मुंबई: पावसाळ्याच्या दिवसांत घराच्या कोपऱ्यात, किचनच्या ओट्यावर किंवा छतावर पालींचा वावर वाढल्याचे दिसून येते. पाल दिसायला भीतीदायक असतेच, पण त्यासोबतच ती आरोग्यासाठीही घातक ठरू शकते. पालींना पळवून लावण्यासाठी अनेकजण रासायनिक स्प्रेचा वापर करतात, पण यातील तीव्र रसायने घरातील लहान मुले आणि पाळीव प्राण्यांच्या आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकतात. रासायनिक उत्पादनांचा वापर टाळून पालींना नैसर्गिकरित्या घरातून कसे दूर ठेवता येईल, जाणून घेऊया काही सोपे उपाय.
घरात नेमकी पाल येतेच का?
पालींना घरातून पळवून लावण्यापूर्वी त्या का येतात, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. ज्या ठिकाणी लहान-लहान कीटक, डास, ओलसरपणा आणि अन्नाचे बारीक कण असतात, तिथे पाली आकर्षित होतात. डास आणि कीटक हे पालींचे मुख्य अन्न आहे. त्यामुळे घर स्वच्छ ठेवल्यास आणि कीटकांचा प्रादुर्भाव कमी केल्यास, पाली आपोआप कमी होतात.
पालींना पळवून लावण्यासाठी प्रभावी घरगुती उपाय:
लसूण आणि कांद्याचा उग्र वास: लसूण आणि कांद्याचा उग्र वास पालींना अजिबात सहन होत नाही. ज्या ठिकाणाहून पाली घरात प्रवेश करतात, जसे की खिडक्या, दरवाजे किंवा पाईप्सच्या जवळ लसणाच्या पाकळ्या किंवा कांद्याचे तुकडे ठेवा. हा वास लवकर कमी होत असल्याने दर १-२ दिवसांनी हे तुकडे बदलावेत.
काळ्या मिरीचा स्प्रे: पालींना दूर ठेवण्यासाठी काळ्या मिरीचा (Black Pepper) स्प्रे अत्यंत प्रभावी मानला जातो. पाण्यात थोडी काळी मिरी पावडर मिसळून हे मिश्रण भिंतींच्या कोपऱ्यात, कपाटाच्या मागे किंवा पाली जास्त दिसणाऱ्या ठिकाणी फवारावे. मात्र, हे करताना ते जेवणाच्या साहित्यावर पडणार नाही, याची काळजी घ्यावी.
कॉफी आणि तंबाखूच्या गोळ्या: कॉफी पावडर आणि तंबाखू यांचे मिश्रण करून त्याच्या छोट्या गोळ्या बनवाव्यात. या गोळ्या पाईपजवळ किंवा फर्निचरच्या मागे ठेवल्यास पाली पळून जातात. विशेष टीप: जर घरात लहान मुले किंवा पाळीव प्राणी असतील, तर हा उपाय करणे टाळावे, कारण हे मिश्रण त्यांच्यासाठी विषारी ठरू शकते.
अंड्याची रिकामी टरफले: हा एक जुना आणि सोपा उपाय आहे. अंड्याची रिकामी टरफले खिडक्या किंवा किचनच्या कोपऱ्यात ठेवल्यास त्यांच्या वासामुळे पाली त्या जागेवर येत नाहीत. मात्र, दुर्गंधी टाळण्यासाठी ही टरफले वेळोवेळी बदलणे आवश्यक आहे.
प्रतिबंधात्मक उपाय
केवळ घरगुती उपाय करून चालत नाही, तर काही प्रतिबंधात्मक पावले उचलणेही गरजेचे आहे: १. घरात ओलसरपणा कमी ठेवा आणि गळणारे नळ दुरुस्त करा. २. बाथरूम आणि किचन नेहमी सुके ठेवा. ३. खिडक्यांच्या जाळ्यांची दुरुस्ती करा. ४. भिंतींना असलेल्या भेगा किंवा फटी सिमेंटने बंद करा, जेणेकरून पालींना आत येण्यास मार्गच राहणार नाही.