भारतात दिवसेंदिवस वाढणाऱ्या सायबर गुन्हेगारीच्या घटनांना आळा घालण्यासाठी केंद्र सरकारकडून डिजिटल सुरक्षेबाबत सातत्याने जनजागृती केली जात आहे. स्मार्टफोन वापरताना, ऑनलाइन व्यवहार करताना खबरदारी बाळगण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे. बनावट बँक खाती आणि म्युल खात्यांद्वारे होणारी फसवणूक रोखण्यासाठी दूरसंचार (Telecommunications) कंपन्या आणि बँकांसाठी अधिक कठोर नियम लागू केले जात आहेत.
सायबर सुरक्षिततेसाठी केंद्र सरकारने नागरिक केंद्रित 'संचार साथी' (Sanchar Saathi) हे वेब पोर्टल आणि मोबाईल अ‍ॅप सुरू केले आहे. याच्या मदतीने कोणतीही व्यक्ती तिच्या नावावर किती मोबाईल नंबर नोंदणीकृत आणि सक्रिय आहेत, हे सहज शोधू शकते.
'संचार साथी' अ‍ॅप कसे डाउनलोड करावे?
'संचार साथी' अ‍ॅप अ‍ँड्रॉइड वापरकर्त्यांसाठी 'गूगल प्ले स्टोअर' आणि आयफोन वापरकर्त्यांसाठी 'अ‍ॅपल अ‍ॅप स्टोअर'वर उपलब्ध आहे.
अ‍ॅप डाउनलोड करताना ते दूरसंचार विभाग (DoT, भारत सरकार) द्वारेच प्रकाशित केले आहे याची खात्री करून घ्या, कारण प्ले स्टोअरवर या नावाच्या अनेक बनावट अ‍ॅप्सची शक्यता असते.
वापरकर्ते थेट अधिकृत संकेतस्थळावरूनही या सेवेचा लाभ घेऊ शकतात.
तुमच्या नावावरील सिम कार्ड कसे तपासावे?
तुमच्या नावावर किती सिम कार्ड्स नोंदणीकृत आहेत हे तपासण्यासाठी खालील पायऱ्या फॉलो करा:
१. प्रथम 'संचार साथी' अ‍ॅप किंवा त्याची अधिकृत वेबसाईट उघडा.
२. तेथे उपलब्ध असलेल्या 'तुमच्या नावावरील मोबाईल कनेक्शन्स जाणून घ्या' (TAFCO) या पर्यायावर क्लिक करा.
३. तुमचे नाव आणि आडनाव (तसेच विचारलेला मोबाईल क्रमांक) प्रविष्ट करा आणि 'सबमिट' वर क्लिक करा.
४. अ‍ॅप ही माहिती सरकारी-अधिकृत डेटाबेसद्वारे पडताळून पाहेल.
५. थोड्याच वेळात तुमच्या नावावर नोंदणीकृत असलेल्या सर्व मोबाईल कनेक्शन्सची यादी स्क्रीनवर दिसेल.
जर या यादीत एखादा अनधिकृत किंवा अनोळखी मोबाईल नंबर आढळला, तर तुम्ही त्वरित त्या नंबरविरुद्ध पोर्टलवरूनच तक्रार नोंदवून तो ब्लॉक करण्याची विनंती करू शकता.