नवी दिल्ली : भारताच्या सागरी आणि ऊर्जा सुरक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाची घडामोड घडली आहे. भारतीय ध्वज असलेले तीन कच्चे तेलवाहू टँकर होर्मुझ सामुद्रधुनी यशस्वीपणे पार करून भारताकडे रवाना झालेत. या तिन्ही जहाजांमध्ये एकूण ८.६ लाख मेट्रिक टनांहून अधिक कच्चे तेल असून, ९४ भारतीय खलाशी त्यावर कार्यरत आहेत.
भारतीय ध्वज असलेले ‘देश वैभव’, ‘देश विभोर’ आणि ‘सनमार हेराल्ड’ हे तीन कच्चे तेलवाहू टँकर ९४ भारतीय खलाशांसह आणि ८.६ लाख मेट्रिक टनांहून अधिक माल घेऊन होर्मुझ सामुद्रधुनी यशस्वीपणे पार करून भारताकडे रवाना झाल्याचे केंद्रीय बंदरे, जहाजबांधणी आणि जलमार्ग मंत्री सर्बानंद सोनोवाल यांनी ‘एक्स’वरील पोस्टमध्ये स्पष्ट केले.
प्रादेशिक तणाव कमी होत असतानाच या जहाजांची हालचाल सुरू झाली आहे. यापूर्वी, १८ जून रोजी अमेरिकेने प्रादेशिक संघर्ष कमी करण्यासाठी झालेल्या प्रारंभिक राजनैतिक यशानंतर होर्मुझ सामुद्रधुनीतील जहाजवाहतुकीवरील निर्बंध हटवले होते. त्यामुळे सुरक्षेच्या कारणास्तव अनेक महिन्यांपासून बाधित असलेली तेलवाहू जहाजांची वाहतूक पुन्हा सुरू होऊ शकली. भारत अजूनही मोठ्या प्रमाणावर आयात केलेल्या कच्च्या तेलावर अवलंबून असल्यामुळे या टँकरांचा सुरक्षित प्रवास निर्बाध सागरी ऊर्जा मार्गांचे महत्त्व अधोरेखित करतो.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, ही तीनही जहाजे २४ जून ते १ जुलैदरम्यान भारतीय बंदरांवर पोहोचण्याची शक्यता आहे. ‘देश वैभव’ हे जहाज गुजरातमधील वाडीनार बंदर येथे पोहोचण्याची अपेक्षा आहे, तर ‘देश विभोर’ सिक्का बंदरावर दाखल होणार आहे. ‘सनमार हेराल्ड’ हे जहाज २० जून रोजी होर्मुझ सामुद्रधुनी पार करून १ जुलै रोजी पारादीप बंदर येथे पोहोचणार आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनी हा जागतिक तेल वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे. प्रादेशिक तणावामुळे या मार्गावरील जहाज वाहतुकीवर काही काळ परिणाम झाला होता. मात्र, परिस्थिती सुधारल्यानंतर तेलवाहू जहाजांची हालचाल पुन्हा सुरू झाली आहे. भारत मोठ्या प्रमाणावर आयात केलेल्या कच्च्या तेलावर अवलंबून असल्याने या टँकरांचा सुरक्षित प्रवास ऊर्जा पुरवठा साखळीसाठी महत्त्वाचा मानला जात आहे. केंद्र सरकारने भारतीय खलाशांची सुरक्षा आणि ऊर्जा पुरवठा मार्गांचे संरक्षण याला सर्वोच्च प्राधान्य दिले असल्याचे स्पष्ट केले आहे. या घडामोडीमुळे भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेला मोठा दिलासा मिळाला असून, आंतरराष्ट्रीय सागरी मार्गांच्या स्थैर्याचे महत्त्व पुन्हा अधोरेखित झाले आहे.