सातारा : उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे (Eknath Shinde) यांनी त्यांच्या दोन दिवसांच्या सातारा दौऱ्यादरम्यान राजकीय कामांव्यतिरिक्त शेतीतही आपला वेळ दिला. साताऱ्यातील दरेगाव (Daregoan) या त्यांच्या मूळ गावी असलेल्या शेतात त्यांनी सुमारे ३००० स्ट्रॉबेरी रोपांची लागवड केली आहे. विशेष म्हणजे, गुरुवारी साताऱ्यातील एका सभेमध्ये सहभाग घेतल्यानंतर शिंदे यांनी दरेगाव येथे मुक्काम केला. दरेगावात पोहोचल्यावर ते केवळ विश्रांती न घेता, सकाळपासूनच स्वतः शेतीच्या कामात सहभागी झाल्याचे पाहायला मिळाले. राजकीय व्यस्तता बाजूला ठेवून, उपमुख्यमंत्री शिंदे यांनी त्यांच्या शेतातील या स्ट्रॉबेरी लागवडीच्या कामात रमून जाणे, त्यांच्यातील शेती आणि निसर्गावरील प्रेम दर्शवते. त्यांचा हा सहभाग, शेतीकामांना प्रोत्साहन देणारा आणि राजकारणापलीकडील त्यांची दुसरी बाजू दाखवणारा ठरला आहे.
"शेती माझी ओळख!" उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदेंचे शेतकऱ्यांना आवाहन
उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी केवळ स्वतःच्या शेतीत काम केले नाही, तर शेतीतज्ज्ञ आणि शेतकरी म्हणून आपली भूमिकाही स्पष्ट केली. त्यांनी यावेळी सेंद्रिय शेतीला (Organic Farming) जोरदार प्रोत्साहन दिले. ते म्हणाले, "शेती ही माझी ओळख आहे. गावी आलो की माझे पाय आपोआप शेताकडे वळतात." झाडे लावण्याबद्दल बोलताना त्यांनी सांगितले की, "झाडे लावणं ही केवळ माझी आवड नाही, तर जबाबदारी आहे." यावेळी त्यांनी राज्यातील सर्व शेतकऱ्यांनी रासायनिक खतांवर आधारित रासायनिक शेतीपासून दूर राहावे आणि नैसर्गिक शेतीकडे वळावे, असे कळकळीचे आवाहन केले. पर्यावरणाचे आणि जमिनीचे आरोग्य जपण्यासाठी नैसर्गिक शेतीचे महत्त्व त्यांनी अधोरेखित केले.
सेंद्रिय शेती, बांबू लागवडीतून महाबळेश्वरला नवी दिशा
उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी यावेळी महाबळेश्वर तालुक्यात सेंद्रिय शेती आणि बांबू लागवडीला चालना देण्यासाठी शासनाने हाती घेतलेल्या विविध उपक्रमांची माहिती दिली. या भागातील शेतीत झालेले बदल आणि पुढील नियोजन यावर त्यांनी प्रकाश टाकला. महाबळेश्वर तालुक्यात सध्या सुमारे २० हजार हेक्टर क्षेत्रात सेंद्रिय शेती सुरू आहे. त्याचबरोबर, सुमारे ९ हजार हेक्टर क्षेत्रावर बांबू लागवड करण्यात येत आहे. या भागात शेतकरी स्ट्रॉबेरी, एवोकॅडो, ब्लूबेरी, मलबेरी, पेरू, आंबा, काजू, फणस, पपई, चिकू, तसेच चंदन, रक्तचंदन आणि अगरवूड यांसारख्या मौल्यवान झाडांची लागवड देखील करत आहेत. शासनाने आता गटशेतीच्या (Group Farming) माध्यमातून कृषी उद्योगाला चालना देण्याचे निश्चित केले आहे. याअंतर्गत ५० ते १०० शेतकऱ्यांना एकत्र आणून सामूहिक फळबाग शेती आणि फळप्रक्रिया उद्योग सुरू करण्याचे मोठे नियोजन करण्यात आले आहे. उपमुख्यमंत्र्यांनी सांगितले की, स्थानिक पातळीवरच हे प्रक्रिया उद्योग उभे राहिल्यास, शेतकऱ्यांना उत्पादनाचा थेट आणि मोठा नफा मिळवता येईल.
शेती ही आत्मसंतोषाची वाट
शेतीला केवळ व्यवसाय न मानता, ते 'आत्मसंतोषाची वाट' असल्याचे नमूद केले. त्यांच्या मते, पर्यावरण जपत आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला (Rural Economy) बळकटी देत शेती करणे, हेच आजच्या काळात खऱ्या देशसेवेचे रूप आहे. राज्य शासन आता शेतकऱ्यांना औषधी वनस्पतींच्या लागवडीसाठी विशेष प्रोत्साहन देत आहे. सह्याद्रीच्या पर्वतरांगांमध्ये आढळणाऱ्या ३५० हून अधिक औषधी वनस्पतींचा अभ्यास केला जात आहे. या वनस्पतींची यशस्वी लागवड करण्यासाठी शेतकऱ्यांना शासनाकडून मार्गदर्शन केले जात आहे, जेणेकरून शेतकरी आपला नफा वाढवू शकतील आणि पर्यावरणाचेही संवर्धन करू शकतील.
भविष्यात महाबळेश्वर होणार नैसर्गिक शेतीचे आदर्श केंद्र!
बांबू लागवडीमुळे स्थानिक शेतकऱ्यांसाठी उद्योजकतेचा नवा मार्ग उपलब्ध झाला आहे. योग्य नियोजनामुळे महाबळेश्वरचा हा भाग भविष्यात नैसर्गिक शेतीचे एक आदर्श केंद्र म्हणून ओळखला जाईल. याला प्रोत्साहन देण्यासाठी, अलीकडील मंत्रिमंडळ बैठकीत बांबू बायोप्रॉडक्ट उद्योगांना (Bamboo Bioproduct Industries) मोठी चालना देण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे लवकरच विविध कंपन्या या भागात बांबू उत्पादनांच्या खरेदीसाठी येणार आहेत. यामुळे स्थानिक शेतकऱ्यांना त्यांच्या उत्पादनांना मोठी बाजारपेठ मिळेल आणि त्यांना मोठा आर्थिक लाभ मिळण्याची शक्यता आहे. बांबू आणि सेंद्रिय शेतीला उद्योगाची जोड मिळाल्यास ग्रामीण अर्थव्यवस्था अधिक मजबूत होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
खासदार डॉ. श्रीकांत शिंदेंच्या सहकार्याने फळप्रक्रिया उद्योगांना गती
शिंदे यांनी यावेळी खासदार डॉ. श्रीकांत शिंदे यांच्या सहकार्याचा विशेष उल्लेख केला. खासदार शिंदे यांच्या पुढाकाराने या परिसरात वृक्षारोपण, सेंद्रिय शेती (Organic Farming) आणि फळप्रक्रिया उद्योगांना (Fruit Processing Industries) मोठी चालना मिळत आहे. या सर्व एकत्रित प्रयत्नांमुळे, भविष्यात हा संपूर्ण भाग नैसर्गिक शेतीचे एक आदर्श केंद्र म्हणून विकसित होईल, असा ठाम विश्वास उपमुख्यमंत्र्यांनी यावेळी व्यक्त केला. स्थानिक पातळीवर उद्योगांची उभारणी झाल्यास शेतकऱ्यांच्या उत्पादनांना चांगली किंमत मिळेल आणि परिसराच्या आर्थिक विकासाला मदत होईल, असे मत त्यांनी मांडले.