विश्वचषकाच्या मैदानात सध्या 'रेड कार्ड'चा मुद्दा केंद्रस्थानी आला आहे. अमेरिकेचा स्टार स्ट्रायकर फालोरिन बालोगुन याला मिळालेल्या एका वादग्रस्त रेड कार्डमुळे केवळ खेळाडू आणि चाहतेच नव्हे, तर फुटबॉल तज्ज्ञही संतप्त झाले आहेत. या घटनेने फुटबॉलमधील शिस्तबद्ध कारवाई आणि पंचांच्या निर्णयांवर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे.
काय आहे संपूर्ण प्रकरण?
अमेरिका आणि बोस्निया-हर्झेगोविना यांच्यातील सामन्यात अमेरिका २-० ने आघाडीवर असताना, दुसऱ्या हाफमध्ये फालोरिन बालोगुनला रेड कार्ड दाखवून मैदानाबाहेर काढण्यात आले. पंचांनी सुरुवातीला हा निर्णय दिला नव्हता, परंतु VAR (व्हिडिओ असिस्टेड रिव्ह्यू) प्रणालीद्वारे रिप्ले पाहिल्यानंतर हा कठोर निर्णय घेण्यात आला. या निर्णयामुळे बालोगुनला बेल्जियमविरुद्धच्या महत्त्वाच्या सामन्याला मुकावे लागणार आहे.
अमेरिकेचे प्रशिक्षक मॉरिसिओ पोचेटिनो यांनी या निर्णयाचा निषेध केला आहे. "हा फाऊल हेतुपुरस्सर नव्हता. चेंडूसाठी लढताना पाय जमिनीवर टेकणे ही एक नैसर्गिक क्रिया आहे," असे स्पष्ट मत त्यांनी व्यक्त केले.
रेड कार्ड: फिफाचे नियम आणि इतिहास
१९६६ च्या विश्वचषकानंतर माजी रेफरी केन ॲस्टन यांनी ट्रॅफिक सिग्नलच्या धर्तीवर लाल आणि पिवळ्या कार्डाची पद्धत सुरू केली.
पिवळे कार्ड: सावधगिरी किंवा ताकीद.
लाल कार्ड: गंभीर गुन्हा, हिंसक खेळ किंवा धोकादायक टॅकलसाठी थेट बाहेर काढणे. फिफाच्या नियमांनुसार, प्रतिस्पर्ध्याच्या सुरक्षिततेला धोका निर्माण करणारे वर्तन 'गंभीर गैरवर्तन' मानले जाते.
स्टार खेळाडूंना 'विशेष वागणूक'?
या वादाने एक जुना प्रश्न पुन्हा जिवंत केला आहे: "स्टार खेळाडूंना पंचांकडून विशेष सवलत मिळते का?" समीक्षकांचा असा आरोप आहे की, लिओनेल मेस्सीसारख्या मोठ्या खेळाडूंनी केलेल्या गंभीर फाऊलकडे दुर्लक्ष केले जाते, तर बालोगुनसारख्या खेळाडूंना कठोर शिक्षेला सामोरे जावे लागते. अमेरिकन डिफेंडर वेस्टन मॅकेनी यांनीही या दुटप्पी धोरणावर नाराजी व्यक्त केली आहे.
इतिहास काय सांगतो?
विश्वचषकाच्या इतिहासात रेड कार्डचे वाद नवीन नाहीत:
१९९८: डेव्हिड बेकहॅम (इंग्लंड) - अर्जेंटिनाविरुद्ध रेड कार्ड.
२००६: वेन रुनी (इंग्लंड) - पोर्तुगालविरुद्ध रेड कार्ड.
२००६ अंतिम सामना: झिनेदिन झिदान (फ्रान्स) - हेडबट प्रकरणासाठी बाहेर.
भविष्यातील वाटचाल
सध्याच्या नियमांनुसार, फिफाने शिक्षेचे स्वरूप अधिक कठोर न ठरवल्यास बालोगुन या निर्णयाविरुद्ध अपील करू शकत नाही. जर अमेरिकेने बेल्जियमला हरवून उपांत्यपूर्व फेरीत प्रवेश केला, तरच बालोगुन मैदानावर पुनरागमन करू शकेल.
थिएरी हेन्रीसारख्या दिग्गज खेळाडूंनी यावर भाष्य करताना पंचांना "सारासार विचार" करण्याचे आवाहन केले आहे. स्लो-मोशन रिप्लेमुळे एखाद्या नैसर्गिक घटनेलाही 'हेतू' असल्याचे भासवले जात असल्याचा सूर उमटत आहे. या वादावर फिफाकडून काय स्पष्टीकरण येते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.