मुंबई : महाराष्ट्रातील सरकारी शाळांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या गुणवंत विद्यार्थ्यांसाठी एक अत्यंत आनंदाची बातमी समोर आली आहे. आतापर्यंत केवळ स्वप्न वाटणाऱ्या ‘इस्रो’ (ISRO) आणि अमेरिकेतील ‘नासा’ (NASA) यांसारख्या जागतिक दर्जाच्या अंतराळ संशोधन संस्थांची भेट आता सरकारी शाळांमधील विद्यार्थ्यांना घेता येणार आहे. भारतीय रेल्वे खानपान आणि पर्यटन महामंडळाने (IRCTC) या शैक्षणिक सहलींचे आयोजन करण्यासाठी पुढाकार घेतला असून, या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पासाठी त्यांनी निविदा प्रक्रियेत सहभाग नोंदवला आहे. हा निर्णय राज्यातील शालेय शिक्षण क्षेत्रात एक नवे पर्व सुरू करणारा ठरेल, अशी चर्चा आता सुरू झाली आहे.
विद्यार्थ्यांच्या भविष्याला नवी दिशा देणारा उपक्रम
दरवर्षी महाराष्ट्रातील विविध सरकारी शाळांमधील हुशार आणि गुणवंत विद्यार्थ्यांची निवड करून त्यांना वैज्ञानिक प्रगतीची ओळख करून दिली जाते. या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश विद्यार्थ्यांना केवळ फिरवणे हा नसून, त्यांना अत्याधुनिक विज्ञान, अवकाश संशोधन आणि तंत्रज्ञानाची प्रत्यक्ष माहिती देणे हा आहे. अशा प्रकारच्या सहलींमुळे विद्यार्थ्यांच्या मनात विज्ञानाबद्दलची आवड निर्माण होऊन त्यांना भविष्यात या क्षेत्रात करिअर करण्यासाठी मोठी प्रेरणा मिळते. विशेष म्हणजे, आतापर्यंत या सहलींची जबाबदारी खासगी ट्रॅव्हल एजन्सींकडे होती, परंतु आता IRCTC सारखी सरकारी यंत्रणा यात उतरल्यामुळे या सहली अधिक सुरक्षित आणि दर्जेदार होतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
IRCTC ची व्याप्ती वाढवण्याची तयारी
IRCTC चे पश्चिम विभाग आता केवळ रेल्वे बुकिंग किंवा धार्मिक सहलींपुरते मर्यादित न राहता, शैक्षणिक पर्यटनाच्या क्षेत्रातही आपले वर्चस्व निर्माण करण्याच्या तयारीत आहे. सध्या हा उपक्रम प्रायोगिक तत्त्वावर एका जिल्ह्यापुरता मर्यादित असला तरी, IRCTC चे ध्येय मोठे आहे. भविष्यात कोल्हापूर, मुंबईसह महाराष्ट्रातील इतर महत्त्वाच्या जिल्ह्यांमधूनही अशाच प्रकारे विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक सहलींचे आयोजन करण्याचा महामंडळाचा मानस आहे. यामुळे केवळ शहरातीलच नव्हे, तर ग्रामीण भागातील हुशार मुलांपर्यंतही जागतिक दर्जाच्या विज्ञानाची संधी पोहोचण्यास मदत होईल.
प्रशासकीय स्तरावर गांभीर्य आणि तयारी
या ऐतिहासिक बदलाबाबत IRCTC पश्चिम विभागाचे समूह महाव्यवस्थापक गौरव झा यांनी सविस्तर प्रतिक्रिया दिली. ते म्हणाले की, "आम्ही वर्षानुवर्षे देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पर्यटनाचे यशस्वी आयोजन करत आलो आहोत. मात्र, विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीसाठी जागतिक दर्जाच्या संस्थांच्या सहलींचे आयोजन करण्याची ही आमची पहिलीच वेळ आहे. ही एक मोठी जबाबदारी असून, निविदा प्रक्रियेतील सर्व अटी व शर्तींची पूर्तता करून विद्यार्थ्यांना उत्तम सुविधा पुरवण्यासाठी आम्ही पूर्णपणे सज्ज आहोत. भविष्यात मुंबईसह राज्यातील सर्वच जिल्ह्यांत या उपक्रमाचा विस्तार करण्याचे आमचे उद्दिष्ट आहे."