मुंबई : महाराष्ट्रातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या (Local Self-Government Bodies) निवडणुकांची गेल्या अनेक दिवसांपासून असलेली प्रतीक्षा आज संपण्याची शक्यता आहे. राज्य निवडणूक आयोगाची (State Election Commission) आज एक अत्यंत महत्त्वाची बैठक आयोजित करण्यात आली आहे, ज्याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.
आज दुपारी ४ वाजता मोठी घोषणा अपेक्षित
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर आज, दुपारी ४ वाजता निवडणूक आयोगाने पत्रकार परिषदेचे (Press Conference) आयोजन केले आहे. या पत्रकार परिषदेत निवडणूक आयोगाकडून निवडणुकीच्या तारखांची घोषणा (Announcement of Election Dates) होण्याची दाट शक्यता आहे.
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका ३ टप्प्यात होणार; आयोगाची रणनिती निश्चित
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांचा कार्यक्रम राज्य निवडणूक आयोगाकडून आता तीन टप्प्यात राबवला जाण्याची चिन्हे आहेत. आयोगाने वेळ आणि संसाधनांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी ही खास रणनिती निश्चित केल्याचे सूत्रांनी सांगितले आहे.
पहिला टप्पा: नगरपालिका आणि नगरपंचायती
निवडणुकांच्या पहिल्या टप्प्यात राज्यातील २४६ नगरपालिका (Municipal Councils) आणि ४२ नगरपंचायतीची (Nagar Panchayats) निवडणूक पार पडणार आहे. पहिल्या टप्प्यातील मतदान प्रक्रिया आणि निकाल अवघ्या २१ दिवसांमध्ये (21 Days) पार पडेल, अशी आयोगाची तयारी आहे.
दुसरा टप्पा: जिल्हा परिषद आणि पंचायत समिती
पहिला टप्पा पूर्ण झाल्यानंतर तात्काळ दुसऱ्या टप्प्यातील निवडणुकीची घोषणा केली जाण्याची शक्यता आहे. पहिल्या टप्प्यातील प्रक्रिया संपताच दुसऱ्या टप्प्यात जिल्हा परिषद (Zilla Parishad - ZP) आणि पंचायत समितीच्या (Panchayat Samiti) निवडणुकीची घोषणा निवडणूक आयोगाकडून केली जाऊ शकते.
तिसरा टप्पा: महानगरपालिकांचा
सर्वात शेवटी आणि अंतिम टप्प्यात राज्यातील मोठ्या महानगरपालिकांच्या (Municipal Corporations) निवडणुकीची घोषणा होण्याची शक्यता आहे. या त्रिसूत्री कार्यक्रमामुळे राज्यातील राजकीय पक्षांना प्रत्येक टप्प्यावर आपली रणनीती बदलावी लागणार आहे. त्यामुळे आज (संध्याकाळी ४ वाजता) होणाऱ्या निवडणूक आयोगाच्या घोषणेकडे सर्व राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.
'त्रिसूत्री' कार्यक्रम निश्चित!
पहिल्या टप्प्यात नगरपालिका आणि नगर पंचायतीच्या निवडणुका होणार आहेत. त्यानंतर अनुक्रमे जिल्हा परिषद आणि पंचायत समिती तसेच महापालिकांच्या निवडणुका पार पाडल्या जातील. पहिल्या टप्प्यातील नगरपालिका आणि नगर पंचायतीच्या निवडणुकांसाठी नोव्हेंबर महिन्यात मतदान होण्याची शक्यता आहे. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, नगरपालिका निवडणुकीची घोषणा मंगळवारी (आज) केली जाण्याची शक्यता वर्तविली जात आहे. ही घोषणा होताच राज्यात तातडीने आचारसंहिता (Code of Conduct) लागू होईल. या घोषणेकडे सर्वच राजकीय पक्षांचे लक्ष लागून राहिले आहे, कारण यामुळे राज्यात निवडणुकीचा रणसंग्राम सुरू होणार आहे.
सुप्रीम कोर्टाच्या निर्देशांनुसार लगबग! आज तारखांची घोषणा अपेक्षित
सर्वोच्च न्यायालयाच्या कठोर निर्देशांनुसार, मुदत संपलेल्या या सर्व संस्थांच्या निवडणुका ३१ जानेवारी २०२६ पूर्वी घेणे अनिवार्य आहे. या पार्श्वभूमीवर, मंगळवारी (आज) राज्य निवडणूक आयोग (State Election Commission) पत्रकार परिषद घेऊन निवडणुकांच्या तारखांची अधिकृत घोषणा करेल, अशी शक्यता वर्तवली जात आहे. या बहुप्रतीक्षित निवडणुकांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर स्थानिक संस्थांचा समावेश असणार आहे, ज्यामुळे संपूर्ण राज्याचे लक्ष या निवडणूक कार्यक्रमावर केंद्रित झाले आहे.
२८९ नगरपालिका (Municipal Councils)
३२ जिल्हा परिषदा (Zilla Parishads - ZP)
३३१ पंचायत समित्या (Panchayat Samitis)
२९ महानगरपालिका (Municipal Corporations)
एकूण ६८१ हून अधिक स्थानिक स्वराज्य संस्थांसाठी मतदान होणार असल्याने, ही निवडणूक प्रक्रिया राज्याच्या राजकीय (Political) आणि प्रशासकीय (Administrative) दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.