्या पाण्याची सुविधा आणि आपत्कालीन परिस्थितीत वापरता येतील असे मार्ग विकसित केले जाणार आहेत.भाविकांच्या सुरक्षिततेसाठी संपूर्ण मार्गावर स्मार्ट सीसीटीव्ही कॅमेरे बसविण्याचे नियोजन आहे. गर्दीचे व्यवस्थापन आणि आवश्यक सूचना देण्यासाठी डिजिटल उद्घोषणा यंत्रणाही उभारण्यात येणार आहे. याशिवाय मोठ्या क्षमतेची प्रसाधनगृहे आणि स्वच्छतागृहांची सुविधा उपलब्ध करून दिली जाणार आहे.
त्र्यंबकेश्वर : सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या ध्वजारोहण सोहळ्याच्या पार्श्वभूमीवर त्र्यंबकेश्वर शहरातील वाहतुकीचे नियमन करण्यासाठी प्रशासनाने ...
शिवकथा, शिवमूर्ती आणि संत निवृत्तीनाथांच्या मूर्तीचे आकर्षण
दर्शनपथ हा केवळ भाविकांच्या वाहतुकीसाठीचा मार्ग न राहता धार्मिक आणि सांस्कृतिक अनुभव देणारा परिसर म्हणून विकसित करण्याचे नियोजन आहे. मार्गावर शिवकथेतील विविध प्रसंग दर्शविणारी भित्तिचित्रे साकारण्यात येणार आहेत.गौतम तलावाच्या मध्यभागी शिवमूर्ती, तर गंगासागर तलावात संत निवृत्तीनाथ यांची मूर्ती उभारण्याचे नियोजन आहे. त्यामुळे त्र्यंबकेश्वरला भेट देणाऱ्या भाविकांना धार्मिक वातावरणाचा अनुभव घेता येणार असून, या परिसराच्या पर्यटनमूल्यातही भर पडण्याची अपेक्षा आहे.
प्राचीन वास्तूंचे जतन आणि गोदावरी परिसराच्या स्वच्छतेवर भर
दर्शनपथ प्रकल्पाच्या माध्यमातून त्र्यंबकेश्वरच्या धार्मिक आणि ऐतिहासिक वारशाचे जतन करण्यावरही भर दिला जाणार आहे. प्राचीन मंदिरे, कुंड, वाडे आणि ऐतिहासिक वास्तूंचे संवर्धन व पुनरुत्थान करण्याचे नियोजन आहे. त्याचबरोबर गोदावरी नदी परिसराची स्वच्छता, प्रदूषण नियंत्रण आणि पर्यावरणीय शाश्वततेसाठी आवश्यक उपाययोजना केल्या जाणार आहेत.बाहेरगावाहून येणारे भाविक आणि पर्यटक यांना आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्यासोबतच स्वच्छता आणि वाहतूक व्यवस्थापन अधिक सक्षम करण्याचा प्रयत्न या प्रकल्पातून केला जाणार आहे.
दर्शनपथासाठी १२७ हून अधिक गाळे हटवले
दर्शनपथाच्या कामासाठी काही शासकीय इमारती आणि दुकाने हटविण्यात येत आहेत. या प्रकल्पात अडथळा ठरणारे त्र्यंबकेश्वरमधील १२७ हून अधिक गाळे पाडण्यात आले आहेत. या गाळेधारकांचे पुनर्वसन दर्शनपथाच्या मार्गावर विकसित होणाऱ्या व्यापारी संकुलात करण्याचे नियोजन आहे.एकीकडे भाविकांसाठी आधुनिक सुविधा निर्माण करण्याचे काम सुरू असताना दुसरीकडे स्थानिक व्यापाऱ्यांच्या पुनर्वसनाचाही प्रश्न महत्त्वाचा ठरणार आहे. सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर विकसित होत असलेला हा दर्शनपथ त्र्यंबकेश्वरच्या धार्मिक पर्यटनाला नवी दिशा देण्याबरोबरच भविष्यातील भाविकांच्या गर्दीचे नियोजन करण्यासाठी उपयुक्त ठरण्याची अपेक्षा आहे.