WASHINGTON, USA : एका बाजूला फुटबॉलच्या महाकुंभाची जोरदार तयारी सुरू असताना, दुसरीकडे अमेरिकेतील कडक स्थलांतरण धोरणांमुळे २०२६ फिफा विश्वचषक वादाच्या भोवऱ्यात सापडला आहे. "जगभरातील सर्वांचे स्वागत आहे," असे ब्रीदवाक्य असलेल्या या स्पर्धेत प्रत्यक्षात मात्र कठोर 'अटी' लागू करण्यात आल्या आहेत, ज्यामुळे चाहते, खेळाडू आणि मानवाधिकार संघटनांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
स्थलांतरितांमध्ये दहशतीचे वातावरण
१९७४ नंतर प्रथमच विश्वचषक खेळणाऱ्या हैतीसह कोट डी'आयव्होर, इराण आणि सेनेगल यांसारख्या देशांतील चाहत्यांना ट्रम्प प्रशासनाच्या 'प्रवासबंदी'चा (Travel Ban) मोठा फटका बसला आहे. वैध व्हिसा नसल्यास या देशांच्या नागरिकांना अमेरिकेत प्रवेश नाकारला जात आहे. ओहायोमधील एक हैतीयन नागरिक एमिल सांगतो, "आमचा संघ खेळायला येईल, पण आमचे चाहते सुरक्षिततेच्या भीतीने घरबसल्या सामना पाहण्यास भाग पडत आहेत."
स्टेडियममध्ये आयसीई (ICE) चा पहारा
अमेरिकन प्रशासनाने विश्वचषकादरम्यान सुरक्षेच्या नावाखाली 'इमिग्रेशन अँड कस्टम्स एनफोर्समेंट' (ICE) ला सक्रिय केले आहे. डीएचएस सचिव मार्कवेन मुलीन यांनी स्पष्ट केले की, सामन्यांच्या ठिकाणी आयसीई एजंट रोज उपस्थित असतील. व्हाईट हाऊस वर्ल्ड कप टास्क फोर्सचे कार्यकारी संचालक अँड्र्यू ज्युलियानी यांनी स्टेडियममधील संभाव्य छाप्यांची शक्यता नाकारण्यास नकार दिला आहे. ह्युमन राइट्स वॉचच्या आकडेवारीनुसार, गेल्या १५ महिन्यांत यजमान ११ शहरांमध्ये १,६७,००० हून अधिक लोकांना अटक करण्यात आली आहे, ज्यापैकी ६५ टक्के लोकांवर कोणतेही गुन्हे दाखल नव्हते.
खेळाडू आणि पंचही कचाट्यात
केवळ चाहतेच नाही, तर फुटबॉलच्या जगातील दिग्गजही या धोरणांचे बळी ठरत आहेत. २०२५ सालचे 'सीएएफ रेफरी ऑफ द इयर' ठरलेले सोमाली पंच ओमर अब्दुलकादिर अर्तान यांच्याकडे राजनैतिक पासपोर्ट असूनही, मियामी विमानतळावर त्यांना प्रवेश नाकारण्यात आला आणि परत पाठवण्यात आले. फिफाने यावर "यजमान देशाचा निर्णय" असे म्हणून हात झटकल्याने क्रीडा विश्वातून नाराजी व्यक्त होत आहे.
सामुदायिक प्रतिकार आणि भीतीचे सावट
प्रतिकार: लॉस एंजेलिसमधील सोफी स्टेडियमच्या कर्मचाऱ्यांनी इमिग्रेशनपासून संरक्षण न मिळाल्यास संपाचा इशारा दिला आहे. डॅलसमध्ये स्थलांतरित कुटुंबे आणीबाणीच्या उपाययोजनांसाठी प्रशिक्षण घेत आहेत.
तुरुंगाची उभारणी: कॅन्सस सिटीमध्ये या स्पर्धेसाठी २५ दशलक्ष डॉलर्स खर्चून एक नवीन 'अटकेची सुविधा' (तुरुंग) उभारण्यात आली आहे, ज्याने मानवाधिकार संघटनांचे कान टवकारले आहेत.
प्रवास सूचना: एसीएलयू (ACLU) सह १२० हून अधिक संस्थांनी पर्यटक आणि खेळाडूंना वंशिक भेदभाव आणि सोशल मीडिया तपासणीच्या धोक्यांबाबत सावध राहण्याचा इशारा दिला आहे.
फिफाची भूमिका वादात
फिफाचे अध्यक्ष जियानी इन्फँटिनो यांनी डोनाल्ड ट्रम्प यांना 'फिफा शांतता पुरस्कार' बहाल केल्याने ही स्पर्धा राजकीयदृष्ट्या वादात सापडली आहे. 'फिफा जगाला एकत्र आणते' अशी घोषणा असली, तरी प्रत्यक्षात आयसीईच्या छाप्यांवर स्थगिती मिळवण्यासाठी फिफा प्रशासनाने कोणतीही ठोस भूमिका घेतलेली दिसत नाही.
गुरुवारी सुरू होणाऱ्या या विश्वचषकात मैदानावर फुटबॉलचा उत्साह दिसेल, पण मैदानाच्या बाहेर मात्र 'अटींसह स्वागताचा' तणाव कायम राहणार आहे.