नवी दिल्ली : भारताच्या संरक्षण क्षेत्रात आज एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठण्यात आला आहे. अंतरमध्य पल्ल्याच्या ‘अग्नी-प्राईम’ क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी करण्यात आली असून यावेळी प्रथमच या क्षेपणास्त्राचं प्रक्षेपण रेल्वेवर आधारित मोबाईल लॉन्चर सिस्टमवरून (Rail-based Mobile Launcher) करण्यात आलं. या तंत्रज्ञानामुळे भारताने जगातील अत्याधुनिक लष्करी तंत्रज्ञान विकसित करणाऱ्या मोजक्या प्रगत राष्ट्रांच्या यादीत आपलं स्थान मजबूत केलं आहे. या ऐतिहासिक चाचणीनंतर भारताने आपल्या लष्करी सामर्थ्यात आणखी एक मोठं पाऊल पुढे टाकलं असून देशाच्या संरक्षण क्षेत्रात ‘आत्मनिर्भर भारत’ या संकल्पनेलाही मोठी चालना मिळाली आहे.
२००० किमी पल्ल्याची क्षमता
संरक्षण संशोधन व विकास संस्थेने (DRDO) विकसित केलेले नवीन पिढीचे जमीन-आधारित अंतरमध्य पल्ल्याचे क्षेपणास्त्र ‘अग्नी-प्राइम’ आज यशस्वीपणे चाचणी दिले गेले. या क्षेपणास्त्राची कमाल मारक क्षमता सुमारे २००० किलोमीटर असून ते देशाच्या सामरिक सामर्थ्यात महत्त्वाची भर घालते. ‘अग्नी-प्राईम’मध्ये अनेक आधुनिक तंत्रज्ञानाचे समेकन केले गेले आहे. त्यात कॅनिस्टराइज्ड लाँचिंग सिस्टममुळे त्वरित तैनात करणे आणि जलद लाँचिंग शक्य होते. तसेच या क्षेपणास्त्रात उन्नत मार्गदर्शन प्रणाली (high-precision guidance) आणि क्विक-रिऍक्शन क्षमता (quick reaction capability) दिली गेली आहे, ज्यामुळे लक्ष्यबिंदूंवर अचूक आणि वेगवान हल्ला करता येतो. ही प्रणाली विशेषतः स्ट्रॅटेजिक फोर्सेस कमांड (SFC) च्या वापरासाठी विकसित करण्यात आली असून, DRDO ने याची रचना, विकास आणि चाचणी पूर्ण केली आहे.
रेल्वे-आधारित मोबाईल लाँचर: भारताची अप्रकट सामरिक क्षमता
भारताच्या सैन्यबळात आता एका अत्यंत महत्त्वाच्या आणि युगप्रवर्तक (Game-changing) शस्त्रास्त्राची भर पडली आहे: ती म्हणजे 'रेल्वे-आधारित मोबाईल लाँचर सिस्टीम' (Rail-Based Mobile Launcher System). ही केवळ एक तांत्रिक चाचणी नसून, भारताच्या सामरिक (Strategic) क्षमतेला एक नवी दिशा देणारी घटना आहे.या प्रणालीचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे तिची अद्वितीय गतिशीलता. ही स्पेशली डिझाईन केलेली लाँचर सिस्टीम संपूर्ण देशभरातील विस्तृत रेल्वे नेटवर्क वापरून कोठेही सहजपणे आणि वेगाने हलवता येते. त्यामुळे शत्रूच्या कोणत्याही आक्रमणाला ताबडतोब आणि अनपेक्षितपणे (Immediately and Unexpectedly) प्रत्युत्तर देण्यासाठी हे अत्यंत प्रभावी शस्त्र आहे.
काय म्हणाले राजनाथ सिंह?
संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी केलेल्या ट्विटनुसार, भारताने आपल्या सामरिक (Strategic) सामर्थ्यात एक महत्त्वपूर्ण आणि ऐतिहासिक भर घातली आहे. भारताने रेल्वेवर आधारित मोबाईल लाँचर प्रणालीतून 'अग्नी-प्राईम' (Agni-Prime) या आंतरमध्य पल्ल्याच्या (Intermediate-Range) क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी घेतली आहे. नवीन पिढीचे क्षेपणास्त्र: 'अग्नी-प्राईम' हे नवीन पिढीचे क्षेपणास्त्र आहे, जे अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि वैशिष्ट्यांनी सुसज्ज आहे. या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता २००० किलोमीटरपर्यंत आहे, ज्यामुळे भारताच्या सुरक्षा कवचाची व्याप्ती मोठी झाली आहे. ही यशस्वी चाचणी म्हणजे चालत्या रेल्वेवरून 'कॅनिस्टराइज्ड' लाँच सिस्टीम विकसित करण्याच्या भारताच्या क्षमतेचा पुरावा आहे. हे तंत्रज्ञान जगातल्या मोजक्याच देशांकडे उपलब्ध आहे, ज्यात आता भारताचा समावेश झाला आहे.
रेल्वेवर चालणाऱ्या खास डिझाइन केलेल्या मोबाईल लाँचरवरून घेण्यात आलेली या प्रकारची ही पहिली यशस्वी चाचणी आहे. ही प्रणाली कोणत्याही पूर्वअटीशिवाय संपूर्ण देशभरातील रेल्वे नेटवर्कवर सहजपणे हलवता येते. यामुळे वापरकर्त्याला देशभरात कोठेही क्षेपणास्त्र घेऊन जाण्याची अभूतपूर्व लवचिकता मिळते. युद्धजन्य परिस्थितीत, हे लाँचर शत्रूच्या नजरेतून वाचून अत्यल्प वेळेत आणि कमी दृश्यता राखून क्षेपणास्त्र प्रक्षेपित करू शकते. या ऐतिहासिक यशाबद्दल राजनाथ सिंह यांनी DRDO, स्ट्रॅटेजिक फोर्सेस कमांड (SFC) आणि भारतीय सशस्त्र दलांचे (Indian Armed Forces) मनःपूर्वक अभिनंदन केले आहे. हे यश राष्ट्रीय संरक्षणासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा ठरले आहे.