दुष्काळी भागातील स्थानिक लोककलावंतांना रोजगार देण्यास प्राधान्य, सांस्कृतिक कार्य मंत्री आशिष शेलार यांचे निर्देश

मुंबई: राज्यातील दुष्काळग्रस्त भागातील पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी ऐतिहासिक बारव संवर्धन करून त्यातील जलस्रोत मोकळे करण्याच्या कामांना प्राधान्य द्यावे. तसेच सांस्कृतिक कार्यक्रमांमधील अनावश्यक खर्च टाळून स्थानिक लोककलावंतांना थेट कार्यक्रमांच्या माध्यमातून रोजगार उपलब्ध करून द्यावा, असे निर्देश सांस्कृतिक कार्य मंत्री ॲड. आशिष शेलार यांनी आज येथे दिले. सांस्कृतिक कार्य विभागाच्या विविध उपक्रमांचा आणि दुष्काळग्रस्त भागांसाठी प्रस्तावित उपाययोजनांचा आढावा घेण्यासाठी मंत्री ॲड. शेलार यांच्या अध्यक्षतेखाली मंत्रालयात बैठक झाली. या बैठकीस सांस्कृतिक कार्य विभागाचे सचिव डॉ.किरण कुलकर्णी , फिल्मसिटीच्या व्यवस्थापकीय संचालक स्वाती म्हसे - पाटील तसेच विभागाचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.

बारव संवर्धनासाठी जलस्त्रोत मोकळे करण्यावर भर

बारवांच्या कामांमध्ये केवळ बांधकाम किंवा सुशोभीकरणावर भर न देता गाळ काढून जलस्रोत मोकळे होतील आणि पाणी उपलब्ध होईल, अशा कामांना प्रथम प्राधान्य द्यावे. पाण्याची गळती रोखण्यासाठी आवश्यक त्या ठिकाणी वॉटर टाईटनिंगची दुरुस्तीही करावी. हवामान विभागाच्या पावसाच्या आकडेवारीनुसार सर्वाधिक पावसाची तूट असलेल्या जिल्ह्यांना प्राधान्य देऊन कामांचा क्रम निश्चित करावा, असे निर्देशही त्यांनी दिले.  

सांस्कृतिक कार्य विभागाच्या विविध उपक्रमांचा आणि दुष्काळग्रस्त भागांसाठी प्रस्तावित उपाययोजनांचा आढावा घेतला. यावेळी संबंधित अधिकाऱ्यांना पुढील निर्देश दिले.

•बारवांच्या कामांमध्ये बांधकाम व सुशोभीकरणापेक्षा गाळ काढून जलस्रोत मोकळे करण्यास प्रथम प्राधान्य द्यावे. •पाण्याची गळती रोखण्यासाठी आवश्यक ठिकाणी वॉटर टाइटनिंगची दुरुस्ती करावी. •हवामान विभागाच्या आकडेवारीनुसार सर्वाधिक पावसाची तूट असलेल्या जिल्ह्यांमध्ये प्राधान्याने कामे हाती घ्यावीत. •बारव संवर्धनाच्या कामापूर्वीची आणि कामानंतरची छायाचित्रे आणि व्हिडिओंच्या माध्यमातून दस्तऐवजीकरण करावे. •जालना येथील ऐतिहासिक पुष्करणीच्या यशस्वी कामाच्या धर्तीवर अन्य ठिकाणीही जलस्रोत पुनरुज्जीवनाची कामे करावीत. •सांस्कृतिक कार्यक्रमांमधील मोठ्या सोहळ्यांवरील आणि अनावश्यक सजावटीवरील खर्चाला मर्यादा घालावी. •बचत झालेला निधी दुष्काळग्रस्त भागातील लोककलावंतांच्या कार्यक्रमांसाठी उपलब्ध करून द्यावा. •दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील स्थानिक कलाकारांकडून ऑनलाइन पोर्टलद्वारे अर्ज मागवावेत. •माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालयाकडे नोंदणीकृत संस्थांनाही या उपक्रमात सहभागी करून घ्यावे. •प्रत्येक जिल्ह्यातील मराठी भाषा अधिकारी आणि तहसीलदार यांच्या माध्यमातून संनियंत्रण यंत्रणा उभारावी. •पुढील १५ दिवसांत या कार्यक्रमांची प्रत्यक्ष सुरुवात करण्याचे नियोजन करावे. #Maharashtra #AshishShelar — Adv. Ashish Shelar - ॲड. आशिष शेलार (@ShelarAshish) November 4, 2026

जालना येथील एका ऐतिहासिक पुष्करणीतून 70 ट्रक गाळ काढल्यानंतर तेथे मुबलक पाणी उपलब्ध झाले आहे. याच धर्तीवर विभागीय स्तरावर चार आणि जिल्हा नियोजन समितीच्या माध्यमातून 16 ठिकाणी बारवांची कामे करण्यात आली आहेत. या सर्व कामांचे तसेच भविष्यातील कामांचे कामापूर्वीचे आणि कामानंतरचे छायाचित्रे व व्हिडिओंच्या माध्यमातून दस्तऐवजीकरण करावे, असेही मंत्री ॲड.शेलार यांनी सांगितले.

दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील लोककलावंतांना प्रथम प्राधान्य

दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर सांस्कृतिक कार्य विभागाच्या अर्थसंकल्पातील मोठ्या सोहळ्यांवरील आणि अनावश्यक सजावटीवरील खर्चाला मर्यादा घालण्यात यावी आणि हा निधी दुष्काळी भागातील लोककलावंतांच्या कार्यक्रमांसाठी उपलब्ध करून द्यावा, असे निर्देश मंत्री शेलार यांनी दिले. राज्यातील दुष्काळग्रस्त तालुक्यांमधील स्थानिक कलाकारांना संधी देण्यासाठी ऑनलाइन पोर्टलच्या माध्यमातून प्रत्येक तालुक्यातून कलाकारांचे अर्ज मागविण्यात यावेत. तसेच माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालयाकडे नोंदणीकृत संस्थांनाही या उपक्रमात सहभागी करून घ्यावे. कार्यक्रमांचे वाटप करताना कलाकारांना थेट काम देण्यावर भर द्यावा, असे त्यांनी स्पष्ट केले. कार्यक्रमांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी आणि पारदर्शकता सुनिश्चित करण्यासाठी प्रत्येक जिल्ह्यातील मराठी भाषा अधिकारी व तहसीलदार यांच्या माध्यमातून संनियंत्रण यंत्रणा उभारावी. कार्यक्रमांचे अहवाल, छायाचित्रे आणि अन्य नोंदी जतन कराव्यात. पुढील १५ दिवसांत या कार्यक्रमांची प्रत्यक्ष सुरुवात करण्याचे नियोजन करावे, असे निर्देशही त्यांनी दिले. दुष्काळी परिस्थितीत जलस्रोतांचे पुनरुज्जीवन, ऐतिहासिक वारशाचे जतन आणि स्थानिक कलाकारांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे, या तिन्ही बाबींचा समन्वय साधून सांस्कृतिक कार्य विभागाने नियोजनबद्ध कार्यवाही करावी, असेही मंत्री ॲड. आशिष शेलार यांनी यावेळी निर्देशित केले.