स्वीडनमधील स्टॉकहोमजवळील सोडरटॅल्ये (Södertälje) शहरात कचरा व्यवस्थापनाचा एक अभिनव आणि रंजक प्रयोग केला जात आहे. रस्त्यांवर पडलेली सिगारेटची तुकडे गोळा करण्यासाठी आता हुशार कावळ्यांचा वापर केला जात आहे.
प्रकल्पाची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
कार्यपद्धती: कॉर्व्हिड क्लीनिंग (Corvid Cleaning) या स्टार्टअप कंपनीने एक विशेष मशीन विकसित केले आहे. जेव्हा कावळा या मशीनमध्ये सिगारेटचे तुकडे टाकतो, तेव्हा त्याला बक्षीस म्हणून थोडे अन्न दिले जाते.
आर्थिक बचत: स्वीडनमध्ये दरवर्षी १ अब्जाहून अधिक सिगारेटची तुकडे रस्त्यावर फेकली जातात. सोडरटॅल्ये नगरपालिका दरवर्षी रस्ते स्वच्छतेवर सुमारे २० दशलक्ष स्वीडिश क्रोनर खर्च करते. तज्ज्ञांच्या मते, या नवीन पद्धतीमुळे कचरा उचलण्याच्या खर्चात सुमारे ७५ टक्क्यांपर्यंत बचत होऊ शकते.
कावळ्यांची बुद्धिमत्ता: संशोधनानुसार, 'कॉर्व्हिड' (Corvid) कुटुंबातील कावळे सात वर्षांच्या मानवी मुलांइतके तर्क लावू शकतात. त्यांना शिकवणे सोपे असून, ते एकमेकांकडून लवकर शिकतात, तसेच कचरा खाण्याचा धोकाही त्यांच्या बाबतीत कमी असतो.
सद्यस्थिती: हा सध्या एक प्रायोगिक प्रकल्प (Pilot Project) आहे. पक्ष्यांच्या आरोग्याचा विचार करून आणि प्रकल्पासाठी लागणाऱ्या निधीच्या उपलब्धतेनुसार, ही मोहीम भविष्यात संपूर्ण शहरात राबवण्याचा विचार आहे.
या प्रकल्पाचे संस्थापक ख्रिश्चन गुंथर-हॅन्सेन आणि नगरपालिकेचे धोरणतज्ञ टॉमस थर्नस्ट्रॉम यांच्या मते, हा प्रकल्प केवळ आर्थिक दृष्टीनेच नाही, तर पर्यावरणाच्या दृष्टीनेही एक महत्त्वाचे पाऊल ठरू शकतो. थर्नस्ट्रॉम यांनी एका रंजक मुद्द्याकडे लक्ष वेधले की, "आपण कावळ्यांना कचरा उचलायला शिकवू शकतो, पण दुर्दैवाने मानवांना कचरा न फेकण्याची शिस्त लावणे अधिक आव्हानात्मक आहे."