नवी दिल्ली: भारताच्या संरक्षण क्षेत्रात एका नव्या आणि अत्यंत घातक शस्त्राची भर पडली आहे. ओडिशास्थित भारतीय संरक्षण स्टार्टअप 'आयजी डिफेन्स' (IG Defence) ने पूर्णपणे स्वदेशी बनावटीचा 'काल' (Kaal) हा शहीद-श्रेणीतील घातक आत्मघाती ड्रोन विकसित केला आहे. आपल्या अफाट क्षमतेमुळे आणि अचूक मारक शक्तीमुळे हा ड्रोन सध्या जागतिक स्तरावर चर्चेचा विषय बनला आहे.
'काल' ड्रोनची अफाट तांत्रिक वैशिष्ट्ये
या ड्रोनची ताकद आणि कार्यक्षमता थक्क करणारी आहे. १,००० किलोमीटरची प्रभावी रेंज, ताशी २०० किलोमीटरचा कमाल वेग (आणि १६० किमी/तास क्रूझ वेग) तसेच ५० किलो वजनाचे उच्च-स्फोटक (HE) वॉरहेड पेलोडसह हा ड्रोन सलग ७ ते ८ तास हवेत सतत उडू शकतो.
या ड्रोनची प्रमुख तांत्रिक वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
कार्यक्षम पल्ला: १,००० किमी पर्यंत (शत्रूच्या प्रदेशात खोलवर शिरकाव करण्यास सक्षम).
टिकाऊपणा व उड्डाण: ७ ते ८ तास सतत हवेत राहण्याची क्षमता.
कमाल उंची: समुद्रसपाटीपासून ५,००० मीटर (१६,४०० फूट) उंचीपर्यंत कार्यक्षम.
प्रक्षेपण प्रणाली: रॉकेट-सहाय्यित टेक-ऑफ (RATO) किंवा वाहन-आधारित मोबाइल लाँचर.
ॲडव्हान्स दिशादर्शन: स्वायत्त उड्डाणासाठी GNSS आणि INS एकत्रीकरण तसेच CRPA अँटी-जॅमिंग प्रणाली.
शत्रूसाठी ठरतोय अदृश्य मारेकरी
पौराणिक कथेतील 'कालनेमी'प्रमाणे हा ड्रोन अत्यंत शांतपणे आणि रडारच्या नजरेपासून लांब शत्रूच्या प्रदेशात प्रवेश करतो. जेव्हा तो आकाशात घिरट्या घालतो, तेव्हा शत्रूच्या रडार यंत्रणाही थरथर कापतात. हा ड्रोन हवेतच स्थिर राहून शत्रूच्या हवाई संरक्षण यंत्रणा, रडार केंद्रे आणि रसद केंद्रांवर अचूक आणि विनाशात्मक हल्ले करू शकतो. इराणच्या प्रसिद्ध 'शाहेद' ड्रोनच्या तुलनेत भारताचा हा स्वदेशी एकमार्गी आत्मघाती ड्रोन अधिक शक्तिशाली आणि प्रगत असल्याचे सिद्ध होत आहे. मोहिमेवर निघाल्यानंतर शत्रूला सावरण्याची किंवा प्रतिक्रिया देण्याची संधीही हा ड्रोन देत नाही.
जागतिक बाजारपेठेत प्रचंड मागणी
पारंपरिक क्रूझ क्षेपणास्त्रांचा खर्च लाखो डॉलर्समध्ये होतो, मात्र 'काल' ड्रोन अत्यंत किफायतशीर खर्चात तसाच अचूक सामरिक परिणाम साधतो. पश्चिम आशिया आणि आखाती प्रदेशातील वाढत्या तणावामुळे अशा स्वायत्त आणि लांब पल्ल्याच्या हल्ला करणाऱ्या प्रणालींची मागणी झपाट्याने वाढली आहे. आखाती देशांनी या स्वदेशी 'काल' ड्रोनमध्ये तीव्र स्वारस्य दाखवले असून, भारताच्या वाढत्या संरक्षण निर्यातीचे हे एक नवीन आणि यशस्वी प्रतीक म्हणून उदयास येत आहे. निर्यातीसाठीच्या वाटाघाटी सध्या अंतिम टप्प्यात असून भारताची डिफेन्स मार्केटमधील पकड आणखी मजबूत होत आहे.