इराणचे परराष्ट्रमंत्री अब्बास अराघची यांनी पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख आसिम मुनीर यांची इस्लामाबादमध्ये भेट घेतली असून, अमेरिकेसोबत वाढलेल्या कूटनीतिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर ही भेट अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे. इराणी प्रतिनिधीमंडळ पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबाद येथे पोहोचताच शहरात कडक सुरक्षा व्यवस्था लागू करण्यात आली आहे. प्रमुख रस्ते बंद करण्यात आले असून, उच्च सुरक्षा असलेला ‘रेड झोन’ पूर्णपणे सील करण्यात आला आहे.
या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानचे उपपंतप्रधान इशाक दार यांनी सोशल मीडियावर प्रतिक्रिया देताना इराणच्या परराष्ट्रमंत्र्यांचे स्वागत केले आणि प्रादेशिक शांतता व स्थैर्यासाठी अर्थपूर्ण चर्चेची अपेक्षा व्यक्त केली. मात्र, या भेटीचे वेळापत्रक अत्यंत संवेदनशील मानले जात आहे, कारण अमेरिकेचे प्रतिनिधी स्टीव्ह विटकॉफ आणि जेरेड कुशनर हे देखील या प्रदेशात येणार असल्याची माहिती व्हाईट हाऊसकडून देण्यात आली आहे. तरीही इराणने स्पष्टपणे सांगितले आहे की, ते अमेरिकेसोबत थेट चर्चा करणार नाहीत.
या तणावामागे तीन प्रमुख मुद्दे आहेत. इराणचा उच्च स्तरावरील युरेनियम साठा आणि त्याच्या अणुकार्यक्रमाचे भवितव्य, हॉर्मुझची सामुद्रधुनी या महत्त्वाच्या जलमार्गाचे पुनरुज्जीवन, तसेच लेबनॉनमधील इस्रायलच्या लष्करी कारवाया. अमेरिकेने प्रत्यक्ष चर्चेसाठी तयारी दर्शवली असली तरी इराणने ती शक्यता नाकारली आहे.
अमेरिकेच्या बाजूने कॅरोलिन लेव्हिट यांनी चर्चेची शक्यता व्यक्त केली असून, उपराष्ट्रपती जे.डी. व्हान्स यांनी यापूर्वी झालेल्या २१ तासांच्या चर्चेत कोणताही ठोस निष्कर्ष न निघाल्याची खंत व्यक्त केली. त्यांनी इराणच्या अणुकार्यक्रमाबाबत चिंता व्यक्त करताना सांगितले की, पूर्वीच्या सुविधा नष्ट झाल्या असल्या तरी भविष्यात अण्वस्त्र विकास थांबवण्याची हमी दिसत नाही. दरम्यान, मध्यपूर्वेत अमेरिकेची लष्करी उपस्थिती वाढत असून यूएसएस जॉर्ज एच.डब्ल्यू. बुश हे तिसरे विमानवाहू जहाज तैनात करण्यात आले आहे.
१९७९ मधील इराणी क्रांती नंतरच्या काळातील हे सर्वात उच्चस्तरीय कूटनीतिक प्रयत्न मानले जात असले तरी सध्या चर्चा ठप्प अवस्थेत आहे. अमेरिकेने लादलेला सागरी नाकाबंदी हटवली जात नाही तोपर्यंत इराण चर्चेला तयार नसल्याची भूमिका कायम आहे. प्रत्युत्तरादाखल इराणने हॉर्मुझची सामुद्रधुनीमध्ये ‘प्रत्यक्ष नाकाबंदी’ लागू केल्यामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली आहे.
सध्याच्या घडीला इस्लामाबादमध्ये परिस्थिती तणावपूर्ण असून, पुढील चर्चेबाबत अजूनही कोणतीही ठोस माहिती समोर आलेली नाही. त्यामुळे प्रादेशिक तसेच जागतिक स्तरावर या घडामोडींवर सर्वांचे लक्ष लागले आहे.