फुटबॉल इतिहासातील आजवरचा सर्वात मोठा महासंग्राम मानला गेलेला फिफा विश्वचषक २०२६ अत्यंत रोमांचक वातावरणात संपला आहे. तब्बल ४८ देश, १०४ सामने आणि ३०८ गोलांच्या या महामुकाबल्यात जागतिक फुटबॉलला नवा राजा मिळाला आहे — स्पेन! गतविजेत्या अर्जेंटिनाचा अटीतटीच्या अतिरिक्त वेळेत पराभव करत स्पेनने दुसऱ्यांदा विश्वविजेतेपदावर आपले नाव कोरले आहे. हा विश्वचषक केवळ स्पेनच्या विजयासाठीच नव्हे, तर मेस्सी-रोनाल्डोच्या सुवर्णयुगाचा भावुक अंत आणि काही छोट्या देशांनी रचलेल्या अद्भूत इतिहासासाठी कायम लक्षात राहील.
फायनलचा थरार आणि स्पेनची बाजी
स्पेन विरुद्ध अर्जेंटिना यांच्यातील हा अंतिम सामना अत्यंत चुरशीचा ठरला. सामन्यावर स्पेनचे पूर्ण वर्चस्व होते, ज्यांनी ६८% बॉल पझेशन आणि तब्बल २० शॉट्स लगावले. मात्र, अर्जेंटिनाचा गोलरक्षक एमिलियानो मार्टिनेझ भिंतीसारखा उभा राहिला आणि त्याने ११ अशक्य सेव्ह करत स्पेनच्या मार्गात मोठा अडथळा निर्माण केला. निर्धारित ९० मिनिटांपर्यंत दोन्ही संघ गोलशून्य बरोबरीत होते. परंतु, ९३ व्या मिनिटाला अर्जेंटिनाच्या एन्झो फर्नांडिसला रेड कार्ड मिळाल्याने अर्जेंटिनाला १० खेळाडूंसह मैदान गापावे लागले. या संधीचा फायदा घेत १०६ व्या मिनिटाला निको विल्यम्सच्या जादुई पासवर फेरान टोरेसने दणदणीत गोल करत स्पेनला १-० ने ऐतिहासिक विजय मिळवून दिला.
रेकॉर्ड्स आणि प्रतिष्ठित पुरस्कार
या स्पर्धेत वैयक्तिक पातळीवर अनेक मोठे विक्रम मोडले गेले:
गोल्डन बॉल: स्पेनचा कर्णधार रोड्री (ज्याने ७५३ पासेस पूर्ण करून मिडफिल्डला सांभाळले).
गोल्डन बूट: फ्रान्सचा स्टार किलियन एम्बाप्पे (१० गोल आणि ४ असिस्ट).
गोल्डन ग्लोव्ह: स्पेनचा उनाई सिमॉन (८ पैकी ७ सामन्यांत 'क्लीन शीट'चा नवा विक्रम).
सर्वोत्कृष्ट युवा खेळाडू: स्पेनचा १९ वर्षांचा पाउ कुबार्सी.
एका मोठ्या युगाचा निरोप
हा विश्वचषक ३९ वर्षांचा लिओनेल मेस्सी आणि ४१ वर्षांचा क्रिस्टियानो रोनाल्डो यांच्यासाठी कारकिर्दीचा अखेरचा टप्पा ठरला. मेस्सीने वयाच्या या टप्प्यातही ८ गोल आणि एका हॅट्रिकसह अर्जेंटिनाला फायनलपर्यंत नेले. मात्र, अंतिम शिट्टी वाजल्यानंतर मेस्सीचे अश्रू पाहून जगभरातील फुटबॉल चाहत्यांचे मन हेलावले. आता फुटबॉलची धुरा एम्बाप्पे आणि लॅमिन यामालसारख्या तरुण खेळाडूंकडे सोपवून हे दोन महान खेळाडू निरोप घेत आहेत.
छोट्या देशांची धमाकेदार कामगिरी
यावेळच्या ४८ संघांच्या नव्या फॉरमॅटने स्पर्धेचा रंग आणखी वाढवला. काबो व्हर्दे, कुरासाओ आणि उझबेकिस्तानने पहिल्यांदाच सहभाग नोंदवला. विशेषतः केप व्हर्देने ग्रुप स्टेजमध्ये स्पेन व उरुग्वेला रोखत चमत्कार केला, तर त्यांचा ४० वर्षांचा गोलरक्षक वोझिन्या या स्पर्धेचा खरा हिरो ठरला. एकंदरीत, फिफा विश्वचषक २०२६ हा फुटबॉल विश्वात कायम सुवर्णक्षणांसाठी स्मरणात राहील.