वॉशिंग्टन : अमेरिकेच्या शेअर बाजारात गुरुवारी मोठी घसरण पाहायला मिळाली. बाजार सुरू होताच गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर शेअर्सची विक्री सुरू केली. दिवसअखेर या घसरणीने गंभीर स्वरूप धारण केले. जगातील आघाडीची चिप निर्माता कंपनी Nvidia पासून ते Walmart सारख्या मोठ्या कंपन्यांच्या शेअर्समध्येही मोठी पडझड झाली.
या घसरणीचा सर्वाधिक फटका आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्राशी संबंधित कंपन्यांना बसला. गेल्या काही महिन्यांपासून AI क्षेत्रातील कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी तेजी होती. मात्र, या तेजीमागे कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा फुगा तयार झाला असून तो कधीही फुटू शकतो, अशी भीती गुंतवणूकदारांमध्ये व्यक्त केली जात होती. अखेर गुरुवारी बाजारात मोठ्या प्रमाणावर विक्रीचा दबाव निर्माण झाला.
नॅस्डॅक 6 टक्क्यांहून अधिक घसरला
अमेरिकेतील प्रमुख शेअर बाजार निर्देशांकांमध्ये मोठी घसरण नोंदवण्यात आली. Nasdaq 100 मध्ये 6 टक्क्यांहून अधिक घसरण झाली. S&P 500 निर्देशांक सुमारे 4.4 टक्क्यांनी, तर Dow Jones सुमारे 3 टक्क्यांनी खाली आला. सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये तर मोठी पडझड झाली. Philadelphia Semiconductor Index (SOX) जवळपास 12 टक्क्यांनी घसरला. मार्च 2020 मध्ये कोरोना महामारी सुरू झाल्यानंतरची ही या निर्देशांकातील सर्वात मोठी एका दिवसातील घसरण मानली जात आहे.या घसरणीमुळे Nasdaq मधील कंपन्यांचे सुमारे 2.3 ट्रिलियन डॉलरचे बाजारमूल्य एका दिवसात कमी झाले.
Nvidia, Intel आणि AMD चे शेअर्स कोसळले
AI क्षेत्रातील तेजीचा सर्वाधिक फायदा मिळवणाऱ्या Nvidia कंपनीच्या शेअर्समध्ये 9 टक्क्यांहून अधिक घसरण झाली. जानेवारी 2025 नंतरची ही कंपनीची सर्वात मोठी एका दिवसातील घसरण ठरली.याशिवाय Intel आणि Advanced Micro Devices (AMD) यांसारख्या मोठ्या चिप कंपन्यांच्या शेअर्सवरही विक्रीचा दबाव दिसून आला.Dow Jones Industrial Average मधील सर्व 30 कंपन्यांचे शेअर्स घसरणीसह बंद झाले. तर छोट्या कंपन्यांचा समावेश असलेला Russell 2000 निर्देशांकही सुमारे 4.5 टक्क्यांनी घसरला.
अमेरिकेतील निवडणूक निकालांचा बाजारावर परिणाम?
या घसरणीमागे अमेरिकेतील राजकीय परिस्थितीतील बदल हे एक महत्त्वाचे कारण असल्याचे मानले जात आहे. अमेरिकन काँग्रेसच्या निवडणुकांमध्ये डेमोक्रॅटिक पक्षाला मिळालेल्या मोठ्या यशामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये चिंता वाढली.राजकीय सत्तासंतुलन बदलल्यास AI क्षेत्रासाठी असलेल्या सरकारी धोरणांमध्ये कठोरता येऊ शकते, अशी भीती गुंतवणूकदारांना वाटत आहे. त्यामुळे AI कंपन्यांच्या विस्तार योजनांवर आणि भविष्यातील कमाईवर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.दरम्यान, अमेरिकेतील महागाई, इंधनाचे वाढते दर आणि इराणमधील युद्धामुळे निर्माण झालेली आर्थिक अनिश्चितता यांचाही बाजारातील वातावरणावर परिणाम होत असल्याचे चित्र आहे.
Mumbai: गुरुवारी शेअर बाजारात आजवरच्या इतिहासातील एक अत्यंत संस्मरणीय आणि ऐतिहासिक उसळी पाहायला मिळाली. जगभरातील सकारात्मक संकेतांच्या जोरावर बाजाराने ...
AI डेटा सेंटरच्या वाढत्या विरोधामुळे चिंता
AI तंत्रज्ञानाचा विस्तार करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर डेटा सेंटर उभारले जात आहेत. मात्र, अमेरिकेतील अनेक भागांमध्ये या डेटा सेंटरच्या उभारणीला स्थानिक नागरिकांकडून विरोध होत आहे. या विरोधामागे प्रामुख्याने तीन कारणे आहेत.
1. वीज वापरात वाढ: AI डेटा सेंटरसाठी प्रचंड प्रमाणात विजेची गरज भासते. त्यामुळे सामान्य नागरिकांच्या वीज बिलांवर परिणाम होण्याची भीती आहे.
2. पाण्याचा मोठा वापर: डेटा सेंटर थंड ठेवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर पाण्याची आवश्यकता असते. त्यामुळे पर्यावरणविषयक चिंता वाढत आहेत.
3. सरकारी निर्बंधांची शक्यता: स्थानिक विरोधामुळे भविष्यात डेटा सेंटरच्या उभारणीवर कठोर नियम लागू होऊ शकतात.
जर डेटा सेंटरच्या उभारणीला अडथळे निर्माण झाले, तर AI क्षेत्रातील कंपन्यांच्या मोठ्या गुंतवणुकीवर आणि भविष्यातील नफ्यावर परिणाम होऊ शकतो. याच चिंतेमुळे गुंतवणूकदार AI कंपन्यांपासून दूर जात असल्याचे चित्र आहे.
ट्रम्प यांनी डेमोक्रॅटिक पक्षाला धरले जबाबदार
अमेरिकेतील शेअर बाजारातील मोठ्या घसरणीनंतर राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही प्रतिक्रिया दिली. त्यांच्या Truth Social या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरील पोस्टमध्ये त्यांनी बाजारातील पडझडीसाठी निवडणुकीच्या निकालांना जबाबदार धरले.ट्रम्प यांच्या मते, निवडणुकीच्या निकालांमुळे शेअर बाजाराला इतिहासातील अत्यंत खराब दिवसांपैकी एक दिवस पाहावा लागला. बाजाराला विक्रमी पातळीवर नेण्यासाठी मोठे प्रयत्न केले होते, मात्र आता परिस्थिती बदलली असल्याचे त्यांनी म्हटले.तसेच या घसरणीचा परिणाम अमेरिकन नागरिकांच्या 401(k) म्हणजेच निवृत्ती बचत निधीवरही होऊ शकतो, असा इशाराही त्यांनी दिला. या परिस्थितीसाठी रिपब्लिकन पक्ष नव्हे, तर डेमोक्रॅटिक पक्ष जबाबदार असल्याचा आरोप त्यांनी केला.
2008 च्या आर्थिक संकटाची आठवण
बाजारातील या मोठ्या घसरणीमुळे 2008 मधील आर्थिक मंदी आणि 2001 मधील डॉट-कॉम बबलची आठवण तज्ज्ञांना झाली आहे. PenderFund Capital Management चे मुख्य गुंतवणूक अधिकारी ग्रेग टेलर यांनी या परिस्थितीवर चिंता व्यक्त केली. त्यांच्या मते, गेल्या काही काळात संपूर्ण बाजाराचे लक्ष AI या एकाच क्षेत्रावर केंद्रित झाले होते. त्यामुळे या क्षेत्रातील कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी तेजी निर्माण झाली होती. मात्र, आता त्याच क्षेत्रात घसरण सुरू झाल्याने संपूर्ण बाजारावर त्याचा परिणाम होत आहे.
गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण
बाजारातील भीती मोजणारा VIX निर्देशांक 11.57 अंकांनी वाढून 28.18 वर बंद झाला. मार्च महिन्यानंतरची ही त्याची सर्वोच्च पातळी होती. दरम्यान, गुंतवणूकदारांनी शेअर्समधील गुंतवणूक कमी करून तुलनेने सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या अमेरिकन सरकारी रोख्यांकडे (Treasuries) मोर्चा वळवला.Goldman Sachs च्या आकडेवारीनुसार, नफ्यात नसलेल्या तंत्रज्ञान कंपन्यांच्या शेअर्सच्या गटातही मोठी घसरण झाली. Roku आणि Peloton यांसारख्या कंपन्यांच्या शेअर्सचा समावेश असलेला हा गट सुमारे 7.7 टक्क्यांनी खाली आला.
पुढे काय होणार ? AI क्षेत्रासाठी मोठे आव्हान
अमेरिकन शेअर बाजारातील या घसरणीमुळे AI क्षेत्रातील कंपन्यांच्या भवितव्याबाबत नव्याने प्रश्न निर्माण झाले आहेत. आतापर्यंत AI तंत्रज्ञानाच्या भविष्यातील वाढीच्या अपेक्षेवर गुंतवणूकदार मोठ्या प्रमाणावर पैसा गुंतवत होते. मात्र, डेटा सेंटरसाठी लागणारी वीज, पाणी, वाढता खर्च, सरकारी धोरणांमधील संभाव्य बदल आणि कंपन्यांच्या नफ्याबाबतची अनिश्चितता यामुळे गुंतवणूकदार सावध झाले आहेत.
आता AI कंपन्या आपल्या मोठ्या गुंतवणुकीतून अपेक्षित नफा मिळवू शकतात का, तसेच बाजारातील ही घसरण तात्पुरती आहे की मोठ्या आर्थिक संकटाची सुरुवात, याकडे जगभरातील गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.