Aarhus, Denmark : पुरातत्वशास्त्रज्ञांना डेन्मार्कमध्ये एक अत्यंत महत्त्वाचा ऐतिहासिक शोध लागला आहे. जटलँड द्वीपकल्पावरील सोफ्टेन येथे वायकिंग काळातील एक भव्य वस्त्र उत्पादन स्थळ सापडले असून, हा शोध वायकिंग समाजाच्या प्रगल्भतेची आणि त्यांच्या संघटित कार्यपद्धतीची साक्ष देतो.
शोधाची प्रमुख वैशिष्ट्ये
मोएस्गार्ड संग्रहालयातील तज्ज्ञांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या उत्खननाचे मुख्य पैलू खालीलप्रमाणे आहेत:
विस्तार: हे स्थळ सुमारे १,००,००० चौरस मीटर (१० लाख चौरस फुटांपेक्षा जास्त) परिसरात पसरलेले आहे.
कालावधी: हे स्थळ लोहयुगाच्या उत्तरार्धापासून ते वायकिंग युगाच्या सुरुवातीच्या काळापर्यंतचे, म्हणजेच इ.स. ६०० ते ९५० दरम्यानचे असल्याचे मानले जाते.
बांधकाम: येथे ८० पेक्षा जास्त 'खड्ड्यांतील घरे' (Pit houses) सापडली आहेत, ज्यांचा वापर कार्यशाळा आणि निवासस्थानांसाठी केला जात असे.
उत्पादन: या जागेवर प्रामुख्याने तागावर प्रक्रिया केली जात असे. उत्खननात चाती, वजनी हातमाग, चांदीची नाणी, काचेचे मणी आणि मातीची भांडी सापडली आहेत.
इतिहासातील एक महत्त्वाचा दुवा
या १० महिने चाललेल्या उत्खननाचे नेतृत्व करणाऱ्या पुरातत्वशास्त्रज्ञ लिव्ह स्टिड्सिंग रेहर-लँगबर्ग यांच्या मते, "आम्हाला या वस्तीमध्ये वस्त्र उत्पादनावर विशेष लक्ष केंद्रित असल्याचे दिसून आले, ज्यामुळे ही वस्ती त्या काळातील इतर वस्त्यांपेक्षा वेगळी ठरते."
तज्ज्ञांच्या मते, हे केंद्र केवळ स्थानिक गरजा पुरवण्यासाठी नव्हते, तर ते एका मोठ्या आंतरराष्ट्रीय व्यापारी जाळ्याचा भाग होते. मोएस्गार्ड संग्रहालयाचे इतिहासकार कॅस्पर अँडरसन यांनी सांगितले की, "सोफ्टेन येथील शोध हा त्या काळातील स्थानिक आर्थिक आणि राजकीय रचना समजून घेण्यासाठी एक महत्त्वाचा दुवा आहे. हे सिद्ध करते की वायकिंग्स हे केवळ रानटी टोळ्या नव्हत्या, तर ते अत्यंत सुसंघटित समाज होते."
भविष्यातील संशोधनाची दिशा
आरहूस (तेव्हाचे अरोस) हे शहर त्या काळी व्यापाराचे केंद्र होते. सोफ्टेन येथील या केंद्रामुळे उमराव घराण्यांना लागणारा पुरवठा केला जात असावा, असा अंदाज वर्तवला जात आहे. आता भविष्यातील कार्बन डेटिंग आणि परागकण विश्लेषणामुळे येथील उत्पादन प्रक्रियेबद्दल आणि कोणत्या प्रकारच्या वस्त्रांची निर्मिती होत होती, याबद्दल अधिक सविस्तर माहिती समोर येईल, अशी आशा संशोधकांना आहे.