भारतीयांच्या जन्मदरात लक्षणीय घट, ही आहेत प्रमुख कारणे

नवी दिल्ली : संयुक्त राष्ट्रांच्या ताज्या अहवालानुसार १४६ कोटी लोकसंख्येच्या भारताच्या जन्मदरात मागील काही वर्षांमध्ये सातत्याने घट होऊ लागली आहे. आता भारताचा जन्मदर १.९ टक्के एवढा कमी झाला आहे. याचा अर्थात भारतात एक महिला दोन किंवा त्यापेक्षा कमी मुलांना जन्म देत आहे. किमान २.१ टक्के जन्मदर असेल अर्थात प्रत्येक महिला किमान दोन मुलांना जन्म देत असेल तर संबंधित देशाच्या नव्या पिढ्या जन्माला येणे आणि त्यांनी उज्ज्वल भविष्यासाठी काम करणे हे प्रत्यक्षात घडू शकते. पण जन्मदर १.९ असेल तर नव्या पिढ्या निर्माण होण्याच्या प्रमाणातच घट होईल. यामुळेच ही चिंतेची बाब असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. जन्मदरात घट होण्याची प्रक्रिया अशीच पुढे सुरू राहिली तर आणखी काही दशकांनी भारतापुढे गंभीर आव्हानं निर्माण होण्याची शक्यता आहे.

संयुक्त राष्ट्रांनी जगातील १४ देशांचा आढावा घेतला. प्रत्येक देशाची लकसंख्या, तिथला जन्मदर अशी अनेक माहिती संकलित करण्यात आली. प्रत्येक देशातील नागरिकांशी चर्चा करुन त्यांचे पुढल्या पिढीला जन्म देण्याबाबतचे मत जाणून घेण्यात आले. यातूनच जन्मदरातील वाढ आणि घटीची प्रमुख कारणे समजली आहेत. भारतात जन्मदर १.९ टक्के एवढा कमी होण्याची काही प्रमुख कारणे आहेत. ही कारणे संयुक्त राष्ट्रांच्या अहवालातून हाती आली आहेत.

भारतात १३ टक्के दांपत्य निपुत्रिकपणाच्या समस्येमुळे पुढील पिढीला जन्म देण्यास असमर्थ आहेत. देशातील १४ टक्के दांपत्य गरोदरपणाशी संबंधित काही शारीरिक समस्यांमुळे पुढील पिढीला जन्म देण्यास असमर्थ आहेत. भारतातील १५ टक्के दांपत्य विशिष्ट आजारांमुळे पुढील पिढीला जन्म देणे टाळत आहेत. देशातली ३८ टक्के दांपत्य आर्थिक अस्थिरतेमुळे पुढील पिढीला जन्म देणे टाळत आहेत. विशेष म्हणजे जगातील सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था असलेल्या अमेरिकेतही ३८ टक्के दांपत्य आर्थिक अस्थिरतेमुळे पुढील पिढीला जन्म देणे टाळत आहेत.

भारतातील २२ टक्के दांपत्य हक्काचे घर नाही म्हणून बाळाला जन्म देणे टाळत आहेत. देशातील २१ टक्के दांपत्य नोकरी - व्यवसायातील अस्थिरतेमुळे बाळाला जन्म देणे टाळत आहेत.
Comments
Add Comment

PM Narendra Modi : 'तुम्ही गुजरातचे मुख्यमंत्री होणार आहात...'; पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सांगितला तो रंजक किस्सा, जेव्हा पत्रकारानं दिली होती आनंदाची बातमी

ना फुलं, ना रंगोळीचे रंग; चक्क सोन्याचे दागिने अन् हिऱ्यांनी सजली रांगोळी ! नेटकरीही थक्क

दुबई : सध्या सोन्या-चांदीच्या वाढत्या किमतींमुळे सर्वसामान्यांना दागिने खरेदी करणं कठीण झालं आहे. अगदी छोटासा

अग्निवीरांना चार वर्षांच्या सेवेनंतर लग्नाची परवानगी, सुधारित अग्निपथ योजनेत मोठा बदल

सशस्त्र दलांमध्ये सेवा देणाऱ्या अग्निवीरांसाठी केंद्र सरकारने सुधारित अग्निपथ योजनेत महत्त्वाचा बदल केला आहे.

जम्मू-काश्मीरमध्ये दहशतवाद्यांचा हल्ला, बेपत्ता झालेल्या दोन SPO जवानांचे मृतदेह आढळले, गोळ्या झाडून हत्या

जम्मू-काश्मीरमधील किश्तवाड जिल्ह्यातून एक धक्कादायक घटना समोर आली आहे. बुधवारी बेपत्ता झालेल्या दोन स्पेशल

PMMY : महिला आणि लघुउद्योजकांना दिलासा! केंद्र सरकारकडून पतहमी योजनांसाठी 9,111 कोटींचा निधी मंजूर

महिला, अनुसूचित जाती-जमाती आणि सूक्ष्म उद्योजकांना तारणाशिवाय कर्ज मिळणे अधिक सुलभ व्हावे, यासाठी केंद्र

स्पाइसजेट कंपनी आर्थिक संकटात? दररोज 15 ते 20 उड्डाणे रद्द, प्रवाशांचे हाल!

मुंबई: ऐन सणासुदीच्या दिवसांमध्ये विमानाने प्रवाशांना मनस्ताप सहन करावा लागत आहे. देशातील लोकप्रिय एअरलाइन