बारामती: भारतीय रेल्वेच्या दूरदर्शी 'अमृत भारत स्टेशन योजने' (Amrit Bharat Scheme) अंतर्गत मध्य रेल्वेच्या पुणे विभागातील बारामती रेल्वे स्थानकाचा आधुनिक आणि प्रवासी-स्नेही पुनर्विकास करण्यात आला आहे. ११.४० कोटी रुपयांच्या मंजूर खर्चातून कायापालट झालेले हे स्थानक लवकरच राष्ट्राला समर्पित केले जाईल. बारामती स्थानकावरून (Baramati Railway Station) दररोज अंदाजे १,८०० प्रवासी प्रवास करतात आणि दररोज ८ प्रवासी रेल्वे सेवांचे परिचालन केले जाते. हे स्थानक शहर आणि आसपासच्या परिसरासाठी एक महत्त्वाचे वाहतूक केंद्र आहे.
१९१४ पासूनचा इतिहास आणि महत्त्व
बारामती रेल्वे स्थानकाचा इतिहास १९१४ मधील नॅरो-गेज रेल्वे स्थानकापासून सुरू होतो. पुढे वाहतुकीच्या वाढत्या गरजांमुळे या मार्गाचे ब्रॉडगेजमध्ये रूपांतर करण्यात आले, ज्यामुळे राज्याच्या रेल्वे नेटवर्कशी असलेली कनेक्टिव्हिटी अधिक दृढ झाली. बारामती हे महाराष्ट्रातील प्रमुख कृषी, औद्योगिक आणि शैक्षणिक केंद्र आहे. येथील सहकारी साखर उद्योग, दुग्धव्यवसाय, द्राक्ष लागवड, अन्न प्रक्रिया उद्योग तसेच वैद्यकीय आणि अभियांत्रिकी क्षेत्रातील नामांकित संस्थांमुळे पूर्व पुणे जिल्ह्याचे हे एक प्रमुख व्यापारी केंद्र बनले आहे. याशिवाय, जवळील भिगवण पक्षी अभयारण्य, ऐतिहासिक श्री सिद्धेश्वर मंदिर, कृषी पर्यटन केंद्र आणि कऱ्हा नदी परिसर यामुळे या शहराला मोठे सांस्कृतिक व पर्यटन महत्त्वही लाभले आहे. (Railway Infrastructure)
पुनर्विकासांतर्गत झालेली प्रमुख कामे
वाढती प्रवासी संख्या लक्षात घेऊन अमृत भारत स्टेशन योजनेअंतर्गत स्थानकाचा सर्वसमावेशक पुनर्विकास करण्यात आला आहे. यामध्ये खालील कामे पूर्ण झाली आहेत:
मुख्य स्थानक इमारतीचे सौंदर्यकरण आणि नवीन प्रवेशद्वाराचे बांधकाम.
परिसर क्षेत्राचा विकास आणि पार्किंग सुविधांचे आधुनिकीकरण.
नवीन आधुनिक शौचालयांचे बांधकाम, व्हीआयपी लाउंज आणि प्रतीक्षा कक्षाचे आधुनिकीकरण.
प्लॅटफॉर्म आच्छादनांची तरतूद आणि पृष्ठभागाची सुधारणा.
आधुनिक स्थानक नामफलकांची स्थापना आणि पिण्याच्या पाण्याच्या सुविधांमध्ये वाढ.
दिव्यांग प्रवाशांसाठी अडथळामुक्त आणि अनुकूल सुविधांची तरतूद.
कंपाऊंड भिंत आणि स्थानक प्रवेशद्वाराच्या पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा.
स्थानिक संस्कृती आणि उत्तम दळणवळण
स्थानकाच्या पुनर्विकासात आधुनिक डिझाइन तत्त्वांसह स्थानिक संस्कृतीपासून प्रेरित स्थापत्य घटकांचा समावेश करण्यात आला आहे. बारामती स्थानकाचे प्रवेशद्वार थेट मुख्य रस्त्याला आणि राज्य महामार्गांशी जोडलेले असल्याने येथील दळणवळण व्यवस्था अत्यंत सोयीस्कर आहे. प्रवाशांसाठी ऑटो-रिक्षा, स्थानिक वाहतूक सेवा आणि खाजगी वाहनांसाठी नव्याने विकसित पार्किंग सुविधांमुळे प्रवासाच्या शेवटच्या टप्प्यापर्यंतची जोडणी सहज उपलब्ध झाली आहे. (Baramati Development)
रेल्वे प्रवासाच्या एका नवीन युगाकडे
'अमृत भारत स्टेशन योजने'अंतर्गत झालेला हा पुनर्विकास देशभरात आधुनिक, सर्वसमावेशक आणि प्रवासी-स्नेही रेल्वे स्थानके उभारण्याच्या मध्य रेल्वेच्या कटिबद्धतेचे प्रतीक आहे. अद्ययावत पायाभूत सुविधा, उत्तम स्वच्छता आणि ज्येष्ठ नागरिक व दिव्यांग प्रवाशांसाठी सुलभ प्रवेशामुळे प्रवासाचा अनुभव सुखद होईल. हे आधुनिक स्थानक बारामतीची निरंतर आर्थिक, कृषी आणि औद्योगिक प्रगती साधण्यासाठी आणि महाराष्ट्रातील एक महत्त्वपूर्ण प्रादेशिक केंद्र म्हणून शहराचे स्थान अधिक बळकट करण्यासाठी मैलाचा दगड ठरेल. (Infrastructure Development)