मध्य-पूर्वेतील रणसंग्राम आता केवळ लष्करी तळांपुरता मर्यादित राहिलेला नसून तो थेट सर्वसामान्य नागरिकांच्या घरापर्यंत पोहोचला आहे. इराण आणि इस्रायल यांच्यातील संघर्षाने भीषण वळण घेतले असून, अमेरिका आणि इस्रायलच्या संयुक्त हल्ल्यांमुळे इराणमध्ये आतापर्यंत २,००० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. यामध्ये तब्बल १६५ लहान मुलींचा समावेश असल्याने जागतिक स्तरावर संताप व्यक्त केला जात आहे.
इस्रायलवर अमेरिकेचा प्रभाव?
तेहरान विद्यापीठ येथील प्राध्यापक फौद इझादी यांनी या युद्धाला “अनावश्यक” आणि “बेकायदेशीर” ठरवले आहे. त्यांच्या मते, इराणकडून अमेरिकेला कोणताही थेट धोका नसताना केवळ इस्रायलच्या दबावामुळे अमेरिकेने या संघर्षात सहभाग घेतला. या माध्यमातून इस्रायल आपले प्रादेशिक वर्चस्व प्रस्थापित करण्यासाठी अमेरिकन सैन्य आणि अत्याधुनिक शस्त्रास्त्रांचा वापर करत असल्याचा आरोप त्यांनी केला.
तेलावर नियंत्रणासाठी संघर्ष?
या युद्धामागे विचारधारेपेक्षा ‘काळे सोने’ म्हणजेच तेल हे मुख्य कारण असल्याची चर्चा रंगली आहे. १९५३ मधील इराणमधील लष्करी उठाव १९५३ ची आठवण करून देत प्राध्यापक इझादी यांनी सांगितले की, त्या काळात जसे इराणच्या तेलसंपत्तीवर नियंत्रण मिळवण्याचा प्रयत्न झाला, तसाच प्रयत्न आता पुन्हा होत आहे. इराणच्या तेल सुविधांवर होणारे हल्ले हे केवळ लष्करी कारवाई नसून देशाला आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत करण्याचा डाव असल्याचा दावा त्यांनी केला.
इराणचा इशारा: ‘प्रत्युत्तर देणारच’
इराणने सुरुवातीला केवळ अमेरिकेच्या लष्करी तळांनाच लक्ष्य केले होते, कारण ते आंतरराष्ट्रीय कायद्यानुसार वैध मानले जातात. मात्र, जेव्हा इस्रायलने इराणच्या तेल शुद्धीकरण प्रकल्पांवर हल्ले सुरू केले, तेव्हापासून इराणनेही आक्रमक भूमिका घेतली आहे. नागरी सुविधांवर हल्ले झाल्यामुळे आता प्रतिशोध घेण्याशिवाय पर्याय नसल्याचे इझादी यांनी स्पष्ट केले.