नवी मुंबई : कोकणवासियांसाठी आणि कोकण रेल्वे (Konkan Railway) मार्गावरून प्रवास करणाऱ्या लाखो प्रवाशांसाठी एक महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. अनेकांच्या पसंतीची असलेली कोकण रेल्वे आता पावसाळ्यात आणखी सुरक्षित आणि सुरळीत धावण्यासाठी सज्ज होत आहे. अवघ्या काही दिवसांवरच मान्सून (Monsoon) येऊन ठेपला असून, पावसाळ्यात प्रवाशांचा प्रवास सुरक्षित व्हावा यासाठी कोकण रेल्वे प्रशासनाने व्यापक प्री-मान्सून (Pre-Monsoon) देखभाल आणि दुरुस्तीची कामे हाती घेतली आहेत. संभाव्य धोके टाळण्यासाठी रेल्वे मार्गावरील विविध अभियांत्रिकी कामांना युद्धपातळीवर वेग देण्यात आला आहे.
देशातील सर्वाधिक आव्हानात्मक आणि भौगोलिकदृष्ट्या गुंतागुंतीच्या रेल्वे मार्गांपैकी एक असलेल्या कोकण रेल्वे मार्गावर एकेरी ट्रॅक (Single Track) प्रणालीवर मोठ्या प्रमाणात रेल्वे वाहतूक सुरू असते. त्यामुळे ट्रॅकची मजबुती (Track Strengthening), गाड्यांचे नियोजन (Train Operations Planning) आणि सुरक्षितता (Safety Management) याकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक असते. विशेषतः पावसाळ्याच्या काळात दरड कोसळणे, पाणी साचणे (Waterlogging) किंवा रेल्वे रुळांवर प्रतिकूल परिणाम होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन रेल्वे प्रशासनाने आधीपासूनच प्रतिबंधात्मक उपाययोजना सुरू केल्या आहेत.
रेल्वे मार्गिकेवरील दुरुस्ती आणि देखभाल कामांमध्ये कटिंग लोअरिंग (Cutting Lowering), ट्रॅक लिफ्टिंग (Track Lifting), डीप स्क्रीनिंग (Deep Screening), बीएलटी दुरुस्ती (BLT Repair), थ्रू ट्रॅक रिन्यूअल (Through Track Renewal) तसेच पीक्यूआरएस देखभाल (PQRS Maintenance) यांसारख्या महत्त्वाच्या अभियांत्रिकी कामांचा समावेश आहे. या सर्व कामांच्या माध्यमातून रेल्वे मार्ग अधिक मजबूत, सुरक्षित आणि दीर्घकालीन वापरासाठी सक्षम करण्यावर भर दिला जात आहे. परिणामी, कोकणवासीयांसह हजारो प्रवाशांचा प्रवास अधिक सुरक्षित, आरामदायी आणि सुरळीत होण्यास मदत होणार आहे.
दरम्यान, या देखभाल आणि दुरुस्तीच्या कामांमुळे काही ठिकाणी रेल्वे गाड्यांच्या वेगावर तात्पुरत्या स्वरूपात मर्यादा (Speed Restrictions) घालण्यात आल्या आहेत. तसेच काही ब्लॉक (Traffic Blocks) घेतल्यामुळे काही एक्स्प्रेस गाड्यांना अल्प विलंब (Minor Delays) होण्याची शक्यता आहे. मात्र, हा ब्लॉक केवळ तात्पुरत्या कालावधीसाठी असून भविष्यातील रेल्वे सुरक्षितता (Railway Safety) आणि अखंडित सेवा (Seamless Operations) सुनिश्चित करण्यासाठी ही कामे अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहेत.
कोकण रेल्वे प्रशासनाने मे महिन्याच्या अखेरपर्यंत सर्व प्री-मान्सून कामे पूर्ण करण्याचे नियोजन (Planning) केले असून, यामुळे आगामी पावसाळ्यात प्रवाशांना अधिक सुरक्षित, विश्वासार्ह आणि सुखकर रेल्वे प्रवासाचा अनुभव मिळणार आहे.