वॉशिंग्टन : अमेरिकेतील (America) सर्वात महत्त्वाच्या शहरांपैकी एक असलेल्या न्यूयॉर्क शहराच्या महापौर पदाच्या (Mayoral Election) निवडणुकांचे निकाल जाहीर झाले आहेत. या निवडणुकीत भारतीय वंशाचे जोरहान ममदानी (Zohran Mamdani) यांनी दणदणीत विजय मिळवत इतिहास रचला आहे. ममदानी हे न्यूयॉर्क शहराचे पहिले मुस्लिम महापौर (First Muslim Mayor) बनले आहेत. महापौरपदाच्या शर्यतीत ममदानी हे सुरुवातीपासूनच निर्णायक आघाडीवर होते. जोरहान ममदानी यांचा हा विजय अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) आणि त्यांच्या रिपब्लिकन पक्षासाठी मोठा धक्का मानला जात आहे. ममदानी यांचा विजय हा ट्रम्प यांच्या राजकीय विचारधारेला धक्का देणारा आणि न्यूयॉर्कमधील प्रगतीशील मतदारांचा कौल दर्शवणारा आहे. ममदानी यांच्या विजयामुळे न्यूयॉर्कच्या राजकारणात एका नव्या युगाची सुरुवात झाली आहे.
जोरहान ममदानी: 'युगांडा' ते 'न्यूयॉर्कचे पहिले मुस्लिम महापौर'
न्यूयॉर्क शहराचे पहिले मुस्लिम महापौर बनलेले जोरहान ममदानी (Zohran Mamdani) हे अवघे ३३ वर्षांचे असून, ते सध्या न्यूयॉर्क राज्य विधानसभेचे सदस्य म्हणून कार्यरत आहेत. ममदानी यांचा जन्म युगांडातील कंपाला येथे झाला. वयाच्या सातव्या वर्षी त्यांनी न्यूयॉर्कमध्ये स्थलांतर केले आणि त्यानंतर त्यांना न्यूयॉर्कचे नागरिकत्व मिळाले. ममदानी यांनी त्यांच्या कॉलेजमध्ये 'पॅलेस्टाईनमधील स्टुडंट्स फॉर जस्टिस' या संस्थेची स्थापना केली. याच सामाजिक आणि राजकीय कामातून त्यांना राजकारणात प्रवेश करण्याची प्रेरणा मिळाली. न्यूयॉर्क शहरातील महापौरपदाच्या निवडणुकीत ते न्यूयॉर्कचे माजी महापौर अँड्र्यू कुओमा यांच्याविरोधात उभे राहिले होते. या निवडणुकीत त्यांना अमेरिकेच्या प्रतिनिधी अलेक्झांड्रिया ओकासिओ-कार्टेझ यांचा मोठा आणि महत्त्वाचा पाठिंबा मिळाला होता, ज्यामुळे त्यांच्या विजयाचा मार्ग सोपा झाला. ममदानींचा हा विजय केवळ न्यूयॉर्कच्या राजकारणासाठीच नव्हे, तर अमेरिकेतील विविधतेच्या राजकारणासाठी देखील महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे.
"हा न्यूयॉर्कचा विजय"; ममदानींकडून राजकीय घराण्याला थेट आव्हान
ममदानी यांनी आपल्या भाषणात या विजयाचे श्रेय सामान्य जनतेला दिले: "हा विजय टॅक्सी चालकांपासून ते सर्व कामगार वर्गाचा विजय आहे." आपले विरोधक आणि माजी महापौर ॲंड्र्यू कुओमा यांचा उल्लेख करताना ममदानी यांनी राजकीय घराण्यावर थेट हल्ला चढवला. ममदानी म्हणाले, "आम्ही एका राजकीय घराण्याचा पराभव केला आहे." त्यांनी ॲंड्र्यू कुओमा यांना वैयक्तिक आयुष्यासाठी शुभेच्छा दिल्या, पण यापुढे त्यांचे नाव शेवटच्या वेळी घेत असल्याचेही स्पष्टपणे सांगितले. ममदानी यांनी त्यांच्या विजयाचे वर्णन चांगल्या बदलाचा संदेश देणारे ठरवले. "जनतेने मला निवडून एक चांगल्या बदलाचा संदेश दिला आहे. माझा हा विजय एकता आणि विश्वासाचा विजय आहे," असे ते म्हणाले. ममदानी यांच्या या विजयाने न्यूयॉर्कच्या राजकारणात मोठा बदल झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
ट्रम्प यांना थेट 'राजकीय झटका'! ममदानी महापौर झाल्यामुळे रिपब्लिकन पक्षात गोंधळ
दरम्यान, न्यूयॉर्क शहराच्या महापौर निवडणुकीत भारतीय वंशाचे जोरहान ममदानी यांचा विजय हा अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांच्यासाठी मोठा राजकीय धक्का मानला जात आहे. ममदानी उमेदवार बनल्याच्या सुरुवातीपासूनच ट्रम्प यांनी त्यांच्या उमेदवारीला कडाडून विरोध केला होता. इतकेच नव्हे तर, ममदानी महापौर झाल्यास न्यूयॉर्कच्या निधीत कपात करण्याची धमकीही ट्रम्प यांनी दिली होती. ट्रम्प यांच्यासोबतच टेस्लाचे सीईओ एलॉन मस्क (Elon Musk) यांच्यासारख्या अनेक प्रमुख व्यक्तींनी (Prominent Figures) ममदानी यांचे विरोधक आणि माजी महापौर ॲंड्र्यू कुओमा (Andrew Cuomo) यांना निवडणुकीत उघडपणे पाठिंबा दिला होता. मात्र, जनतेने ममदानी यांना साथ देत हा पाठिंबा निष्प्रभ ठरवला. ममदानी यांच्या विजयामुळे सध्या अमेरिकेत रिपब्लिकन पक्षात (Republican Party) मोठा गोंधळ उडाला आहे. हा विजय ट्रम्प यांच्या 'America First' धोरणाला विरोध करणाऱ्या प्रगतीशील राजकारणाचे यश मानला जात आहे. ममदानींच्या विजयाने ट्रम्प यांना त्यांच्या होम ग्राऊंडवरच आव्हान मिळाले आहे.
भारतीय वंशाच्या गजाला हाश्मी यांची लेफ्टनंट गव्हर्नरपदी निवड
अमेरिकेच्या राजकारणातून भारतीय वंशाच्या व्यक्तींसाठी आणखी एक मोठी आणि गौरवपूर्ण बातमी समोर आली आहे. न्यूयॉर्कमध्ये जोरहान ममदानी महापौर झाल्यानंतर, आता भारतीय वंशाच्या गजाला हाश्मी (Ghazala Hashmi) यांनी देखील व्हर्जिनियाच्या लेफ्टनंट गव्हर्नरपदाची निवडणूक जिंकली आहे. गजाला हाश्मी यांनी हा विजय मिळवून अमेरिकेच्या इतिहासात उच्च पदावर विराजमान होणाऱ्या पहिल्या मुस्लिम महिला होण्याचा ऐतिहासिक विक्रम केला आहे.
हाश्मी यांनी या निवडणुकीत रिपब्लिकन उमेदवार (Republican Candidate) जॉन रीड (John Reid) यांचा पराभव (Defeated) केला आहे.
जोरहान ममदानी यांच्या न्यूयॉर्कमधील विजयानंतर लगेचच व्हर्जिनियात गजाला हाश्मी यांना मिळालेला हा विजय अमेरिकेतील विविध राजकीय शक्तींचे महत्त्व दर्शवतो.