मियामी गार्डन्स, फ्लोरिडा: फिफा विश्वचषक २०२६ आता अंतिम टप्प्याकडे झुकला असून, स्पर्धेतील ४८ संघांमधून आता केवळ आठ संघ उपांत्यपूर्व फेरीत पोहोचले आहेत. या आठ संघांमध्ये पुन्हा एकदा युरोपचे ६ संघ वर्चस्व गाजवत आहेत, तर दक्षिण अमेरिका आणि आफ्रिकेकडून प्रत्येकी एक संघ उरला आहे. गेल्या जवळजवळ शतकाचा इतिहास पाहता, विश्वचषक विजेतेपदाचा पेच पुन्हा एकदा युरोप आणि दक्षिण अमेरिका यांच्यातच अडकल्याचे स्पष्ट होत आहे.
पुन्हा तीच जुनी कहानी
१९३० पासून आतापर्यंत झालेल्या २२ विश्वचषक स्पर्धांमध्ये १२ वेळा युरोप तर १० वेळा दक्षिण अमेरिकेने विजेतेपद पटकावले आहे. उर्वरित जगाला अद्याप हे अजिंक्यपद मिळवता आलेले नाही. यंदाची उपांत्यपूर्व फेरीही या ऐतिहासिक आकडेवारीला अनुसरूनच आहे.
यजमान देशांची 'धड'क आणि निराशा
यंदाच्या स्पर्धेचे वैशिष्ट्य म्हणजे उत्तर अमेरिका (अमेरिका, मेक्सिको आणि कॅनडा) हे तीन देश सह-यजमान होते. त्यांच्याकडून घरच्या मैदानात मोठ्या कामगिरीची अपेक्षा होती. गट फेरी आणि ३२ संघांच्या फेरीत या तिन्ही संघांनी ९-२-१ अशी शानदार कामगिरी करत २० गोल नोंदवले होते. मात्र, १६ संघांच्या फेरीत (Round of 16) या तिन्ही यजमान संघांना हार पत्करावी लागली. विशेषतः अमेरिकेचा बेल्जियमविरुद्ध ४-१ असा झालेला पराभव उत्तर अमेरिकन फुटबॉलच्या मर्यादा उघड करणारा ठरला.
अमेरिकेचा स्टार खेळाडू ख्रिश्चन पुलिसिक याने पराभवानंतर कबूल केले की, "आम्हाला अजून एक मोठे पाऊल उचलायचे आहे. जगातील सर्वोत्तम संघांना हरवणे हे आमचे ध्येय आहे, पण आम्ही अजून त्या दर्जापर्यंत पोहोचलेलो नाही."
हालंडच्या आश्चर्यकारक कामगिरीचे कौतुक
युरोपच्या वर्चस्वाचे एक मोठे कारण म्हणजे नॉर्वेसारख्या नव्या आघाड्यांचे यश. स्टार खेळाडू अर्लिंग हालंड याने ब्राझीलसारख्या बलाढ्य संघाला हरवून नॉर्वेला पहिल्यांदाच उपांत्यपूर्व फेरीत नेले आहे. "मला वाटले नव्हते की आम्ही इतकी मजल मारू शकू. माझे अंदाज चुकले, पण ते सकारात्मक अर्थाने," असे हालंडने नमूद केले.
पुढे काय?
उपांत्यपूर्व फेरीतील ही स्थिती पाहता, यंदाही विजेता युरोप किंवा दक्षिण अमेरिकेतीलच असेल, असे चित्र दिसत आहे. मोरोक्को (आफ्रिका) हा संघ आता इतिहास बदलण्यासाठी धडपडत असला, तरी उर्वरित सात संघ युरोप आणि दक्षिण अमेरिकेचे प्रतिनिधित्व करत आहेत. आता या आठ संघातून कोण विश्वविजेतेपदाच्या ट्रॅफिक जॅममधून बाहेर पडून अंतिम टप्प्यात प्रवेश करतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.