Lalita Pawar : 'मंथरा'च्या भूमिकेने घराघरात पोहोचलेल्या ललिता पवार यांचे आयुष्य मात्र दुःखाने भरलेले होते, मृत्यूनंतर 3 दिवस घरात पडून होता मृतदेह

Lalita Pawar : नितेश तिवारी दिग्दर्शित 'रामायण' चित्रपटातील कलाकारांची सध्या जोरदार चर्चा सुरू आहे. या चित्रपटात राम, सीता, रावण आणि लक्ष्मण यांच्या भूमिकांसोबतच मंथराची भूमिका साकारणाऱ्या शीबा चड्ढा यांच्याही अभिनयाचे कौतुक होत आहे. यानिमित्ताने पुन्हा एकदा रामानंद सागर यांच्या लोकप्रिय 'रामायण' मालिकेतील मंथरा साकारलेल्या ज्येष्ठ अभिनेत्री ललिता पवार यांची आठवण ताजी झाली आहे.

ललिता पवार यांनी मंथराची भूमिका इतक्या प्रभावीपणे साकारली होती की आजही प्रेक्षकांच्या मनात त्यांची ती प्रतिमा कायम आहे. पडद्यावर कपटी आणि कारस्थानी मंथरा साकारणाऱ्या या अभिनेत्रीचे खरे आयुष्य मात्र संघर्ष, विश्वासघात आणि एकाकीपणाने भरलेले होते. आयुष्यात अनेक संकटांचा सामना करणाऱ्या या अभिनेत्रीचा शेवटही अत्यंत वेदनादायी झाला.

वयाच्या अवघ्या 9व्या वर्षी अभिनयाला सुरुवात

ललिता पवार यांचा जन्म 18 एप्रिल 1916 रोजी नाशिक येथे झाला होता. त्यांनी वयाच्या अवघ्या 9व्या वर्षी अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले. आपल्या सात दशकांच्या कारकिर्दीत त्यांनी 700 हून अधिक चित्रपटांमध्ये काम केले. सुरुवातीच्या काळात त्या अभिनेत्री आणि नायिका म्हणून प्रसिद्ध होत्या. मात्र, त्यांच्या आयुष्यात घडलेल्या एका अपघाताने संपूर्ण कारकीर्द बदलून टाकली.

'जंग-ए-आझादी' या चित्रपटाच्या शूटिंगदरम्यान एका दृश्यात त्यांना जोरदार थप्पड मारण्यात आली होती. या घटनेत त्यांच्या चेहऱ्याला गंभीर दुखापत झाली आणि डाव्या डोळ्यावरही परिणाम झाला. या अपघातामुळे त्यांना अभिनयातून काही काळ दूर राहावे लागले. त्यानंतर त्यांना नायिकेच्या भूमिका मिळणे कठीण झाले. परिणामी, त्यांनी सहाय्यक अभिनेत्री आणि खलनायिकेच्या भूमिका स्वीकारण्यास सुरुवात केली. मात्र, याच भूमिकांनी त्यांना प्रचंड लोकप्रियता मिळवून दिली. विशेषतः रामानंद सागर यांच्या 'रामायण' मालिकेतील मंथराच्या भूमिकेने त्या प्रेक्षकांच्या कायम स्मरणात राहिल्या.

सख्ख्या बहिणीनेच दिला आयुष्यातील सर्वात मोठा धक्का

ललिता पवार यांच्या आयुष्यातील सर्वात वेदनादायी प्रसंग त्यांच्या वैवाहिक आयुष्यात घडला. त्यांचे पहिले लग्न चित्रपट निर्माते गणपतराव पवार यांच्याशी झाले होते. मात्र, काही काळानंतर त्यांना आपल्या पतीचे स्वतःच्या सख्ख्या लहान बहिणीसोबत प्रेमसंबंध असल्याचे समजले. वृत्तांनुसार, गणपतराव पवार यांनी ललिता पवार यांच्या बहिणीशी दुसरे लग्न केले. त्यामुळे स्वतःचीच सख्खी बहीण त्यांच्या सवतीच्या भूमिकेत आली. या घटनेमुळे ललिता पवार यांना मोठा मानसिक धक्का बसला. अखेर त्यांनी पहिल्या पतीपासून घटस्फोट घेतला. त्यानंतर त्यांनी चित्रपट निर्माते राजप्रकाश गुप्ता यांच्याशी विवाह केला. या विवाहातून त्यांना जय पवार नावाचा मुलगा झाला.

आयुष्याच्या शेवटच्या काळातही एकटेपणाची साथ

ललिता पवार यांच्या आयुष्याचा शेवटचा काळ अत्यंत कठीण परिस्थितीत गेला. 1990 च्या दशकात त्यांना कर्करोगाचे निदान झाले. त्यानंतर त्या पुण्यातील आपल्या घरी राहू लागल्या. त्या काळात त्यांचे पती रुग्णालयात होते, तर मुलगा मुंबईत राहत होता. त्यामुळे वृद्धापकाळात त्यांना एकटेपणाचा सामना करावा लागत होता.

24 फेब्रुवारी 1998 रोजी वयाच्या 81व्या वर्षी ललिता पवार यांचे निधन झाले. मात्र, त्यांच्या निधनाची माहिती लगेच कोणालाही मिळाली नाही.  निधनानंतर तब्बल तीन दिवस त्यांचा मृतदेह घरातच पडून होता. मुलाने त्यांना फोन केला असता कोणताही प्रतिसाद मिळाला नाही. त्यानंतर पोलिसांना माहिती देण्यात आली. पोलिसांनी घराचा दरवाजा उघडल्यानंतर ललिता पवार यांचा मृतदेह आढळून आला.

मंथरा म्हणून अजरामर झाल्या, पण आयुष्यभर संघर्ष केला

ललिता पवार यांचे नाव आजही भारतीय चित्रपटसृष्टीतील प्रभावी अभिनेत्री म्हणून घेतले जाते. मंथराच्या भूमिकेमुळे त्यांना प्रचंड लोकप्रियता मिळाली. मात्र, पडद्यामागील त्यांच्या आयुष्यातील संघर्ष, वैवाहिक नात्यातील विश्वासघात, आरोग्याच्या समस्या आणि शेवटच्या काळातील एकटेपणा अनेकांना भावूक करणारा आहे.

अभिनयाच्या जोरावर सात दशकांहून अधिक काळ प्रेक्षकांच्या मनावर राज्य करणाऱ्या ललिता पवार आजही त्यांच्या दमदार अभिनयामुळे स्मरणात आहेत. त्यांचा जीवनप्रवास हा यश, संघर्ष आणि आयुष्यातील अनपेक्षित वळणांची कहाणी सांगणारा आहे.